Σε κρίσιμο στάδιο βρίσκεται η διαχείριση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, καθώς η μεταδοτικότητα της ζωονόσου παρουσιάζει αισθητή κάμψη. Η εξέλιξη αυτή καθιστά απαραίτητη την αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας για την πλήρη εξάλειψή της.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ), από τον Αύγουστο του 2024 έως και τις 18 Ιανουαρίου έχουν θανατωθεί 472.928 αιγοπρόβατα λόγω της νόσου. Το ίδιο διάστημα καταγράφηκαν 2.061 επιβεβαιωμένα κρούσματα σε 2.559 εκτροφές.
Η κεντρική κυβέρνηση συμμετέχει ενεργά στην αντιμετώπιση της ευλογιάς. Σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, αποφασίστηκε η αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας και απορρίφθηκε η λύση του εμβολιασμού. Ανακοινώθηκε επίσης ότι η κατάσταση παρακολουθείται στενά και θα υπάρξει νέα ενημέρωση το επόμενο διάστημα.
Ο πρόεδρος της ΕΕΕΔΕΕ και πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Χαράλαμπος Μπιλλίνης, ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι ο συνδυασμός χειμερινών καιρικών συνθηκών με ενισχυμένα μέτρα βιοασφάλειας έχει περιορίσει σημαντικά την εξάπλωση του νοσήματος.
Ιδιαίτερη επιβράδυνση καταγράφεται στα εβδομαδιαία κρούσματα. Τον Οκτώβριο του 2025, όταν ιδρύθηκε η ΕΕΕΔΕΕ, καταγράφονταν περίπου 200 νέες μολυσμένες εκτροφές εβδομαδιαίως, με δείκτη μετάδοσης κοντά στο 2. Την προηγούμενη εβδομάδα, οι νέες μολυσμένες εκτροφές περιορίστηκαν σε περίπου οκτώ, με τον δείκτη μετάδοσης να υποχωρεί στο 0,5. Από τις 10 έως τις 18 Ιανουαρίου εντοπίστηκαν μόλις 16 νέα κρούσματα σε έξι περιφέρειες.
Προβλήματα στην εφαρμογή των μέτρων
Η βελτίωση αυτή αποδίδεται τόσο στον περιορισμό των μετακινήσεων των ζώων λόγω χειμώνα, όσο και στην εντατικοποίηση των ελέγχων και στην απαγόρευση παράνομων μετακινήσεων. Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Μπιλλίνη, απαιτείται περαιτέρω αυστηροποίηση των μέτρων ενόψει της άνοιξης, οπότε αναμένεται αύξηση της κινητικότητας.
Παράλληλα, αναδεικνύονται δυσκολίες στην τοπική εφαρμογή των μέτρων, όπως η διακοπή λειτουργίας απολυμαντικών σταθμών λόγω λήξης συμβάσεων προσωπικού. Στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, η διακοπή αυτή δημιούργησε κενά στις απολυμάνσεις, καθώς οι σταθμοί λειτουργούσαν με ωράριο δημοσίου, το οποίο δεν ανταποκρίνεται πάντα στις ανάγκες της κτηνοτροφικής δραστηριότητας.
Το ζήτημα του εμβολιασμού και οι επιπτώσεις
Σχετικά με τη χρήση εμβολίου, ο πρόεδρος της ΕΕΕΔΕΕ διευκρίνισε ότι δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για την ευλογιά των αιγοπροβάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπλέον, σύμφωνα με επιστολή του αρμόδιου Επιτρόπου Υγείας και Καλής Μεταχείρισης των Ζώων, Όλιβερ Βάρχελι, η χρήση μη εγκεκριμένων εμβολίων θα οδηγούσε σε περιορισμούς στη διακίνηση ζώων και ζωικών προϊόντων. Αν εφαρμοστεί πρόγραμμα εμβολιασμού στην Ελλάδα, τα γαλακτοκομικά προϊόντα από τις σχετικές εγκαταστάσεις θα υπόκεινται σε ειδικά μέτρα, όπως προβλέπεται από ευρωπαϊκούς κανονισμούς.
Ο κ. Μπιλλίνης επισήμανε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα είχε σοβαρές συνέπειες για τα ελληνικά γαλακτοκομικά προϊόντα, ιδιαίτερα για τη φέτα, στις αγορές της ΕΕ και σε τρίτες χώρες.
Ανάγκη καθολικής εφαρμογής των μέτρων
Για την περαιτέρω πορεία της νόσου, ο πρόεδρος της ΕΕΕΔΕΕ υπογράμμισε ότι η καθολική και χωρίς εξαιρέσεις εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας μπορεί να οδηγήσει στην εξάλειψη της ευλογιάς. Στη συνέχεια, θα τεθεί το ζήτημα της ανασύστασης των εκτροφών, με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να επεξεργάζεται σχέδιο στήριξης των κτηνοτρόφων, ώστε να επιστρέψουν στην παραγωγή με ευνοϊκούς όρους.
Τέλος, απευθύνθηκε έκκληση για αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας και αποφυγή διάδοσης ψευδών πληροφοριών σχετικά με παράνομα εμβόλια, καθώς τέτοιες πρακτικές ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρές δυσμενείς επιπτώσεις στον πρωτογενή τομέα και στη διακίνηση των ελληνικών ζωικών προϊόντων.