Η φυματίωση εξακολουθεί να συνιστά μία από τις σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια υγεία, παρά τη σημαντική πρόοδο της ιατρικής επιστήμης και τη διαθεσιμότητα αποτελεσματικών θεραπειών.
Στην Ελλάδα, το 2024 καταγράφηκαν 440 περιστατικά, αριθμός μειωμένος κατά 19,2% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, γεγονός που δείχνει πρόοδο, χωρίς ωστόσο να σημαίνει εξάλειψη της νόσου.
«Η φυματίωση είναι ακόμα εδώ και δεν κάνει διακρίσεις», δήλωσε ο Χαράλαμπος Μόσχος, πνευμονολόγος-φυματιολόγος και συντονιστής διευθυντής του Αντιφυματικού Τμήματος-Μονάδας Ανθεκτικής Φυματίωσης του ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης (24 Μαρτίου).
Ο κ. Μόσχος υπογράμμισε ότι «η ενεργητική αναζήτηση και η πρώιμη διάγνωση μέσω στοχευμένου ελέγχου, η βελτίωση της επιδημιολογικής επιτήρησης, η εξασφάλιση φαρμακευτικής επάρκειας, καθώς και η δωρεάν και απρόσκοπτη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για τον περιορισμό και τον έλεγχο της νόσου».
Εκδήλωση της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας
Η Ομάδα Εργασίας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ΕΠΕ) διοργάνωσε εκδήλωση στο Μουσείο του ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», το πρώτο Ιατρικό Μουσείο στην Ελλάδα αφιερωμένο στην ιστορία της φυματίωσης και τον αντιφυματικό αγώνα, με θέμα «Φυματίωση και Λοιμώξεις από Μη Φυματικά Μυκοβακτηρίδια».
«Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, στις 24 Μαρτίου εορτάζουμε την πρώτη ουσιαστική νίκη της Επιστήμης απέναντι στη φυματίωση, τον μεγάλο εχθρό της ανθρωπότητας» σημείωσε ο Χαράλαμπος Μόσχος.
Η ημερομηνία αυτή παραπέμπει στο 1882, όταν ο Γερμανός γιατρός και νομπελίστας Ρόμπερτ Κοχ ανακοίνωσε την ανακάλυψη του βακτηρίου που προκαλεί τη νόσο, ανοίγοντας τον δρόμο για την ανάπτυξη αποτελεσματικών θεραπειών.
Η ανάγκη συνεχούς κινητοποίησης
Οι υπεύθυνες της Ομάδας Εργασίας της ΕΠΕ, Αγγελική Λουκέρη και Μαρία Σιωνίδου, τόνισαν ότι «είναι μια ημέρα μνήμης, αλλά και μια ηχηρή υπενθύμιση της ανάγκης διαρκούς στράτευσης όλων των εμπλεκομένων φορέων στον παγκόσμιο, διαχρονικό στόχο: την οριστική εξάλειψη της φυματίωσης».
Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης του 2026 υπενθυμίζει ότι η νόσος παραμένει σημαντική απειλή, αλλά και ότι η εξάλειψή της είναι εφικτή.
Με σύνθημα «Ναι! Μπορούμε να τερματίσουμε τη φυματίωση! Με βούληση από τις χώρες. Με δύναμη από τους ανθρώπους», η διεθνής κοινότητα καλείται να εντείνει τις δράσεις για πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και αποτελεσματική θεραπεία.
Παγκόσμια εικόνα και προοπτικές
Από το 2000 έχουν διασωθεί 83 εκατομμύρια ζωές ασθενών με φυματίωση, ωστόσο η νόσος συνεχίζει να αποτελεί μείζονα απειλή. Το 2024 καταγράφηκαν 10,7 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 1,23 εκατομμύρια θάνατοι παγκοσμίως.
«Η επένδυση στη θεραπεία της φυματίωσης δεν αποτελεί μόνο μέτρο δημόσιας υγείας, αλλά πολιτική στρατηγική και οικονομική επιλογή» επισημαίνουν οι κυρίες Λουκέρη και Σιωνίδου.
Η διάθεση καινοτόμων διαγνωστικών εργαλείων, η διασφάλιση συνεχούς πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και η πολυτομεακή συνεργασία αποτελούν κρίσιμα βήματα για την εξάλειψη της φυματίωσης και την προστασία των ευάλωτων πληθυσμών.