Η διάρκεια και η δαπάνη των διακοπών ξένων τουριστών στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία αποτελούν αντικείμενο ανάλυσης στη νέα μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ με τίτλο «Η Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη των εισερχόμενων τουριστών στην Ελλάδα, 2015-2024».
Σύμφωνα με τα βασικά συμπεράσματα, οι ξένοι επισκέπτες επιλέγουν πλέον μικρότερης διάρκειας ταξίδια, ωστόσο δαπανούν περισσότερα σε καθημερινή βάση κατά την παραμονή τους στη χώρα. Καθοριστικός παράγοντας για τη μέση κατά κεφαλή δαπάνη αναδεικνύεται η διάρκεια των διακοπών.
Βάσει στοιχείων της Τράπεζας της Ελλάδος, από το 2015 έως το 2024 η Μέση Δαπάνη ανά Διανυκτέρευση (ΜΔΔ) αυξήθηκε κατά 20,6%, φτάνοντας τα 89,1 ευρώ το 2024 από 73,9 ευρώ το 2015.
Αντίθετα, η Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη (ΜΚΔ) σημείωσε μικρή μείωση 1,2%, διαμορφούμενη στα 572,8 ευρώ το 2024 έναντι 579,6 ευρώ το 2015, λόγω της πτώσης της Μέσης Διάρκειας Παραμονής (ΜΔΠ) από 7,8 σε 6,4 διανυκτερεύσεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ποσά αυτά αφορούν μόνο το μέρος της δαπάνης που πραγματοποιείται εντός Ελλάδας και δεν περιλαμβάνουν προμήθειες τρίτων με έδρα στο εξωτερικό ή το κόστος μετακίνησης, ακόμα και αν η εταιρεία είναι ελληνική. Συνεπώς, η ΜΚΔ δεν αποτυπώνει το συνολικό κόστος ταξιδιού ανά επισκέπτη.
Η μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ εστιάζει στη δαπάνη των εισερχόμενων τουριστών, εξαιρώντας την κρουαζιέρα, και βασίζεται στην Έρευνα Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος. Η περίοδος ανάλυσης χωρίζεται σε τρεις φάσεις: προ πανδημίας (2015-2019), πανδημίας (2020-2021) και μετά την πανδημία (2022-2024).
Όπως επισημαίνεται, «η αύξηση της ημερήσιας δαπάνης συνοδεύεται από μείωση της διάρκειας των ταξιδιών, γεγονός που δείχνει είτε περιορισμό της διάρκειας λόγω κόστους, είτε άνοδο της ζήτησης για σύντομες διακοπές τύπου city break».
Εξέλιξη δεικτών ανά περίοδο
Στην προ πανδημίας περίοδο, η ΜΔΠ μειώθηκε από 7,8 σε 7,4 διανυκτερεύσεις, επηρεάζοντας τη ΜΚΔ, η οποία υποχώρησε από 579,6 σε 564 ευρώ, παρά την άνοδο της ΜΔΔ. Η αύξηση των city break, κυρίως στην Αθήνα, συνέβαλε στη μεταβολή αυτή.
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι δείκτες κατέγραψαν άνοδο, με τη ΜΔΠ να φτάνει τις 8,9 διανυκτερεύσεις το 2021, τη ΜΔΔ να αυξάνεται στα 78,6 ευρώ και τη ΜΚΔ να εκτοξεύεται στα 702,4 ευρώ.
Αυτό αποδίδεται στο επιτυχημένο άνοιγμα του ελληνικού τουρισμού και το αίσθημα ασφάλειας που καλλιεργήθηκε στους ταξιδιώτες.
Μετά το 2022, η κατάσταση εξομαλύνθηκε και οι τάσεις επανήλθαν στα προ πανδημίας επίπεδα. Η ΜΔΠ διαμορφώθηκε στις 6,4 διανυκτερεύσεις το 2024, ενώ η ΜΚΔ μειώθηκε στα 572,8 ευρώ, παρά την αύξηση της ΜΔΔ στα 89,1 ευρώ.
Οι βασικές αιτίες αυτής της μείωσης περιλαμβάνουν το χαμηλότερο μερίδιο των παραδοσιακών αγορών (Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία), την άνοδο των city breaks και τις πληθωριστικές πιέσεις που συρρικνώνουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Σημαντικό εύρημα αποτελεί η αύξηση του μεριδίου επισκέψεων στην Περιφέρεια Αττικής, από 16% σε 22% μεταξύ 2019 και 2024, καθώς και η άνοδος της Μέσης Δαπάνης ανά Επίσκεψη (ΜΔΕ) στην περιοχή αυτή κατά 103 ευρώ.
Σύγκριση με την Ισπανία
Το ΙΝΣΕΤΕ πραγματοποίησε επίσης συγκριτική έρευνα με την Ισπανία, βασικό ανταγωνιστή στον τουρισμό. Στην Ισπανία, η ΜΚΔ εμφανίζεται διαχρονικά υπερδιπλάσια, καθώς η χώρα περιλαμβάνει στη μέτρηση και το κόστος μετακίνησης.
Για λόγους συγκρισιμότητας, τα στοιχεία προσαρμόστηκαν ώστε να αποτυπώνουν μόνο τη δαπάνη που πραγματοποιείται στη χώρα υποδοχής.
Το 2024, η προσαρμοσμένη ΜΚΔ της Ισπανίας διαμορφώθηκε στα 738 ευρώ, ενώ της Ελλάδας στα 624 ευρώ, διευρύνοντας τη διαφορά σε σχέση με το 2023. Η εξέλιξη αυτή σχετίζεται με τη μείωση της διάρκειας ταξιδιού στην Ελλάδα και τον χαμηλότερο ρυθμό αύξησης της ΜΔΔ σε σύγκριση με την Ισπανία.
Επιπλέον, η διαφοροποίηση των αγορών προέλευσης –με την Ελλάδα να προσελκύει τουρίστες από γειτονικές χώρες με χαμηλότερη δαπάνη και την Ισπανία να έχει μεγαλύτερη διείσδυση σε μακρινές αγορές– επηρεάζει σημαντικά τα αποτελέσματα.
Με αφορμή τη δημοσίευση των μελετών, ο γενικός διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ, Ηλίας Κικίλιας, τόνισε ότι η έμφαση σε ταξίδια μεγαλύτερης διάρκειας, υψηλότερης αξίας και ευρύτερης διασποράς στον χρόνο και τον χώρο αποτελεί κρίσιμο στόχο για τον ελληνικό τουρισμό.
Παράλληλα, η ενίσχυση των απευθείας συνδέσεων με αγορές όπως οι ΗΠΑ και η Ινδία, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη εμπειριών υψηλής ποιότητας, μπορούν να ενισχύσουν περαιτέρω τη δυναμική του κλάδου και να διασφαλίσουν περισσότερα οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
