Σε μία καθοριστική συγκυρία για το μέλλον του Κάθετου Διαδρόμου βρίσκεται στην Αθήνα ο επικεφαλής της Κομισιόν για τον Vertical Corridor, Klaus-Dieter Borchardt, καθώς μετά τις αναιμικές τελευταίες δημοπρασίες καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα και η ανταγωνιστικότητα του εγχειρήματος.
Η επίσκεψή του, βέβαια, δε θεωρείται διόλου τυχαία, καθώς πραγματοποιείται μία περίπου μία εβδομάδα πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση στον Λευκό Οίκο, όπου αναμένεται να τεθούν επί τάπητος οι εμπορικές και πολιτικές παράμετροι που κρατούν στον πάγο το εγχείρημα, αλλά και να ασκηθούν πιέσεις στις Βρυξέλλες να βάλει τέλος στις κωλυσιεργίες.
Σύμφωνα με πληροφορίες ο Klaus-Dieter Borchardt αναμένεται να συναντηθεί με τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκο Τσάφο, καθώς και με εκρoσώπους του ΔΕΣΦΑ, του ΑΔΜΗΕ και της ΡΑΑΕΥ. Στο επίκεντρο των επαφών αυτών θα βρεθεί η άρση των ρυθμιστικών και νομικών εμποδίων, που λειτουργούν ως τροχοπέδη για την πορεία του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς και η δημιουργία ενός λειτουργικού και χρηματοοικονομικά βιώσιμου πλαισίου ενόψει της συνάντησης στην Ουάσιγκτον.
Μετά την ολοκλήρωση των επαφών στην Ελλάδα, ο Klaus-Dieter Borchardt αναμένεται να συνεχίσει την περιοδεία του σε Βουλγαρία και Ρουμανία.
Επιπλέον, σύμφωνα με όσα αποκάλυψε την περασμένη Παρασκευή από την διάσκεψη του Μονάχου ο εκτελεστικός διευθυντής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ και στενός συνεργάτης του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Jarred Agen, οι διεργασίες θα συνεχιστούν και μετά τη συνάντηση της Ουάσιγκτον στο Χιούστον από 23 έως 27 Μαρτίου, στο περιθώριο του διεθνούς ενεργειακού φόρουμ CERAWeek. Μάλιστα, εκεί αναμένεται να συμμετάσχουν τόσο ο κ. Παπασταύρου όσο και ο κ. Τσάφος.
Τα εμπόδια που βάζει η Ευρώπη και ο υψηλός ανταγωνισμός
Θυμίζουμε πως τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο Κάθετος Διάδρομος είναι οι υψηλές ταρίφες σε επιμέρους χώρες της διαδρομής, ο ανταγωνισμός αλλά και το ασταθές ρυθμιστικό περιβάλλον.
Ειδικά όσον αφορά τον ανταγωνισμό, υπάρχουν εναλλακτικοί οδοί εφοδιασμού της Ουκρανίας, όπως οι διαδρομές μέσω Πολωνίας και Ουγγαρίας, οι οποίες συνεχίζουν να προσελκύουν το μεγαλύτερο μέρος των ροών, προσφέροντας χαμηλότερο κόστος μεταφοράς και μεγαλύτερη ευελιξία.
Σχετικά με το ρυθμιστικό μέτωπο τώρα, η Κομισιόν έχει ξεκινλησει εδώ και καιρόι να εξετάζει τη δομή των προϊόντων δέσμευσης δυναμικότητας του Κάθετου Διαδρόμου, εκφράζοντας επιφυλάξεις για το κατά πόσο ευθυγραμμίζονται πλήρως με το κοινοτικό πλαίσιο ανταγωνισμού.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο επίκεντρο της αξιολόγησης βρίσκεται η πρακτική της συνδυαστικής διάθεσης χωρητικότητας μέσω των διαδρομών Route 1, Route 2 και Route 3.
Η οριστική θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναμένεται έως τον Απρίλιο, με την απόφαση να θεωρείται κρίσιμη τόσο για την εμπορική αξιοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου όσο και για το ρυθμιστικό αποτύπωμα που θα αφήσει σε μελλοντικά διακρατικά ενεργειακά έργα.
Θυμίζουμε ότι περί τα τέλη του Γενάρη λήφθηκε η δεσμευτική απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, με την πλήρη απαγόρευση να τίθεται σε ισχύ από τον Ιανουάριο του 2027 για το LNG και από τον Οκτώβριο του 2027 για τις εισαγωγές μέσω αγωγών, δημιουργώντας ένα ορόσημο για την πλήρη ενεργοποίηση της διαδρομής LNG από την Ελλάδα προς την Ουκρανία.
Όπως ανέφερε ο Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Gastrade, Κωνσταντίνος Σιφναίος, κατά την ξενάγηση δημοσιογράφων στο FSRU Αλεξανδρούπολης την προηγούμενη εβδομάδα, το 2030 οι ανάγκες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης αναμένεται να φτάσουν τα 35 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, εκ των οποίων σήμερα περίπου τα μισά καλύπτονται από ρωσικό αέριο.
Με φόντο την «τρύπα» αυτή το μεγάλο στοίχημα είναι να βρεθεί η «κοινή συνισταμένη» που θα δώσει την απαιτούμενη ώθηση για εμπορικές συμφωνίες και θα καταστήσει το εγχείρημα βιώσιμο σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών και αγοραίων αβεβαιοτήτων.
«Κλειδί» οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις
Στο επίκεντρο της σημερινής συνάντησης του Klaus-Dieter Borchardt με την ελληνική πλευρά θα βρεθεί το κρίσιμο ζήτημα της σύναψης μακροπρόθεσμων συμβάσεων προμήθειας LNG, με παράλληλη εξασφάλιση των τελικών καταναλωτών στην ευρωπαϊκή αγορά.
Λίγο καιρό πριν, η πρώην CEO του ΔΕΣΦΑ, Maria Rita Galli, σε συζήτηση που είχε με εκπροσώπους του Τύπου κατά την τελετή εγκαινίων του Σταθμού Συμπίεσης στα Φάρσαλα, εξέφρασε την πεποίθηση πως το χαμηλό ενδιαφέρον για τον Κάθετο Διάδρομο οφείλεται στη μικρή διάρκεια των διαθέσιμων προϊόντων, κάτι που δυσκολεύει τον προγραμματισμό των φορτίων LNG και της εφοδιαστικής αλυσίδας, ενώ τόνισε ότι η αγορά χρειάζεται προϊόντα μεγαλύτερης διάρκειας (π.χ. ετήσια), τα οποία είναι και φθηνότερα λόγω των τιμολογιακών πολιτικών.
Παράλληλα, στο επίκεντρο των επαφών του Klaus-Dieter Borchardt στη χώρα μας αναμένεται να τεθεί και το θέμα της παροχής εγγυήσεων είτε με την ενεργότερη συμμετοχή του κράτους είτε κάποιας κρατικής οντότητας προς τους Διαχειριστές για την εφαρμογή μόνιμων εκπτώσεων στις ταρίφες, καλύπτοντας ουσιαστικά μέρος του ρίσκου σε περίπτωση που οι εκτιμήσεις για τη ζήτηση δεν επιβεβαιωθούν.
Θυμίζουμε ότι ο Αλέξανδρος Εξάρχου, CEO της Atlantic See LNG Trade (κοινοπραξία ΔΕΠΑ Εμπορίας και Ομίλου Aktor), μιλώντας από το Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός λίγες ημέρες πριν, υπογράμμισε την ανάγκη η Ευρώπη να επιδοτήσει τη δημιουργία και αναβάθμιση του κάθετου ενεργειακού άξονα, με στόχο τη διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας και την ουσιαστική απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Παπασταύρου, Εξάρχου και Κομισιόν στον Λευκό Οίκο
Παρότι οι τελευταίες δημοπρασίες για τον Κάθετο Διάδρομο ήταν απογοητευτικές, ειδικά σε μια περίοδο που η χώρα μας καλείται να αναλάβει ρόλο κρίσιμου ενεργειακού κόμβου για το όλο εγχείρημα, όπως όλα δείχνουν, οι ΗΠΑ, που είναι και ο άμεσα ενδιαφερόμενος, δε θα αφήσει το εγχείρημα αυτό να «ναυαγήσει».
Όπως έχει ήδη γίνει γνωστό, στις 24 Φεβρουαρίου αναμένεται να πραγματοποιηθεί στον Λευκό Οίκο σύσκεψη που διοργανώνει ο Αμερικανός Υπουργός Ενέργειας, Κρις Ράιτ, με βασικό στόχο την οριστικοποίηση του πλαισίου λειτουργίας του Κάθετου Διαδρόμου και την επιτάχυνση των εμπορικών συμφωνιών.
Σύμφωνα με πληροφορίες, θα συμμετάσχουν οι χώρες του Κάθετου Διαδρόμου, δηλαδή Ελλάδα, Ρουμανία Βουλγαρία, Μολδαβία, Ουκρανία, εκπρόσωποι της Κομισιόν, οι ρυθμιστικές αρχές, οι διαχειριστές των δικτύων, αλλά και κορυφαίοι αξιωματούχοι των ΗΠΑ.
Αξίζει να σημειώσουμε πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εκπροσωπηθεί από την Ντίτε Γιόρκενσεν από την DG Energy, ενώ θεωρείται κάτι περισσότερο από πιθανό να δώσει το παρών και ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Ενέργεια και τη Στέγαση, Ντάν Γιόργκενσεν.
Από ελληνικής πλευράς, θα δώσουν το παρών ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, καθώς και ο Αλέξανδρος Εξάρχου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο τραπέζι θα τεθεί η υπογραφή όλων των σχετικών συμφωνιών και όχι μόνο εκείνων που αφορούν την Ουκρανία και τη Ρουμανία, γεγονός που αυξάνει την πίεση προς την Ευρώπη να καταλήξει εγκαίρως στις απαιτούμενες αποφάσεις.
Μάλιστα, όπως ανέφερε ο κ. Παπασταύρου σε σημερινή του συνέντευξη, «δεν επιτρέπεται αδράνεια. Η Ελλάδα μπορεί να είναι ένας κόμβος, για να μπορεί να ανεβαίνει φυσικό αέριο προς τις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου και στην Ουκρανία».
Είναι πλέον ξεκάθαρο πως η Ουάσιγκτον είναι αποφασισμένη να βάλει τέλος στην κωλυσιεργία, με στόχο την ολοκλήρωση μιας συμφωνίας διάρκειας τουλάχιστον 25 ετών.
Θυμίζουμε πως σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Reuters, ο Αλέξανδρος Εξάρχου, δήλωσε ότι η ATLANTIC SEE LNG TRADE βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις για την εξασφάλιση έως και 15 δισ. κυβικών μέτρων LNG από τις ΗΠΑ ετησίως για 20 χρόνια, προκειμένου να τροφοδοτήσει τη νότια Ευρώπη, συμφωνία που αναμένεται να οριστικοποιηθεί στις 24 Φεβρουαρίου.
Παράλληλα, στη μίνι σύνοδο της 24ης Φεβρουαρίου αναμένεται να συζητηθούν εκτενώς τα ζητήματα των ενεργειακών υποδομών, με έμφαση στη νέα Πλωτή Μονάδα Επαναεριοποίησης και Αποθήκευσης (FSRU), καθώς και στη δυνατότητα αναβάθμισης του υφιστάμενου αγωγού ή ακόμη και στην κατασκευή νέου.
Αξίζει να σημειώσουμε, πως σύμφωνα με όσα είναι έως τώρα γνωστά, η συνάντηση στον Λευκό Οίκο θα συνοδευτεί από συνεδρίαση της Επιτροπής Ενεργειακής Κυριαρχίας (Energy Dominance Committee), με τη συμμετοχή και του Αμερικανικού Ιδρύματος Χρηματοδότησης της Ανάπτυξης (DFC), το οποίο έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον να συμμετέχει τόσο χρηματοδοτικά όσο και μετοχικά σε διάφορα έργα υποδομών που αφορούν το LNG στην Ευρώπη αλλά και στην χώρα μας.
Στο πλαίσιο αυτό, θεωρείται βέβαιο ότι θα ασκηθούν έντονες πιέσεις προς τις Βρυξέλλες, προκειμένου να επιδοτηθεί ουσιαστικά η διέλευση του φυσικού αερίου προς τη Βόρεια Ευρώπη, στο πλαίσιο της ευρύτερης συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ για δασμούς και ενεργειακές εισαγωγές, συνολικής αξίας 750 δισ. ευρώ.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
