Σε κλίμα συγκρατημένης αισιοδοξίας και χωρίς ακόμη σαφές ρυθμιστικό οδικό χάρτη κινείται η υπόθεση του Κάθετου Διαδρόμου, λίγες μόλις ημέρες πριν από το κρίσιμο ραντεβού της 24ης Φεβρουαρίου στον Λευκό Οίκο. Ο επικεφαλής της Κομισιόν για τον Vertical Corridor, Klaus-Dieter Borchardt, ολοκλήρωσε χθες κύκλο επαφών στην Αθήνα, συναντώντας τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο, τον αντιπρόεδρο της ΡΑΑΕΥ Δημήτρη Φούρλαρη, καθώς και τη διοίκηση του ΔΕΣΦΑ.
Αρχικός στόχος των επαφών αυτών ήταν η καταγραφή των ρυθμιστικών και νομικών εμποδίων, που λειτουργούν ως τροχοπέδη για την πορεία του Κάθετου Διαδρόμου, πριν ο Klaus-Dieter Borchardt συνεχίσει τις επαφές του σε Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουγγαρία και Μολδαβία, προκειμένου να διαμορφώσει τελική εισήγηση προς τις Βρυξέλλες ενόψει της συνάντησης στην Ουάσιγκτον.
Ωστόσο, όπως όλα δείχνουν η Κομισιόν δε φαίνεται να έχει κατανοήσει - μέχρι στιγμής τουλάχιστον- σε βάθος τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το εγχείρημα, ρισκάροντας να χαθεί ένα κρίσιμο momentum για την πορεία του Κάθετου Διαδρόμου.
Όπως ανέφερε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, σε σημερινή του συνέντευξη, αναφορικά με το επικείμενο ταξίδι του στην Ουάσιγκτον, «η συνάντηση της 24ης Φεβρουαρίου, που έρχεται μετά τη συνάντηση που κάναμε εμείς στο Ζάππειο, σκοπεύει να αντιμετωπίσει όλες τις εκκρεμότητες που υπάρχουν».
Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, βασική επιδίωξη είναι η καλύτερη συνεργασία όλων των εμπλεκομένων χωρών και φορέων, ενώ τόνισε πως παρά τις δυσκολίες, «και η Ευρώπη κάνει βήματα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης του Κάθετου Διαδρόμου και θα συμμετάσχει στη σύσκεψη της Ουάσιγκτον».
Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τράμπ, υποδεχόμενος τον νέο Πρέσβη της Ελλάδας στην Ουάσιγκτον, Αντώνη Αλεξανδρίδη, έκανε ειδική αναφορά στις εξαγωγές αμερικανικού LNG και στον Κάθετο Διάδρομο, εκτιμώντας ότι τα σχετικά έργα υποδομών θα ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής.
Το ρυθμιστικό «αγκάθι» παραμένει
Το βασικό συμπέρασμα των χθεσινών επαφών ήταν πως το βασικό ζήτημα παραμένει η συμβατότητα των προϊόντων δέσμευσης δυναμικότητας για τον Κάθετο Διάδρομο με το κοινοτικό δίκαιο.
Οι Βρυξέλλες, δηλαδή, συνεχίζουν να επιμένουν πως τα τρία προϊόντα δέσμευσης μεταφορικής ικανότητας στον Κάθετο Διάδρομο, δηλαδή το «Route 1» με σημείο εκκίνησης τη Ρεβυθούσα, το «Route 2» με αφετηρία το FSRU Αλεξανδρούπολης και «Route 3» για μεταφορά αζέρικου αερίου μέσω ΤΑP με αφετηρία την Κομοτηνή, δεν ευθυγραμμίζονται με τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διέπουν τον ανταγωνισμό, τη διαφάνεια και την ισότιμη πρόσβαση τρίτων στα δίκτυα φυσικού αερίου.
Μάλιστα, η Κομισιόν φαίνεται να επιμένει πως απαιτούνται αλλαγές στους κανονισμούς της αγοράς φυσικού αερίου της ΕΕ, καθώς το μοντέλο ενιαίας δέσμευσης χωρητικότητας σε όλη την αλυσίδα του Κάθετου Διαδρόμου αποκλίνει από το ισχύον πλαίσιο, που προβλέπει χωριστή κατανομή δυναμικότητας ανά υποδομή.
Θυμίζουμε πως η DG Energy έχει ήδη χορηγήσει προσωρινή εξαίρεση έως τον Απρίλιο, ώστε να διευκολυνθούν οι ανάγκες της Ουκρανίας για τον φετινό χειμώνα, ωστόσο, τυχόν μόνιμη λύση απαιτεί αναθεώρηση κανονισμών, διαδικασία χρονοβόρα και πολιτικά σύνθετη.
Παράλληλα, η αγορά ζητά μετατροπή των υφιστάμενων μηνιαίων προϊόντων σε ετήσια, ώστε να αποκτήσει επενδυτική ορατότητα.
Θυμίζουμε πως λίγο καιρό πριν, η πρώην CEO του ΔΕΣΦΑ, Maria Rita Galli, σε συζήτηση που είχε με εκπροσώπους του Τύπου κατά την τελετή εγκαινίων του Σταθμού Συμπίεσης στα Φάρσαλα, εξέφρασε την πεποίθηση πως το χαμηλό ενδιαφέρον για τον Κάθετο Διάδρομο οφείλεται στη μικρή διάρκεια των διαθέσιμων προϊόντων, κάτι που δυσκολεύει τον προγραμματισμό των φορτίων LNG και της εφοδιαστικής αλυσίδας, ενώ τόνισε ότι η αγορά χρειάζεται προϊόντα μεγαλύτερης διάρκειας (π.χ. ετήσια), τα οποία είναι και φθηνότερα λόγω των τιμολογιακών πολιτικών.
Παράλληλα, ο Αλέξανδρος Εξάρχου, CEO της Atlantic See LNG Trade (κοινοπραξία ΔΕΠΑ Εμπορίας και Ομίλου Aktor), μιλώντας από το Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός λίγες ημέρες πριν, υπογράμμισε την ανάγκη η Ευρώπη να επιδοτήσει τη δημιουργία και αναβάθμιση του κάθετου ενεργειακού άξονα, με στόχο τη διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας και την ουσιαστική απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες, η Κομισιόν εξετάζει παράταση της ισχύος των προϊόντων για ακόμη έξι μήνες, έως τον Οκτώβριο του 2026, χωρίς ωστόσο να έχει καταθέσει πλήρη πρόταση ανασχεδιασμού.
Χρηματοδότηση και εμπορική βιωσιμότητα
Το στοίχημα παραμένει διπλό, αφενός η εξασφάλιση μακροχρόνιων συμβολαίων LNG με «κλειδωμένους» πελάτες στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και αφετέρου η προσέλκυση τραπεζικής χρηματοδότησης για νέες υποδομές, όπως ενδεχόμενο δεύτερο FSRU.
Στην εξίσωση εισέρχονται και αμερικανικά χρηματοπιστωτικά κεφάλαια, με τη DFC να αναμένεται παρούσα στην Ουάσινγκτον και η οποία έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον να συμμετέχει τόσο χρηματοδοτικά όσο και μετοχικά σε διάφορα έργα υποδομών που αφορούν το LNG στην Ευρώπη αλλά και στην χώρα μας.
Ωστόσο, τα βλέμματα είναι πλέον στραμμένα στην επόμενη δημοπρασία για τη δέσμευση δυναμικότητας, που προγραμματισμένη για τις 23 Φεβρουαρίου, μία ημέρα δηλαδή πριν τη μίνι σύνοδο στον Λευκό Οίκο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συμμετοχή της Atlantic See LNG, που έχει ανακοινώσει ήδη αποστολή φορτίου προς τη Naftogaz τον Μάρτιο, που ουσιαστικά αποτελεί την πρώτη συμφωνία πώλησης αμερικανικού LNG στην Ουκρανία μέσω του συγκεκριμένου άξονα.
Θυμίζουμε πως σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Reuters, ο Αλέξανδρος Εξάρχου, δήλωσε ότι η Atlantic See LNG βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις για την εξασφάλιση έως και 15 δισ. κυβικών μέτρων LNG από τις ΗΠΑ ετησίως για 20 χρόνια, προκειμένου να τροφοδοτήσει τη νότια Ευρώπη, συμφωνία που ίσως και να οριστικοποιηθεί στις 24 Φεβρουαρίου.
Εντείνεται ο ανταγωνισμός με την Πολωνία
Όπως έχουμε αναφέρει ξανά μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο Κάθετος Διάδρομος είναι υψηλός ανταγωνισμός, καθώς υπάρχουν εναλλακτικοί οδοί εφοδιασμού της Ουκρανίας, όπως οι διαδρομές μέσω Πολωνίας και Ουγγαρίας, οι οποίες συνεχίζουν να προσελκύουν το μεγαλύτερο μέρος των ροών, προσφέροντας χαμηλότερο κόστος μεταφοράς και μεγαλύτερη ευελιξία.
Όσον αφορά την πολωνική διαδρομή, το βασικό της πλεονέκτημα είναι το χαμηλότερο κόστος, με τις ταρίφες να βρίσκονται στα 4,4 ευρώ/MWh έναντι περίπου 7 ευρώ/MWh μέσω Ελλάδας και Ρεβυθούσας, γεγονός που εξηγεί και το σχεδόν μηδενικό ενδιαφέρον στις τελευταίες δύο δημοπρασίες του Κάθετου Διαδρόμου.
Μάλιστα, η Πολωνία προχώρησε σε ταχεία αδειοδότηση δύο νέων αγωγών φυσικού αερίου συνολικού μήκους 280 χιλιομέτρων, ενισχύοντας τη μεταφορική της δυναμικότητα προς Λιθουανία, Σλοβακία και Ουκρανία, εντείνοντας ουσιαστικά τον ανταγωνισμό.
Πάντως, αξίζει να σημειώσουμε πως την ώρα που ο εντεταλμένος της Κομισιόν πραγματοποιεί επαφές στις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου, ο Αλεξ Ριάμπκιν, υψηλόβαθμο στέλεχος της ουκρανικής κρατικής εταιρείας φυσικού αερίου Naftogaz προσκλήθηκε στον Λευκό Οίκο, όπου είχε επαφές με τον Τζάροντ Έιγκεν, Εκτελεστικό Διευθυντή του Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, με βασικό θέμα συζήτησης τις μελλοντικές αποστολές αμερικανικού LNG προς την Ουκρανία.
Αργότερα, σε ανάρτησή του στο LinkedIn, ο Αμερικανός αξιωματούχος υπογράμμισε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαβουλεύσεις για πολυετείς συμφωνίες προμήθειας, με στόχο το αμερικανικό LNG να διοχετεύεται στην Ουκρανία μέσω πολλαπλών διαδρομών.
Παράλληλά, ο Έιγκεν έκανε λόγο για συζητήσεις που αφορούσαν κρίσιμες παραμέτρους, όπως οι υποδομές, οι αποθηκευτικοί χώροι, οι εναλλακτικές οδεύσεις και ο αναγκαίος εξοπλισμός, δίνοντας όμως έμφαση κυρίως στη σύναψη μακροχρόνιων συνεργασιών με αμερικανικές εταιρείες, αποτυπώνοντας ξεκάθαρα τις αμερικανικές προτεραιότητες ενόψει της συνάντησης της 24ης Φεβρουαρίου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
