Οι στόχοι του ΔΕΣΦΑ για τις εξαγωγές αερίου και ο κρίσιμος ρόλος της Β. Μακεδονία

Στα 11,8 bcm εκτιμάται η μέγιστη εν δυνάμει εξαγωγική δυναμικότητα φυσικού αερίου της χώρας μας προς τον Βορρά από την επόμενη χρονιά, με τη συνεισφορά της Βόρειας Μακεδονίας να θεωρείται καθοριστική.

Την ίδια στιγμή, για τον Ιούλιο έχει προγραμματιστεί η δημοπρασία του νέου, ανταγωνιστικού προϊόντος για τον Κάθετο Διάδρομο, στο οποίο συμφώνησαν τον Μάρτιο οι Διαχειριστές και η Κομισιόν, με τις εκτιμήσεις για την πορεία του εγχειρήματος από εδώ και στο εξής να εμφανίζονται πιο αισιόδοξες σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα.

Αυτά ανέφερε, μεταξύ άλλων, χθες, σε συζήτηση με δημοσιογράφους, στο περιθώριο των εγκαινίων του νέου αγωγού φυσικού αερίου προς τη Δυτική Μακεδονία, η Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ, Μαρία Σφερούτσα.

Στη δημοπρασία Ιουλίου διαθέσιμο το νέο προϊόν

Η Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ εμφανίστηκε αισιόδοξη για την πορεία υλοποίησης του νέου προϊόντος του Κάθετου Διαδρόμου, σημειώνοντας ότι αυτό αναμένεται να είναι διαθέσιμο από τη δημοπρασία του Ιουλίου.

Το προϊόν αυτό, το οποίο θυμίζουμε πως αποφασίστηκε στα τέλη Μαρτίου από τους Διαχειριστές των Συστημάτων Μεταφοράς των εμπλεκόμενων χωρών σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα είναι πλήρως εναρμονισμένο με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.

Η κ. Σφερούτσα υπογράμμισε ότι το νέο προϊόν θα επιτρέψει την προσφορά μόνιμης δυναμικότητας, πρόσβαση σε σημεία παράδοσης φυσικού αερίου και μεγαλύτερη ευελιξία ως προς τη διάρκεια, καλύπτοντας μηνιαία, τριμηνιαία και ετήσια προϊόντα.

Σύμφωνα με την ίδια, από ελληνικής πλευράς οι απαιτούμενες διαδικασίες έχουν ολοκληρωθεί και έχουν ήδη εξασφαλιστεί οι σχετικές εγκρίσεις για τα νέα προϊόντα.

Ωστόσο, όπως εξήγησε, σημαντικό μέρος των εκκρεμοτήτων βρίσκεται πλέον στην πλευρά άλλων διαχειριστών, με τη Ρουμανία να διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην όλη διαδικασία.

Το επόμενο κρίσιμο βήμα αφορά την εφαρμογή του σχεδίου δράσης ώστε να ολοκληρωθούν όλες οι απαραίτητες ενέργειες έως τη δημοπρασία του Ιουλίου, ενώ, μέχρι τότε, όπως εξήγησε, θα συνεχιστούν οι μηνιαίες δημοπρασίες με το υφιστάμενο προϊόν, επισημαίνοντας ότι τα περιορισμένα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας δεν προκαλούν έκπληξη, καθώς όπως ανέφερε δεν αποτελεί τη βέλτιστη λύση.

Όσο μεγαλύτερη η ροή τόσο πιο ανταγωνιστικά τα τιμολόγια

Ερωτηθείσα σχετικά με τις τιμές του νέου προϊόντος η κ. Σφερούτσα, υπογράμμισε ότι τα τιμολόγια αναμένεται να καταστούν ακόμη πιο ανταγωνιστικά όσο αυξάνεται η δεσμευμένη δυναμικότητα.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η διαδικασία βρίσκεται στο στάδιο των εγκρίσεων από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές, με στόχο να έχουν ολοκληρωθεί όλες οι τελικές εγκρίσεις έως τον Ιούλιο.

Ένταξη Β. Μακεδονίας και Σερβίας και νέα διαδρομή από το 2027

Πέρα από το νέο προϊόν, η Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ, Μαρία Σφερούτσα, αναφέρθηκε και στις πρόσφατες εξελίξεις γύρω από τον Κάθετο Διάδρομο, εστιάζοντας στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα μεταξύ των Υπουργών Ενέργειας της Ελλάδας, της Σερβίας, της Βουλγαρίας και της Βόρειας Μακεδονίας, με τη συμμετοχή και των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς με αντικείμενο την ένταξη της Σερβίας και της Β. Μακεδονίας.

Σύμφωνα με την ίδια, οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για την τεχνική προετοιμασία του σχεδίου, ενώ «στόχος είναι ο ΔΕΣΦΑ να ηγηθεί της τεχνικής προσπάθειας έως τον Σεπτέμβριο και έπειτα να υπάρξει μια συνάντηση αξιολόγησης στη Σερβία».

Αναφερόμενη στο ενδεχόμενο περαιτέρω επέκτασης του Κάθετου Διαδρόμου και σε άλλες χώρες, πέραν της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας, η κ. Σφερούτσα τόνισε ότι βασικός στόχος του συγκεκριμένου εγχειρήματος είναι η ενίσχυση της ευελιξίας του ευρωπαϊκού δικτύου φυσικού αερίου και η ουσιαστική θωράκιση της Ευρώπης από οποιαδήποτε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Δεδομένου, λοιπόν, πως η Ευρώπη χρειάζεται όλες τις διαδρομές, καθώς η ανταγωνιστικότητα συνδέεται άμεσα με την αυξημένη ευελιξία και την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, η κ. Σφερούτσα εμφανίστηκε ανοιχτή στο ενδεχόμενο ένταξης και άλλων χωρών στο μέλλον.

Η ίδια, μάλιστα, προανήγγειλε τη δημιουργία νέας, απευθείας διαδρομής προς τη Σερβία (που μέχρι σήμερα εξυπηρετείται μέσω Βουλγαρίας) μέσω Βόρειας Μακεδονίας.

Μέχρι το 2027 η διασύνδεση Ελλάδας–Β. Μακεδονίας

 Όσον αφορά τη διασύνδεση Ελλάδας–Β. Μακεδονίας, η κ. Σφερούτσα σημείωσε ότι από ελληνικής πλευράς οι εργασίες αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2026, ενώ η Βόρεια Μακεδονία εκτιμάται ότι θα είναι έτοιμη το 2027.

Ως εκ τούτου, η διασύνδεση Ελλάδας–Β. Μακεδονίας θα έχει ολοκληρωθεί εντός του επόμενου έτους, ενώ στη συνέχεια θα ακολουθήσει η διασύνδεση Βόρειας Μακεδονίας–Σερβίας, η οποία εξακολουθεί να βρίσκεται σε στάδιο ωρίμανσης, καθώς σε αυτό το κομμάτι, απαιτείται περαιτέρω αξιολόγηση σε συνεργασία με τις εμπλεκόμενες χώρες.

Όπως σημείωσε η κ. Σφερούτσα, ενδέχεται να απαιτηθούν ακόμη ένα ή δύο χρόνια, διευκρινίζοντας ότι σε τέτοιου είδους έργα δεν καθοριστικό ρόλο δεν παίζει μόνο η φάση κατασκευής, καθώς το έργο βρίσκεται ακόμη σε στάδιο ωρίμανσης και οι αδειοδοτικές διαδικασίες βρίσκονται σε εξέλιξη.

Στα 11,8 bcm μπορεί να φτάσει η εξαγωγική δυναμικότητα της χώρας

Στο πλασίο αυτό, η κ. Σφερούτσα εκτίμησε πως η εξαγωγική δυναμικότητα της χώρας μας μπορεί να φτάσει έως και τα 11,8 bcm το 2027, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις βέβαια.

Όπως εξήγησε, σήμερα η Ελλάδα διαθέτει εξαγωγική δυνατότητα 2 bcm μέσω Σιδηροκάστρου και επιπλέον 3 bcm μέσω του διασυνδετήριου αγωγού IGB, δηλαδή συνολικά 5 bcm.

Σύμφωνα με την ίδια, μέσα στους επόμενους έξι μήνες και έως το τέλος του έτους, η πλήρης εμπορική λειτουργία των αγωγών Κομοτηνής και Αμπελιάς αναμένεται να αυξήσει τη συνολική δυναμικότητα στα 8 bcm.

Παράλληλα, έως το επόμενο έτος προβλέπεται περαιτέρω αύξηση στα 9 bcm, με την προσθήκη του 1 bcm που θα προκύψει από τη διασύνδεση με τη Βόρεια Μακεδονία.

Ωστόσο, η κ. Σφερούτσα διευκρίνισε ότι η τελική δυναμικότητα θα εξαρτηθεί από την ικανότητα της Βόρειας Μακεδονίας να διαχειριστεί αυξημένες ποσότητες, αλλά και από ενδεχόμενες τεχνικές προσαρμογές στον τρόπο λειτουργίας του δικτύου.

Όπως ανέφερε, το επιπλέον 1 bcm θα μπορούσε να αυξηθεί έως και στα 2,8 bcm, ανεβάζοντας τη συνολική δυναμικότητα στα 11,8 bcm, που αποτελεί το ανώτατο όριο.

Ωστόσο, η επικεφαλής του ΔΕΣΦΑ εμφανίστηκε συγκρατημένη ως προς τις βραχυπρόθεσμες εκτιμήσεις, σημειώνοντας ότι πριν γίνει συζήτηση για τα σχεδόν 12 bcm, θα πρέπει να αξιολογηθεί η δυνατότητα της Βόρειας Μακεδονίας να διαχειριστεί αυτές τις ποσότητες. Για τον λόγο αυτό χαρακτήρισε τα 9 bcm ως τον πιο ρεαλιστικό στόχο έως το 2027.

Δεν είναι στο πλάνο η Αλβανία

Σχετικά με το ενδεχόμενο ένταξης της Αλβανίας στον σχεδιασμό του Κάθετου Διαδρόμου, η κ. Σφερούτσα ξεκαθάρισε ότι προς το παρόν η χώρα δεν περιλαμβάνεται στα σχέδια ανάπτυξης, επισημαίνοντας ότι σήμερα δεν διαθέτει σημαντικές διασυνδέσεις.

Όπως εξήγησε, βασική προτεραιότητα αποτελεί η αξιοποίηση και η βελτιστοποίηση των υφιστάμενων υποδομών, σε ευθυγράμμιση και με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία στοχεύει στη μέγιστη αξιοποίηση τόσο των υφιστάμενων έργων όσο και εκείνων που έχουν ήδη δρομολογηθεί για την ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου.

Στόχος να στηριχθεί η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο

Σε ερώτηση για το κατά πόσο θεωρεί εφικτή την πλήρη απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο το 2027, η ίδια απέφυγε να εκφράσει την προσωπική της εκτίμηση, σημειώνοντας ότι μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει κανένα διαφορετικό μήνυμα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κάτι που, όπως είπε, αποτυπώθηκε και στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε πριν από δύο εβδομάδες. 

Όπως εξήγησε, κεντρικός στόχος παραμένει η στήριξη της ευρωπαϊκής προσπάθειας για απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το 2027, μέσω της δημιουργίας όσο το δυνατόν περισσότερων εναλλακτικών διαδρομών μεταφοράς.