Τρία ελληνικά προγράμματα AI κερδίζουν διεθνή διάκριση

Τρία ελληνικά ερευνητικά έργα που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για την αντιμετώπιση κρίσιμων προκλήσεων και την υποστήριξη των 17 Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ απέσπασαν σημαντική διεθνή διάκριση. Τα προγράμματα «FLOGA» και «Triton» του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, καθώς και το «Pioneers for AI» του Μη Κερδοσκοπικού Οργανισμού Science For You (SciFY), συμπεριλήφθηκαν στα 100 κορυφαία έργα παγκοσμίως του IRCAI Global Top 100, πρωτοβουλία του International Research Centre on Artificial Intelligence (IRCAI) υπό την αιγίδα της UNESCO.

Από το 2022, δύο ομάδες εξειδικευμένων ερευνητών του Εργαστηρίου Τηλεπισκόπησης της Σχολής Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών και Μηχανικών Γεωπληροφορικής του ΕΜΠ εργάζονται για τη λεπτομερή χαρτογράφηση εκτάσεων που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές. Όπως αναφέρει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο επίκουρος καθηγητής του ΕΜΠ και συνεργάτης ερευνητής στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Γιάννης Παπουτσής, τα έργα «FLOGA» και «Triton» αξιοποιούν δεδομένα τεχνητής νοημοσύνης και δορυφορικών απεικονίσεων για την ακριβή χαρτογράφηση περιοχών, με εφαρμογές για την Πολιτική Προστασία, το Πυροσβεστικό Σώμα και άλλους φορείς.

Η συμβολή των έργων FLOGA και Triton

Η ομάδα της «FLOGA», με επικεφαλής την υποψήφια διδάκτορα Μάρα Σδράκα και σε συνεργασία με την Πυροσβεστική Υπηρεσία, ανέπτυξε ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που αυτοματοποιεί την ανίχνευση και χαρτογράφηση περιοχών που έχουν πληγεί από πυρκαγιές. «Αξιοποιώντας πολυφασματικά δορυφορικά δεδομένα υψηλής ανάλυσης, το μοντέλο μας παράγει εξαιρετικά ακριβείς οριοθετήσεις των καμένων εκτάσεων», σημειώνει ο κ. Παπουτσής.

Οι ερευνητές του ΕΜΠ δημιούργησαν σύνολο δεδομένων με δορυφορικές απεικονίσεις από τον δορυφόρο «SENTIMENT-2», χαρτογραφώντας με μεγάλη λεπτομέρεια τις καμένες εκτάσεις. Οι χαρτογραφήσεις αυτές, που έγιναν από το Πυροσβεστικό Σώμα, αξιοποιούνται για την ανάπτυξη μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης που επιτρέπουν την αυτόματη χαρτογράφηση καμένων εκτάσεων. Το έργο βρίσκεται στο στάδιο παράδοσης στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος μικρο-δορυφόρων, και αναμένεται να υποστηρίξει επιχειρησιακές ανάγκες ήδη από την τρέχουσα αντιπυρική περίοδο.

Το πρόγραμμα «Triton», με επικεφαλής τον Νικόλαο Ιωάννη Μπούντο και τη Μάρα Σδράκα, επικεντρώνεται στη χαρτογράφηση πλημμυρών. Χρησιμοποιεί δεδομένα δορυφορικού ραντάρ SAR και τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης για γρήγορη και ακριβή χαρτογράφηση πλημμυρικών φαινομένων παγκοσμίως. Όπως εξηγεί ο κ. Παπουτσής, βασική καινοτομία του «Triton» είναι η δυνατότητα «διείσδυσης μέσα από τα σύννεφα», εξασφαλίζοντας αξιόπιστα αποτελέσματα ακόμη και σε δύσκολες καιρικές συνθήκες. Τα δύο προγράμματα χρηματοδοτούνται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Το κοινωνικό αποτύπωμα του Pioneers for AI

Η πρωτοβουλία «Pioneers for AI» της Science For You – SciFY διακρίθηκε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, καθώς αναγνωρίστηκε η συμβολή της στους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης για την Ποιοτική Εκπαίδευση (SDG 4), την Αξιοπρεπή Εργασία και Οικονομική Ανάπτυξη (SDG 8) και τη Μείωση των Ανισοτήτων (SDG 10).

Καθοριστικό ρόλο στην επιλογή του έργου διαδραμάτισε η δράση «ΑμεΑ Πρωτοπόροι στην Τεχνητή Νοημοσύνη», που εκπαιδεύει άτομα με αναπηρία ώστε να εργαστούν στον χώρο του AI. Στο πλαίσιο του έργου, 35 άτομα με αυτισμό, ψυχιατρικές διαταραχές και κινητικές αναπηρίες παρακολούθησαν ειδικά προσαρμοσμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, ενώ 26 εξ αυτών εργάστηκαν προετοιμάζοντας δεδομένα για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, 6 ερευνητικές ομάδες του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» και του Ερευνητικού Κέντρου «ΑΘΗΝΑ» υποστηρίχθηκαν από τη συμβολή των συμμετεχόντων, ενώ 19 επαγγελματίες από φορείς υποστήριξης ΑμεΑ εκπαιδεύτηκαν στο AI για να καθοδηγήσουν τους ωφελούμενους καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου.