Ένα πολυετές «φλερτ» της ελληνικής χρηματιστηριακής αγοράς με τη ναυτιλία, τον κλάδο που αποτελεί την κορυφαία ναυτική δύναμη παγκοσμίως, φαίνεται πως αρχίζει να αποδίδει καρπούς. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια νέα εποχή για την ελληνική κεφαλαιαγορά, η οποία επιχειρεί να συνδεθεί πιο ενεργά με έναν από τους πιο εξωστρεφείς και ισχυρούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας.
Η παράλληλη, με το NYSE, εισαγωγή της Safe Bulkers στο Euronext Athens αποτελεί ορόσημο για το Χρηματιστήριο Αθηνών. Για πρώτη φορά, μετά από χρόνια προσπαθειών, γίνεται πράξη η εισαγωγή μετοχών –και όχι μόνο ομολόγων– της ποντοπόρου ναυτιλίας στην εγχώρια αγορά.
Η είσοδος της Safe Bulkers αναμένεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για την περαιτέρω ανάπτυξη και διεθνοποίηση του Χ.Α., ανοίγοντας τον δρόμο ώστε και άλλοι «πρωταθλητές» της ναυτιλίας να ακολουθήσουν. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Euronext, Στεφάν Μπουζνά, έχει ήδη δηλώσει ότι βρίσκεται σε επαφές με ελληνικούς ναυτιλιακούς ομίλους για ενδεχόμενες εισαγωγές στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Πριν από μερικές εβδομάδες, ο ίδιος είχε εκφράσει τη βεβαιότητα ότι οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες θα αρχίσουν να εισάγουν τις μετοχές τους στο «σπίτι» τους, δηλαδή στο Χ.Α. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, η αναβάθμιση του ελληνικού χρηματιστηρίου και η ένταξή του στον όμιλο Euronext υπήρξαν καθοριστικοί παράγοντες για να καταστεί εφικτή αυτή η εξέλιξη.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι τουλάχιστον πέντε ναυτιλιακές εταιρείες βρίσκονται ήδη σε συζητήσεις με το Euronext για πιθανή εισαγωγή των μετοχών τους στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Ομολογιακές εκδόσεις και το άνοιγμα της αγοράς
Τα τελευταία χρόνια, μεγάλες ναυτιλιακές ελληνικών συμφερόντων έχουν στραφεί προς την ελληνική αγορά μέσω σημαντικών ομολογιακών εκδόσεων. Η Costamare, συμφερόντων Κωστή Κωνσταντακόπουλου, ήταν η πρώτη που άντλησε 100 εκατ. ευρώ με έκδοση ομολόγου στο Χ.Α. τον Μάιο του 2021.
Ακολούθησε η CPLP Shipping, συμφερόντων Βαγγέλη Μαρινάκη, με ομόλογο ύψους 150 εκατ. ευρώ τον Οκτώβριο του 2021 και δεύτερη έκδοση 100 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο του 2022. Τον Φεβρουάριο του 2022, η Safe Bulkers, συμφερόντων Χατζηιωάννου, προχώρησε επίσης σε ομολογιακή έκδοση 100 εκατ. ευρώ.
Τρεις δεκαετίες προσπαθειών
Παρά τις επίμονες προσπάθειες σχεδόν 30 ετών από τις διοικήσεις της Κεφαλαιαγοράς, οι Έλληνες εφοπλιστές δεν είχαν έως σήμερα προχωρήσει σε εισαγωγή των εταιρειών τους στο εγχώριο χρηματιστήριο. Το 1998, ο αείμνηστος Θεόδωρος Καρατζάς, τότε διοικητής της Εθνικής Τράπεζας, υπό την αιγίδα της κυβέρνησης, είχε εκπονήσει σχέδιο για την είσοδο της ποντοπόρου ναυτιλίας στη Σοφοκλέους, χωρίς όμως αποτέλεσμα.
Μια νέα προσπάθεια έγινε το 2008 από τον τότε πρόεδρο του Χ.Α. Σπύρο Καπράλο, σε συνεργασία με τον τότε υπουργό Ναυτιλίας Γ. Βουλγαράκη. Παρά την αλλαγή του κανονισμού του Χρηματιστηρίου με στόχο τη δευτερογενή εισαγωγή ναυτιλιακών εταιρειών, ούτε τότε σημειώθηκε πρόοδος.
Οι πλοιοκτήτες θεωρούσαν το θεσμικό πλαίσιο του Χ.Α. πιο γραφειοκρατικό και λιγότερο ευέλικτο σε σχέση με το αγγλοσαξονικό δίκαιο. Παράλληλα, η ελληνική αγορά χαρακτηριζόταν από μικρό βάθος και περιορισμένη δυνατότητα στήριξης μεγάλων αυξήσεων κεφαλαίου, γεγονός που αποθάρρυνε την είσοδο ναυτιλιακών εταιρειών.
Όπως είχε επισημάνει και ο αείμνηστος καπετάν Βασίλης Κωνσταντακόπουλος, η έλλειψη επενδυτικής κουλτούρας αποτελούσε επίσης εμπόδιο: «Πρέπει να το σκεφθούμε καλά, γιατί υπάρχει ο κίνδυνος σε μία ενδεχόμενη μεγάλη πτώση ο κόσμος που μας εμπιστεύθηκε τα χρήματά του, να μας κατηγορεί ότι του φάγαμε τα λεφτά.»
Οι ελληνικές ναυτιλιακές στα διεθνή χρηματιστήρια
Σήμερα, οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες είναι εισηγμένες κυρίως σε διεθνείς αγορές όπως το NYSE, το NASDAQ και το χρηματιστήριο του Όσλο, γεγονός που υπογραμμίζει τον διεθνή χαρακτήρα του κλάδου. Περίπου 32 ελληνικές εταιρείες είναι εισηγμένες στις Ηνωμένες Πολιτείες, με συνολική χρηματιστηριακή αξία που προσεγγίζει τα 16 δισ. δολάρια, ενώ μικρότερος αριθμός δραστηριοποιείται στο Όσλο με αξία περίπου 3,5 δισ. δολάρια.
Μεταξύ των μεγαλύτερων εισηγμένων ελληνικών ναυτιλιακών συγκαταλέγονται οι Star Bulk Carriers (Πέτρος Παππάς), Costamare (Κωστής Κωνσταντακόπουλος), Danaos Corporation (Γ. Κούστας), Navios Maritime Partners (Αγγελική Φράγκου), Global Ship Lease (Γ. Γιουρούκος), Dorian LPG (Γ. Χατζηπατέρας), Safe Bulkers (Χατζηιωάννου), Diana Shipping (οικογένεια Παληού), Capital Product Partners (Ε. Μαρινάκης), GasLog Partners (Πήτερ Λιβανός), Tsakos Energy Navigation (Ν. Τσάκος), Seanergy Maritime Holdings (Σταμάτης Τσαντάνης), Castor Maritime (Παναγιωτίδης), Euroseas (οικογένεια Πίττα), Dynagas LNG Partners (Γ. Προκοπίου), Eurodry (Αριστείδης Πίττας), StealthGas (Χάρης Βαφειάς), Navios Maritime Holdings (Αγγελική Φράγκου), Imperial Petroleum (Χάρης Βαφειάς), Globus Maritime Limited (οικογένεια Φειδάκη), Top Ships (Ε. Πιστιόλης), Pyxis Tankers (Βαλέντιος Βαλεντής), OceanPal (Σεμίραμις Παληού) και Performance Shipping (οικογένεια Παληού).