Σημαντική ανισοκατανομή παρατηρείται στη διανομή των επιδοτήσεων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που παρουσίασε η Greenpeace. Τα στοιχεία δείχνουν ότι έως και το 40% των χρημάτων της ΚΑΠ διοχετεύονται στο πλουσιότερο 1% των δικαιούχων σε ορισμένες χώρες, επιβεβαιώνοντας την τάση συγκέντρωσης πόρων σε λίγους μεγάλους γαιοκτήμονες και βιομηχανικούς παραγωγούς.
Η μελέτη "Who CAPtures the cash?", που βασίστηκε σε δεδομένα του 2024 από έξι ευρωπαϊκές χώρες (Τσεχία, Δανία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία και Ισπανία), αναδεικνύει ότι η Ολλανδία παρουσιάζει τη μεγαλύτερη συγκέντρωση, με το 1% των δικαιούχων να απορροφά το 40% των επιδοτήσεων. Σε όλες τις χώρες που αναλύθηκαν, το 10% των δικαιούχων λαμβάνει κατά μέσο όρο τα δύο τρίτα των επιδοτήσεων, ενώ το 20% φτάνει τα τέσσερα πέμπτα.
Η Μυρτώ Πισπίνη, υπεύθυνη προγραμμάτων στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace, υπογραμμίζει ότι οι στρεβλώσεις της ΚΑΠ ωφελούν κυρίως τους πλούσιους, αφήνοντας χωρίς επαρκή στήριξη μικρούς αγρότες και εκμεταλλεύσεις που προσπαθούν να εφαρμόσουν βιώσιμες πρακτικές. Όπως σημειώνει, αυτή η κατάσταση εντείνει τις ανισότητες, απειλεί τη φύση και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της αγροτικής παραγωγής.
Ενδεικτικά, ο όμιλος AGROFERT του πρωθυπουργού της Τσεχίας Andrej Babiš έλαβε το 2024 επιδοτήσεις ύψους 16,6 εκατ. ευρώ, ποσό που θα μπορούσε να στηρίξει χιλιάδες μικρά αγροκτήματα σε επενδύσεις βιωσιμότητας. Παρόμοια φαινόμενα παρατηρούνται και στην Ελλάδα, όπου το 12% των μεσαίων και μεγάλων αγροκτημάτων λαμβάνει το 34% των άμεσων ενισχύσεων, ενώ τα μικρά αγροκτήματα, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του κλάδου, συρρικνώνονται διαρκώς.
Η ΚΑΠ, που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο του προϋπολογισμού της ΕΕ, έχει συμβάλει στην εξαφάνιση δύο εκατομμυρίων εμπορικών αγροκτημάτων στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα τη μετατόπιση της παραγωγής προς μεγαλύτερες και βιομηχανικές μονάδες.
Μεταρρυθμίσεις και προτάσεις για τη νέα ΚΑΠ
Η ΕΕ βρίσκεται σε φάση διαπραγματεύσεων για τον επόμενο προϋπολογισμό και το μέλλον της ΚΑΠ. Η Greenpeace ζητά σταδιακή κατάργηση των άμεσων ενισχύσεων βάσει έκτασης, προτεραιότητα στην εισοδηματική στήριξη αγροκτημάτων με υψηλή οικολογική και κοινωνική αξία, εφαρμογή φθίνουσας κλίμακας και ανώτατων ορίων στις επιδοτήσεις, καθώς και διάθεση τουλάχιστον του 50% του προϋπολογισμού σε δράσεις για το περιβάλλον και το κλίμα έως το τέλος της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου.
Οι προτάσεις αυτές ευθυγραμμίζονται με τα συμπεράσματα του Στρατηγικού Διαλόγου για το Μέλλον της Γεωργίας, πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που στοχεύει στην ανάπτυξη ενός κοινού οράματος για τα ευρωπαϊκά αγροτικά και διατροφικά συστήματα.
Η Greenpeace καλεί την ελληνική κυβέρνηση να στηρίξει μια νέα ΚΑΠ που θα αποκαθιστά τις υπάρχουσες αδικίες στη διανομή των επιδοτήσεων και θα διασφαλίζει ότι η στήριξη φτάνει στους μικρούς αγρότες και σε όσους εφαρμόζουν ή σκοπεύουν να υιοθετήσουν αγρο-οικολογικές πρακτικές. Παράλληλα, τονίζει την ανάγκη για ένα αγροτικό μοντέλο βιώσιμο, δίκαιο και ανθεκτικό στις νέες κλιματικές προκλήσεις.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
