Η Λάουρα Φερνάντες, πολιτικός της δεξιάς, ορκίστηκε νέα πρόεδρος της Κόστα Ρίκα, δεσμευόμενη να καταπολεμήσει τους διακινητές ναρκωτικών στη χώρα που επί δεκαετίες θεωρούνταν από τις πιο ασφαλείς της Λατινικής Αμερικής.
Η 39χρονη πολιτολόγος αναλαμβάνει τα ηνία υπό τη σκιά του μέντορά της, του απελθόντος προέδρου Ροδρίγο Τσάβες. Παρά το γεγονός ότι βρίσκεται στο στόχαστρο ερευνών για υποθέσεις διαφθοράς, ο Τσάβες ορίστηκε υπερυπουργός με αρμοδιότητα τον καθορισμό της πολιτικής και οικονομικής ατζέντας στην «κυβέρνηση της συνέχειας».
Η ορκωμοσία πραγματοποιήθηκε στο εθνικό στάδιο του Σαν Χοσέ, σε τελετή που συνέπεσε με επίσημη αργία. Η Φερνάντες ανέλαβε την εξουσία για τετραετή θητεία, έχοντας επικρατήσει με άνεση στις εκλογές της 1ης Φεβρουαρίου, χάρη κυρίως στη δημοτικότητα του προκατόχου της.
«Ναι, ορκίζομαι!», δήλωσε με το χέρι στη Βίβλο, προτού η πρόεδρος του κοινοβουλίου, Γιάρα Χιμένες, της περάσει την προεδρική κορδέλα.
Η Κόστα Ρίκα, χώρα 5,2 εκατομμυρίων κατοίκων, φημισμένη για τη σταθερότητά της και τον φυσικό της πλούτο, αντιμετωπίζει πλέον πρωτοφανή αύξηση ανθρωποκτονιών λόγω της δράσης εγκληματικών οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στη διακίνηση ναρκωτικών.
«Σθεναρή αντίδραση, αυτό περιμένετε (...) Δεν θα έχω τρεμάμενο χέρι όταν θα αντιμετωπίσω το οργανωμένο έγκλημα», υπογράμμισε η πρόεδρος στην πρώτη της ομιλία.
Επιρροές και πολιτικές προτεραιότητες
Δηλωμένη θαυμάστρια του προέδρου του Ελ Σαλβαδόρ, Ναγίμπ Μπουκέλε, η Φερνάντες έχει υποσχεθεί την ανέγερση φυλακής υψίστης ασφαλείας κατά το πρότυπο του CECOT, την αυστηροποίηση των ποινών για βαριά εγκλήματα και την επιβολή κατάστασης εξαίρεσης σε ορισμένες περιοχές.
Παράλληλα, αναμένεται να ενισχύσει τη συνεργασία με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, καθώς εντάσσεται στο κύμα ηγετών της δεξιάς που αναδείχθηκαν πρόσφατα στη Λατινική Αμερική.
Πολιτικές ισορροπίες και αντιδράσεις
Η Φερνάντες διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία –31 από τα 57 μέλη– για την προώθηση της αναμόρφωσης του κράτους και ιδίως του δικαστικού συστήματος, το οποίο θεωρεί υπεύθυνο για την ανασφάλεια.
Αναλυτές και αντιπολίτευση εκφράζουν ανησυχία για ενδεχόμενη συγκέντρωση εξουσίας, συγκρίνοντας τη στάση της με το μοντέλο του Μπουκέλε. Ο αργεντινός πολιτολόγος Ντανιέλ Σοβάτο κάνει λόγο για «δυαρχία», χαρακτηρίζοντάς την «πολύ επικίνδυνη» λόγω της συγκέντρωσης εξουσίας στα χέρια της νυν και του πρώην προέδρου.
Αντίθετα, ο δόκτορας πολιτικής κοινωνιολογίας Κονσταντίνο Ουρκούγιο εκτιμά ότι «το μοντέλο Μπουκέλε δεν έχει θέση στην Κόστα Ρίκα», επισημαίνοντας πως, παρά τις τάσεις αυταρχισμού, οι θεσμοί παραμένουν ισχυροί.
Ο ρόλος του Ροδρίγο Τσάβες
Ο Τσάβες, οικονομολόγος 64 ετών, υποχρεούται θεωρητικά να περιμένει δύο προεδρικές θητείες πριν θέσει εκ νέου υποψηφιότητα. Ωστόσο, μέλη του κυβερνώντος κόμματος αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο τροποποίησης του κανόνα.
Η ανάληψη των υπουργείων Προεδρίας και Οικονομικών του διασφαλίζει ασυλία ενόσω διερευνώνται υποθέσεις διαφθοράς εις βάρος του, ενώ τον προστατεύει από πιθανές κυρώσεις για την προεκλογική του στήριξη προς τη Φερνάντες.
Το προφίλ της νέας προέδρου
Κόρη αγροτών, καθολική και μητέρα μικρής κόρης, η Λάουρα Φερνάντες αυτοπροσδιορίζεται ως «φιλελεύθερη σε οικονομικό και συντηρητική σε κοινωνικό επίπεδο». Επέλεξε να αποκαλείται επισήμως presidente και όχι presidenta.