Τραμπ: «Πολύ καλές» έμμεσες συνομιλίες ΗΠΑ με το Ιράν

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι πρόσφατες επαφές στο Κατάρ μεταξύ αντιπροσώπων των ΗΠΑ και του Ιράν ήταν «πολύ καλές». Οι συνομιλίες, που διεξήχθησαν με έμμεσο και τεχνικό τρόπο, αφορούσαν το λεγόμενο «μνημόνιο συνεννόησης» μετά τις επικίνδυνες ανταλλαγές πληγμάτων που απείλησαν την κατάπαυση του πυρός στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA, οι διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν με συμφωνία που επιτρέπει στην Ισλαμική Δημοκρατία να χρησιμοποιήσει μέρος των παγωμένων πόρων της στο Κατάρ για την αγορά αγαθών. Παράλληλα, τα δύο μέρη συμφώνησαν στη δημιουργία δίαυλου επικοινωνίας για την καταγραφή πιθανών παραβιάσεων της συμφωνίας.

Η υπογραφή του κειμένου από τους προέδρους των δύο χωρών στις 17 Ιουνίου, μετά από μεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ, σηματοδότησε την έναρξη διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών, με στόχο τη σύναψη μιας πιο μόνιμης ειρηνευτικής συμφωνίας.

Διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι στη Ντόχα πραγματοποιήθηκαν έμμεσες συνομιλίες, χωρίς τη συμμετοχή των απεσταλμένων του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι είχαν προηγουμένως συναντηθεί με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, Μοχάμεντ μπιν Αμπντουραχμάν αλ Θάνι.

Η Τεχεράνη αρνήθηκε κάθε απευθείας επαφή με την Ουάσιγκτον, ωστόσο ο Τραμπ εξέφρασε την ικανοποίησή του, δηλώνοντας πως «όλα πάνε καλά» και πως «η αποπυρηνικοποίηση του Ιράν προχωρά».

Η συμφωνία και τα επόμενα βήματα

Το Ιράν ανακοίνωσε ότι θα αξιοποιήσει τους πόρους του στο Κατάρ για την αγορά προϊόντων, σύμφωνα με τον υφυπουργό Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί. Παρά τη μείωση της έντασης μετά την υπογραφή της συμφωνίας, παραμένουν διαφορές, κυρίως γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και το στρατηγικό στενό του Ορμούζ.

Η Τεχεράνη επιμένει στην επιβολή τελών για τη διέλευση εμπορικών πλοίων, κάτι που οι ΗΠΑ απορρίπτουν. Οι ναυτιλιακές οργανώσεις θεωρούν ότι το στενό εξακολουθεί να είναι εμπόλεμη ζώνη, ενώ η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ παραμένει σταθερή λίγο κάτω από τα 70 δολάρια το βαρέλι.

Κλιμάκωση και αποκλιμάκωση

Μετά τις κατηγορίες των ΗΠΑ ότι το Ιράν έπληξε δύο πλοία, ο αμερικανικός στρατός απάντησε με βομβαρδισμούς, στους οποίους η Τεχεράνη ανταπέδωσε με πυραύλους εναντίον γειτονικών χωρών. Παρά την ένταση, η κατάσταση φαίνεται να έχει αποκλιμακωθεί.

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, επισήμανε ότι είναι φυσιολογικό να υπάρχουν «διαφορές απόψεων» στην εφαρμογή μιας συμφωνίας τέτοιας κλίμακας και τόνισε πως οι διαπραγματεύσεις επικεντρώνονται στον τερματισμό των συγκρούσεων σε Λίβανο και Ορμούζ.

Προοπτικές στη Μέση Ανατολή

Η ερευνήτρια Άννα Τζέικομπς, του Arab Gulf States Institute, χαρακτήρισε τη συνέχιση του διαλόγου «συνολικά θετικό μήνυμα», παρά τις δυσκολίες. Στον Λίβανο, το Ισραήλ συνεχίζει τις επιχειρήσεις του, παρά τη συμφωνία-πλαίσιο με τις ΗΠΑ για «διαρκή ειρήνη».

Η συμφωνία προβλέπει ότι ο ισραηλινός στρατός θα παραμείνει σε «ζώνες ασφαλείας» μέχρι να αφοπλιστεί η Χεζμπολά, κάτι που η οργάνωση απορρίπτει. Ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς επιβεβαίωσε ότι οι δυνάμεις του Ισραήλ θα παραμείνουν «επ’ αόριστον» σε αυτές τις περιοχές.

Η Χεζμπολά κατηγορείται ότι προκάλεσε την ανάφλεξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, μετά τον θάνατο του ιρανού ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί που ακολούθησαν προκάλεσαν πάνω από 4.200 θανάτους, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου.