ΛΔ Κονγκό: Το Μ23 εξανάγκασε χιλιάδες σε στρατολόγηση στο ανατολικό τμήμα

Η ένοπλη οργάνωση Μ23, που υποστηρίζεται από τη Ρουάντα και έχει καταλάβει εκτεταμένες περιοχές στο ανατολικό τμήμα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, κατηγορείται ότι στρατολόγησε βίαια χιλιάδες ανθρώπους και τους κράτησε σε απάνθρωπες συνθήκες, σύμφωνα με έκθεση του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (HRW).

Όπως επισημαίνει το HRW, η Μ23, μετά την επανεμφάνισή της το 2021, έχει επεκτείνει τον έλεγχό της σε μεγάλο μέρος της ανατολικής ΛΔ Κονγκό, όπου συγκρούσεις μαίνονται εδώ και τρεις δεκαετίες. Στις αρχές του 2025, η οργάνωση κατέλαβε τις μεγάλες πόλεις Γκόμα και Μπουκάβου.

Μετά την κατάληψη των πόλεων, η Μ23 «διεξήγαγε εκστρατείες αναγκαστικών στρατολογήσεων σε μεγάλη κλίμακα», συλλαμβάνοντας «χιλιάδες Κονγκολέζους στρατιώτες, μέλη πολιτοφυλακών και ολοένα και συχνότερα αμάχους», οι οποίοι υπέστησαν «απάνθρωπη μεταχείριση», αναφέρει η έκθεση, βασισμένη σε συνεντεύξεις με 102 πρώην κρατούμενους και «δεκάδες άλλες μαρτυρίες».

Αυτόπτες μάρτυρες περιέγραψαν ότι «άνθρωποι απήχθησαν από τον δρόμο ή τα σπίτια τους, συγκεντρώθηκαν σε εκκλησίες ή σχολεία και στη συνέχεια κρατήθηκαν σε αυτοσχέδια κέντρα κράτησης, στρατόπεδα ή μεταφέρθηκαν σε άγνωστες τοποθεσίες».

Ένα μέρος των συλληφθέντων, «κάποιοι από τους οποίους ήταν μετά βίας 12 ετών», στάλθηκαν σε κέντρα εκπαίδευσης ή στρατόπεδα για να λάβουν ιδεολογική και στρατιωτική εκπαίδευση που διαρκούσε πολλούς μήνες.

Σύμφωνα με το HRW, οι κρατούμενοι «υποβάλλονταν σε ξυλοδαρμούς, σοβαρή κακομεταχείριση και εκτελέσεις με συνοπτικές διαδικασίες» και αναγκάζονταν να ενταχθούν στην οργάνωση «υπό την απειλή θανάτου». Οι συνθήκες κράτησης χαρακτηρίζονταν από «ακραίο συνωστισμό, αφυδάτωση και πείνα», με αποτέλεσμα δεκάδες θανάτους, όπως κατέθεσαν μάρτυρες.

Το HRW επισημαίνει ότι ο ακριβής αριθμός των θυμάτων δεν μπορεί να προσδιοριστεί χωρίς τον εντοπισμό όλων των ομαδικών τάφων. Ωστόσο, «μαρτυρίες πρώην κρατούμενων δείχνουν ότι εκατοντάδες, ή και περισσότεροι, άνθρωποι πέθαναν ως αποτέλεσμα των εξαιρετικά σκληρών συνθηκών, των ξυλοδαρμών και των εκτελέσεων».

Πολλοί μάρτυρες ανέφεραν επίσης την παρουσία «ανώτερων αξιωματικών της Μ23» στα κέντρα κράτησης, ενώ «πολλοί εκπαιδευτές και φύλακες ήταν Ρουαντέζοι, με κάποιους να φορούν τη στολή των Αμυντικών Δυνάμεων της Ρουάντας», σύμφωνα με την ίδια έκθεση.