Ανησυχία προκαλεί στο Βελιγράδι η απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να απαγορεύσουν την εισαγωγή χαλκού που παράγεται στη Σερβία από την κινεζική εταιρεία Zijin Copper. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέες εντάσεις στις εμπορικές σχέσεις και επηρεάζει σημαντικά τη σερβική βιομηχανία εξόρυξης.
Η Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας των Συνόρων των ΗΠΑ (CBP) ανακοίνωσε την έκδοση εντολής για τη δέσμευση αποστολών χαλκού και προϊόντων χαλκού που παράγονται στη Σερβία από τη Zijin Copper. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, υπάρχουν σοβαρές υποψίες για χρήση καταναγκαστικής εργασίας στην παραγωγική διαδικασία. Η εταιρεία εκμεταλλεύεται τα μεταλλεία του Μπορ στην ανατολική Σερβία.
Η CBP σημειώνει ότι οι έρευνες βασίστηκαν σε μαρτυρίες εργαζομένων, φωτογραφίες, βίντεο, ακαδημαϊκές μελέτες και αναφορές ΜΚΟ, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι «οι εργαζόμενοι στην εταιρεία Zijin Serbia εκτέθηκαν σε έξι δείκτες καταναγκαστικής εργασίας, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Εργασίας». Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται «κατάχρηση ευαλωτότητας, παρακράτηση μισθών, εκφοβισμός και απειλές, περιορισμός της κυκλοφορίας, παρακράτηση προσωπικών εγγράφων και υπερβολικές υπερωρίες».
Αντιδράσεις από το Βελιγράδι
Ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, χαρακτήρισε «κακή για την Σερβία» την απόφαση των αμερικανικών τελωνείων και δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα στηρίξει την κινεζική εταιρεία ώστε να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που προκύπτουν στις εξαγωγές χαλκού. Ο Βούτσιτς υπογράμμισε ότι η Zijin Serbia απασχολεί περίπου 7.000 εργαζόμενους στα ορυχεία του Μπορ.
Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι τα κίνητρα πίσω από την απόφαση των ΗΠΑ είναι κυρίως γεωπολιτικά. «Είναι προφανές ότι σε μια γεωπολιτική σύγκρουση στην οποία όλοι είναι εναντίον όλων, αλλά ξεχωρίζουν δύο μεγάλες χώρες, οι ΗΠΑ και η Κίνα, πληρώνουμε κι εμείς το τίμημα», δήλωσε ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς σε δημοσιογράφους.
Η θέση της κινεζικής εταιρείας
Από την πλευρά της, η Zijin Copper απέρριψε τις κατηγορίες, τονίζοντας ότι «παραμένει προσηλωμένη στη συμμόρφωση με την ισχύουσα νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένων των νόμων των ΗΠΑ, καθώς και των διεθνώς αναγνωρισμένων προτύπων εργασίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων που σχετίζονται με την πρόληψη της καταναγκαστικής εργασίας».
Προηγούμενες περιπτώσεις
Δεν είναι η πρώτη φορά που κινεζική εταιρεία στη Σερβία αντιμετωπίζει παρόμοιες κατηγορίες. Τον Δεκέμβριο του 2025, η CBP είχε επιβάλει απαγόρευση εισαγωγής ελαστικών που παράγονταν στη Σερβία από την κινεζική εταιρεία Linglong, επικαλούμενη επίσης καταναγκαστική εργασία.