Οι θερμοκρασίες των ωκεανών κατέγραψαν νέο ιστορικό ρεκόρ τον Ιούνιο, σύμφωνα με τα στοιχεία του παρατηρητηρίου κλιματικής αλλαγής (C3S) και της διεύθυνσης θαλασσών (Copernicus Marine) της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Κοπέρνικος. Το φαινόμενο αποδίδεται στις επιπτώσεις του Ελ Νίνιο, που ενισχύουν την ήδη αυξημένη υπερθέρμανση του πλανήτη λόγω της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.
Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών, οι οποίοι καλύπτουν τα δύο τρίτα της Γης, ανήλθε στους 20,98° Κελσίου, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ των 20,89° Κελσίου του 2024. Το πρώτο εξάμηνο του 2026 καταγράφεται ως το δεύτερο θερμότερο στην ιστορία, μετά το αντίστοιχο του 2024.
«Οι τρέχουσες συνθήκες θα μπορούσαν να καταδεικνύουν ότι αρχίζει νέα φάση, που μας οδηγεί, για ακόμη μια φορά, σε αχαρτογράφητο έδαφος», δήλωσε ο Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντής του C3S. Ο ίδιος προειδοποίησε πως «με τις θερμοκρασίες των ωκεανών σε αυτά τα επίπεδα και το Ελ Νίνιο στον ορίζοντα, πιθανόν θα δούμε κι άλλα ρεκόρ θερμοκρασίας να καταρρίπτονται τους επόμενους μήνες».
Ελ Νίνιο και ρεκόρ θερμότητας στον Ειρηνικό
Τον περασμένο μήνα, ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες σημειώθηκαν στο κεντρικό και ανατολικό τμήμα του Ειρηνικού, στις περιοχές που πλήττονται περισσότερο από το φαινόμενο Ελ Νίνιο. Ο τροπικός Ειρηνικός κατέγραψε το πιο θερμό πρώτο εξάμηνο στην ιστορία, με 26,91° Κελσίου, ξεπερνώντας οριακά το ρεκόρ του 2016.
Σύμφωνα με ειδικούς, το Ελ Νίνιο – η ονομασία του οποίου παραπέμπει στον μικρό Ιησού, καθώς το φαινόμενο παρατηρήθηκε αρχικά γύρω στα Χριστούγεννα – ενδέχεται να εξελιχθεί σε ένα από τα πιο ισχυρά που έχουν καταγραφεί. Το 2024, η τελευταία χρονιά εκδήλωσης του φαινομένου, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών είχε φτάσει τους 20,9° Κελσίου, σύμφωνα με τον Κοπέρνικο.
Θαλάσσιοι καύσωνες και επιπτώσεις στη Μεσόγειο
Το φαινόμενο Ελ Νίνιο εκδηλώνεται κάθε δύο έως επτά χρόνια και ενισχύει την τάση ανόδου της θερμοκρασίας των ωκεανών, αποτέλεσμα της συσσώρευσης αερίων του θερμοκηπίου. Οι ωκεανοί απορροφούν περίπου το 90% της πλεονάζουσας ζέστης που προκαλεί η ανθρώπινη δραστηριότητα, κυρίως η καύση πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα.
Από την αρχή της χρονιάς, στο 82% της επιφάνειας των ωκεανών παγκοσμίως έχουν καταγραφεί θαλάσσιοι καύσωνες, ενώ σχεδόν στο μισό αυτής της επιφάνειας οι συνθήκες χαρακτηρίζονται ως ισχυρές ή ακραίες. Ο τροπικός Ειρηνικός και η Μεσόγειος Θάλασσα πλήττονται ιδιαίτερα.
Στη Μεσόγειο, η οποία είναι κλειστή και ευαίσθητη στις μεταβολές των ατμοσφαιρικών συνθηκών, παρατηρήθηκαν κύματα ζέστης σχεδόν σε όλη την επιφάνειά της (98%) το πρώτο εξάμηνο του έτους, με ρεκόρ θερμοκρασίας 23,34° Κελσίου τον Ιούνιο.
Η βορειοδυτική Μεσόγειος αντιμετώπισε καύσωνα-ρεκόρ, με θερμοκρασίες κατά μέσο όρο 5,2° Κελσίου υψηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Επιστημών της Θάλασσας (CSIC) της Βαρκελόνης. Το φαινόμενο αποδίδεται εν μέρει στον ισχυρό καύσωνα που έπληξε την Ευρώπη.
Περιβαλλοντικές συνέπειες και κίνδυνοι
Οι θαλάσσιοι καύσωνες δοκιμάζουν έντονα τα πιο δυσκίνητα είδη της θαλάσσιας πανίδας, προκαλώντας μαζικούς θανάτους κοραλλιών, αχινών και μαλακίων. Ο Κοπέρνικος προειδοποιεί ότι η συνεχής αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών ενδέχεται να ενισχύσει περαιτέρω την ενέργεια της ατμόσφαιρας, αυξάνοντας τον κίνδυνο ακραίων καταιγίδων, ιδίως στη Μεσόγειο.