Την ανάγκη για έναν νέο τρόπο σχεδιασμού των υποδομών, με έμφαση στην ανθεκτικότητα, την ενεργειακή αυτονομία και τον μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ανέδειξε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Γιώργος Περιστέρης.
Μιλώντας στην ημερίδα του Economist με θέμα «Επενδύοντας στην αλλαγή: Η Κρήτη σε μετάβαση», που πραγματοποιείται στα Χανιά με την υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης και του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Κρήτης, ο κ. Περιστέρης τόνισε ότι η σύγχρονη εποχή απαιτεί διαφορετική προσέγγιση στα έργα υποδομής.
Περιγράφοντας το διεθνές περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, σημείωσε ότι οι παραδοχές πάνω στις οποίες στηρίχθηκε η παγκόσμια οικονομική και γεωπολιτική ισορροπία έχουν πλέον ανατραπεί.
«Αυτά που θεωρούσαμε δεδομένα εδώ και πολλά χρόνια (η ηγεμονία του δυτικού κόσμου, η ειρήνη, μια έστω ημιτελής γεωπολιτική ισορροπία) κατέρρευσαν πολύ γρήγορα», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι κυβερνήσεις και επιχειρήσεις οφείλουν να σχεδιάζουν με νέα δεδομένα.
Παράλληλα, επισήμανε πως η κλιματική κρίση έχει πάψει να αποτελεί θεωρητική συζήτηση και εξελίσσεται σε απτή πραγματικότητα.
«Δεν μιλάμε για κλιματική αλλαγή, μιλάμε για κλιματική καταστροφή σε εξέλιξη», είπε, υπογραμμίζοντας ότι κάθε νέα υποδομή πρέπει να ενσωματώνει “optionality” και “resilience”, δηλαδή εναλλακτικές δυνατότητες λειτουργίας και ανθεκτικότητα απέναντι σε ακραίες συνθήκες.
Η Κρήτη ως παράδειγμα ενεργειακής ανθεκτικότητας
Ο κ. Περιστέρης χαρακτήρισε την Κρήτη «καθρέφτη της υπόλοιπης Ελλάδας», καθώς συγκεντρώνει όλες τις μεγάλες προκλήσεις και δυνατότητες: τουρισμό, πρωτογενή παραγωγή, πανεπιστήμια, καινοτομία και φυσικούς πόρους.
Αναφερόμενος στην ηλεκτρική διασύνδεση του νησιού, τη χαρακτήρισε έργο που «έπρεπε να είχε γίνει εδώ και 20 χρόνια», τονίζοντας ότι σήμερα εξοικονομεί σημαντικούς πόρους για το ηλεκτρικό σύστημα και τους καταναλωτές.
Ωστόσο, επεσήμανε ότι η διασύνδεση από μόνη της δεν αρκεί. «Πρέπει να υπάρχει και backup, μια δυνατότητα ενεργειακής αυτονομίας σε περίπτωση ανάγκης», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η Κρήτη διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά για να επιτύχει υψηλό βαθμό ενεργειακής αυτάρκειας μέσα από ανανεώσιμες πηγές και αποθήκευση ενέργειας. «Η Κρήτη έχει ήλιο, νερό, ανάγλυφο και όλες τις προϋποθέσεις για να αποτελέσει παράδειγμα ενεργειακής αυτονομίας», πρόσθεσε.
Υποδομές με μακροπρόθεσμο ορίζοντα
Ο επικεφαλής της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ επισήμανε ότι οι επενδύσεις σε υποδομές δεν μπορούν να βασίζονται αποκλειστικά σε οικονομικά κριτήρια, αλλά πρέπει να έχουν πολλαπλές χρήσεις και στρατηγική αξία.
«Οι υποδομές πρέπει να έχουν και διπλή χρησιμότητα, ακόμη και στρατιωτική», ανέφερε, εξηγώντας ότι απαιτείται πλέον σχεδιασμός με εναλλακτικές λύσεις και χρονικό ορίζοντα 20 έως 30 ετών.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στις καθυστερήσεις μεγάλων έργων λόγω πολιτικών ή τοπικών αντιδράσεων, σημειώνοντας ότι «έχουν χτιστεί ολόκληρες καριέρες πάνω στα “όχι” αναπτυξιακών έργων».
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι, υπογραμμίζοντας ότι η Κρήτη «δεν μπορεί να συνεχίζει να εκπροσωπείται από ένα αεροδρόμιο που εδώ και 20 χρόνια είναι ξεπερασμένο». «Το παλιό αεροδρόμιο όταν έγινε ήταν σωστό έργο, αλλά πλέον δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του νησιού και του τουριστικού προϊόντος», πρόσθεσε.
Ιδιωτικά κεφάλαια και πολιτική σταθερότητα
Ο κ. Περιστέρης εξέφρασε αισιοδοξία για τη δυνατότητα χρηματοδότησης μεγάλων έργων χωρίς αποκλειστική εξάρτηση από ευρωπαϊκούς πόρους.
είπε, σήμερα υπάρχουν ισχυρές ελληνικές τράπεζες, υψηλή ρευστότητα και διαθέσιμα ιδιωτικά κεφάλαια. «Δεν μπορούμε να περιμένουμε διαρκώς το επόμενο ευρωπαϊκό πρόγραμμα», ανέφερε, κάνοντας αναφορά στο θεατρικό έργο «Περιμένοντας τον Γκοντό».
Πολλές κρίσιμες επενδύσεις, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορούν πλέον να χρηματοδοτηθούν από ιδιωτικά κεφάλαια μακροπρόθεσμου χαρακτήρα, ιδίως σε τομείς βαριών υποδομών που απαιτούν δεκαετίες για απόσβεση.
«Δεν μιλάμε για επενδυτές που έρχονται για τρία χρόνια και φεύγουν. Μιλάμε για μακροχρόνιες επενδύσεις που χρειάζονται 30 χρόνια για να αποδώσουν», σημείωσε.
Αναφερόμενος στο πολιτικό περιβάλλον, χαρακτήρισε «τροχοπέδη» τη διαρκή εκλογολογία, καθώς δημιουργεί «γκρίζα κατάσταση» αβεβαιότητας. «Δεν μπορεί να μπαίνουν τα “μολύβια κάτω” επειδή συζητάμε συνεχώς πότε θα γίνουν εκλογές», είπε, προσθέτοντας ότι η χώρα πρέπει να συνεχίσει να λειτουργεί και να υλοποιεί έργα ανεξάρτητα από τον εκλογικό κύκλο. «Η κάθε μέρα που χάνεται δεν αναπληρώνεται», τόνισε.
Πιέσεις στις τιμές, αλλά όχι ελλείψεις
Αναφορικά με την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, ο επικεφαλής της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ανέφερε ότι δεν έχουν παρουσιαστεί σοβαρές διαταραχές στη διαθεσιμότητα υλικών και εξοπλισμού στους τομείς υποδομών και ενέργειας.
Παραδέχθηκε ωστόσο ότι οι τιμές έχουν επηρεαστεί σημαντικά, ενώ ορισμένα προϊόντα με μεγάλους χρόνους παράδοσης δέχονται πιέσεις λόγω της αυξημένης ζήτησης που προκαλεί η ανάπτυξη των data centers.
«Ποσοτικά η εφοδιαστική αλυσίδα δεν έχει επηρεαστεί ακόμη. Τιμολογιακά όμως έχει επηρεαστεί πάρα πολύ», σημείωσε, εκφράζοντας την ελπίδα να μη χειροτερέψει περαιτέρω η κατάσταση. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι σε περίπτωση παρατεταμένης γεωπολιτικής αστάθειας «είναι πολύ δύσκολο να κάνει κανείς ασφαλείς προβλέψεις».
Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, το πρακτορείο είναι Communication Supporter της ημερίδας «Επενδύοντας στην αλλαγή: Η Κρήτη σε μετάβαση».