Σε σταθερά αναπτυξιακή τροχιά βρίσκονται τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, με τα οικονομικά τους μεγέθη να «φουσκώνουν» μήνα με τον μήνα και τους ασφαλισμένους να πληθαίνουν διαρκώς.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν πως το συνολικό ενεργητικό των ΤΕΑ αυξάνεται διαρκώς, έχοντας σχεδόν διπλασιαστεί από το 2019.
Συγκεκριμένα, στο τέλος του τετάρτου τριμήνου του 2025, η συνολική αξία του ενεργητικού των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης διαμορφώθηκε στα 2,83 δισ. ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 92 εκατ. ευρώ σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο.
Ενδεικτικά, στο τέλος του 2019 το ενεργητικό των ΤΕΑ βρισκόταν στα 1,6 δισ. ευρώ και έκτοτε ακολουθεί σταθερά ανοδική πορεία.
Οι συνολικές καταθέσεις των Ταμείων σημείωσαν αύξηση κατά 15 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν στα 97 εκατ. ευρώ στο τέλος του τετάρτου τριμήνου του 2025. Το ποσοστό των καταθέσεων επί του συνολικού ενεργητικού αυξήθηκε στο 3,4%, έναντι 3,0% το προηγούμενο τρίμηνο.
Παράλληλα, στο τέλος του 2024 ήταν συνολικά 211.558 ασφαλισμένοι σε ΤΕΑ, εκ των οποίων οι 146.981 ήταν ενεργά μέλη, οι 28.523 συνταξιούχοι και οι 36.054 ανενεργά μέλη με θεμελιωμένα δικαιώματα.
Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν πως τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης αποτελούν μια αποδοτική και ελκυστική μορφή συμπληρωματικής ασφάλισης, που όμως δεν έχει ξεκλειδώσει ακόμη την πλήρη δυναμική της.
Η χώρα μας βρίσκεται πολύ πίσω σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες σε ότι αφορά τα ΤΕΑ.
Το νομοσχέδιο που βρίσκεται στα «σκαριά»
Το σχέδιο νόμου που επεξεργάζεται το υπουργείο Εργασίας αναμένεται να καταστήσει τα Επαγγελματικά Ταμεία πιο ελκυστικά και με ελαστικότερα κριτήρια εισόδου, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το συνταξιοδοτικό κενό της χώρας, που εξαιτίας του δημογραφικού διαρκώς μεγαλώνει
Ανάμεσα στις αλλαγές που εξετάζονται είναι η βελτίωση της φορολογίας, ο περιορισμός ή ακόμη και η κατάργηση του πλαφόν εισφορών, καθώς και η συστέγαση πολλών επιχειρήσεων σε ένα ενιαίο ταμείο.
Στην πράξη, αυτό θα δώσει την ευκαιρία σε μικρότερες επιχειρήσεις, που άλλωστε αποτελούν τη πλειονότητα στην Ελλάδα, να συμμετέχουν σε πολυεργοδοτικά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, με το να ενταχθούν στα υφιστάμενα ΤΕΑ μεγαλύτερων εταιρειών.
Ανάμεσα στις προτάσεις της ΕΛΕΤΕΑ είναι η αύξηση ή ακόμη και η κατάργηση του ετήσιου ορίου εισφορών στα ΤΕΑ, σύμφωνα με το οποίο οι μισθωτοί δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 20% των ακαθάριστων αποδοχών ή τις 20.000 ευρώ για τους μη μισθωτούς.
Επιπλέον, προτείνει τη βελτίωση της φορολογίας στην έξοδο από το ταμείο και εξίσωση των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων μεταξύ των ΤΕΑ και των ομαδικών ταμείων.
Με τα πολυεργοδοτικά ταμεία θα «παρακάμπτεται» ο νόμος που απαιτεί 100 άτομα κατ’ ελάχιστο για τη σύσταση ενός Ταμείου Επαγγελματικής Ασφάλισης, καθώς πολλοί εργοδότες θα μπορούν να συστεγάζονται σε ένα ταμείο, εξηγεί στο Business Daily ο Χρήστος Νούνης, πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΕΛ.Ε.Τ.Ε.Α.) και πρόεδρος του ΤΕΑ-ΥΠΟΙΚ.
Το μέτρο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το 70% των ελληνικών επιχειρήσεων αποτελούνται από λιγότερα από 10 άτομα, οι οποίες με τη θέσπιση των πολυεργοδοτικών ταμείων θα έχουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν ένα συλλογικό ταμείο με άλλες επιχειρήσεις, είτε να εισαχθούν σε ένα υφιστάμενο ταμείο μεγαλύτερης εταιρείας.
Η κίνηση αυτή δεν ωφελεί μόνο τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις αλλά και τους «μεγάλους», καθώς το ταμείο θα πετυχαίνει οικονομίες κλίμακας και καλύτερο έλεγχο κόστους για όλους.
Μάλιστα, από το μέτρο κερδίζουν εξίσου εργαζόμενοι και εργοδότες: Επειδη οι εισφορές στο ΤΕΑ είναι αφορολόγητες, οι επιχειρήσεις πληρώνουν λιγότερα για την ασφάλεια των εργαζομένων τους, χωρίς όμως να τους στερούν κάτι.
Επιπλέον, τα χρήματα αυτά ακολουθούν πάντα τον εργαζόμενο, αφού ακόμη και αν ένας εργοδότης πάψει να υπάρχει και το ταμείο διαλυθεί, ο ασφαλισμένος συνεχίζει μόνος του ή γίνεται εκκαθάριση και παίρνει ακέραια τα χρήματα που βρίσκονται στον ατομικό του λογαριασμό.
Η σημασία των εναλλακτικών μορφών ασφάλισης
Με το ελληνικό σύστημα να βασίζεται κυρίως στον πρώτο πυλώνα, δηλαδή στο δημόσιο συνταξιοδοτικό σύστημα, η ενίσχυση των εναλλακτικών μορφών ασφάλισης αποτελεί ένα κρίσιμο στοίχημα για να διασφαλιστεί η επάρκεια του εισοδήματος κατά τη συνταξιοδότηση.
Τα ΤΕΑ αφορούν ουσιαστικά σε έναν μηχανισμό αποταμίευσης και επένδυσης που συμπληρώνει το εισόδημα της κύριας σύνταξης από το κράτος και λειτουργεί πολύ πιο αποδοτικά από την απλή αποταμίευση.
Σε ατομικό επίπεδο, τα χρήματα που μαζεύει κάποιος συνήθως αυξάνονται με αργούς ρυθμούς, αφού «κάθονται» σε έναν λογαριασμό.
Αντιθέτως, τα επαγγελματικά ταμεία επενδύουν συστηματικά τα χρήματα με διαφοροποίηση και αμυντικό προσανατολισμό, παράγοντας υπεραξία.
Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης λειτουργούν με επαγγελματική διαχείριση επενδύσεων και αυστηρή επίβλεψη: Κάθε ταμείο διαθέτει Επενδυτική Επιτροπή, τα δύο τρίτα της οποίας πρέπει να είναι πιστοποιημένα μέλη από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.
Με αυτόν τον τρόπο, η διαδικασία εποπτεύεται στενά και η επιτροπή ελέγχει αν όλα βαίνουν ορθώς, κάτι που εξασφαλίζει διαφάνεια και τήρηση της επενδυτικής πολιτικής.
Σήμερα, το 95% των συντάξεων χορηγείται από το κράτος και μόλις το 4% προέρχεται από ιδιωτικές ασφαλιστικές και το 1% από ταμεία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ποσοστά αυτά είναι πολύ δυσανάλογα και οδηγούν σε έναν υπερτροφικό πρώτο πυλώνα κοινωνικής ασφάλισης και ένα μη βιώσιμο συνταξιοδοτικό μοντέλο εν γένει.
Πού τοποθετούνται τα χρήματα των ΤΕΑ
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το 41,9% των συνολικών τοποθετήσεων βρίσκονται σε χρεωστικούς τίτλους, με την αξία τους να αυξάνεται στα 1,18 δισ. ευρώ στο τέλος του τετάρτου τριμήνου του 2025, έναντι 1,16 δισ. το προηγούμενο τρίμηνο.
Σε μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων ήταν τοποθετημένα 1,02 δισ. ευρώ, έναντι 979 εκατ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο. Η αύξηση οφείλεται κυρίως σε καθαρές αγορές, αλλά και σε άνοδο των αποτιμήσεων μεριδίων του εξωτερικού.
Ως αποτέλεσμα, το ποσοστό των τοποθετήσεων σε μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων επί του συνόλου του ενεργητικού αυξήθηκε στο 36,2%, έναντι 35,7% το προηγούμενο τρίμηνο.
Η αξία των συνολικών τοποθετήσεων σε μετοχές και λοιπά μέσα κυριότητας διαμορφώθηκε σε 464 εκατ. ευρώ στο τέλος του τετάρτου τριμήνου του 2025, έναντι 467 εκατ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο, κυρίως λόγω καθαρών πωλήσεων μετοχών του εσωτερικού και του εξωτερικού, οι οποίες αντισταθμίστηκαν σχεδόν στο σύνολο τους από άνοδο των αποτιμήσεων στο σύνολο των μετοχών.
Το ποσοστό των τοποθετήσεων σε μετοχές επί του συνόλου του ενεργητικού μειώθηκε στο 16,4%, το δ΄ τρίμηνο του 2025, έναντι 17,0% το προηγούμενο τρίμηνο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
