Ποιες επιχειρήσεις και σε ποιες περιοχές θα ελέγξει φέτος η Επιθεώρηση Εργασίας

Μπαράζ χιλιάδων ελέγχων ο ελάχιστος αριθμός των οποίων θα υπερβεί τις 70.000 ενσωματώνει το Επιχειρησιακό Σχέδιο της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρηση Εργασίας για το 2026, με το ενδιαφέρον των ελεγκτικών υπηρεσιών να στρέφεται σε συγκεκριμένες δραστηριότητες και σε συγκεκριμένες περιοχές.

Τα αποτελέσματα των ελέγχων της Επιθεώρησης Εργασίας δείχνουν ότι το ποσοστό της παραβατικότητας κινείται σε υψηλά επίπεδα, πάνω από το 20%, ακόμα και μετά την υποχρεωτική χρήση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας στους περισσότερους κλάδους της οικονομίας.

Σύμφωνα με την απόφαση της υπουργού Εργασίας, Νίκης Κεραμέως, ο συνολικός αριθμός των ελέγχων που θα διενεργηθούν από τις Περιφερειακές Διευθύνσεις Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων, τις Περιφερειακές Διευθύνσεις Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία καθώς και την Υπηρεσία Ειδικών Επιθεωρητών Εργασίας της Γενικής Διεύθυνσης Εποπτείας και Ελέγχων της Επιθεώρησης Εργασίας, κατά το έτος 2026, καθορίζεται σε 72.133.

Πρόκειται ωστόσο για τον ελάχιστο αριθμό των ελέγχων, καθώς ο αριθμός των πραγματικών ελέγχων θα είναι πολύ υψηλότερος, όπως αναφέρει η απόφαση, στην οποία προστίθεται ότι ο στόχος δύναται να αναθεωρείται εντός του έτους.

Σημειώνεται ότι το 2025 είχαν προγραμματιστεί 69.000 έλεγχοι, αλλά τελικά διενεργήθηκαν 82.412 έλεγχοι που εντόπισαν 17.556 παραβάσεις με το ποσοστό της παραβατικότητας να ανέρχεται στο 21,3%.

Ο σχεδιασμός των ελέγχων, που διακρίνονται σε δύο κατηγορίες, Εργασιακών Σχέσεων και Υγιεινής και Ασφάλειας, έγινε στη βάση της αξιολόγησης κινδύνου (risk analysis) και αποσκοπεί στην αποτελεσματική εποπτεία των επιχειρήσεων/οικονομικών δραστηριοτήτων, ως προς τη συνεπή εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας και της νομοθεσίας για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία, την καταπολέμηση κάθε παραβατικότητας, την προστασία των εργαζομένων, τη δραστική μείωση των εργατικών ατυχημάτων και την εν γένει εύρυθμη λειτουργία της αγοράς εργασίας.

Οι έλεγχοι ανά Περιφέρεια

Αναλυτικότερα, στον τομέα των εργασιακών σχέσεων, θα γίνουν 41.710 έλεγχοι οι εκ των οποίων(πάνω από 11.500) θα γίνουν στην Αττική και ακολουθεί η Κεντρική Μακεδονία. Ειδικότερα, οι αριθμοί ελέγχων ανά περιφερειακή διεύθυνση της Επιθεώρησης Εργασίας είναι:

• Ανατ. Μακεδονίας και Θράκης: 2.430
• Κεντρικής Μακεδονίας: 7.100
• Ηπείρου και Δυτικής Μακεδονίας 4.920
• Κεντρικής Ελλάδας: 4.680
• Δυτικής Ελλάδας και Ιονίων Νήσων: 3.190
• Πελοποννήσου: 1.830
• Κρήτης: 2.120
• Αθηνών: 5.360
• Πειραιώς και Δυτ. Αττικής: 3.330
• Ανατολικής Αττικής: 2.880
• Αιγαίου: 3.870

Οι ανωτέρω έλεγχοι αφορούν την πρόληψη και την αντιμετώπιση της παραβατικότητας στον τομέα των εργασιακών σχέσεων, περιλαμβανομένης της καταπολέμησης της αδήλωτης εργασίας, σε όλους τους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας με κύρια προτεραιότητα:

• Σε επιχειρήσεις και κλάδους με υψηλό δείκτη κινδύνου παραβατικότητας,
• Σε επιχειρήσεις που δεν έχουν ελεγχθεί την τελευταία τριετία ή που ελέγχθηκαν (μέσω προγράμματος ανάλυσης κινδύνου - risk analysis) και βρέθηκαν παραβατικές, με σκοπό τον έλεγχο συμμόρφωσης ή τυχόν υποτροπής τους,

Επίσης προβλέπεται αύξηση των ελέγχων σε επιχειρήσεις που λειτουργούν περιοδικά λόγω της φύσης τους και συγκεκριμένα:

1. Καταλύματα (στόχος η αύξηση των ελέγχων κατά 7,6% σε σχέση με τον προγραμματισμό του 2025),
2. Εστίαση (στόχος η αύξηση των ελέγχων κατά 7,5% σε σχέση με τον προγραμματισμό του 2025),
3. Σε κλάδους στους οποίους απασχολούνται αποσπασμένοι εργαζόμενοι ή εργαζόμενοι πολίτες τρίτων χωρών για την προστασία τους από πιθανές συνθήκες εργασιακής εκμετάλλευσης,
4. Σε επιχειρήσεις στις οποίες εφαρμόζεται ή θα εφαρμοστεί το σύστημα ψηφιακής κάρτας εργασίας, 
5. Σε επιχειρήσεις σε κλάδους υπηρεσιών διανομής και μεταφοράς (όπου απασχολούνται εργαζόμενοι διανομείς δίκυκλων μοτοσυκλετών) με έμφαση στον κλάδο Ταχυδρομικών και ταχυμεταφορικών δραστηριοτήτων, με στόχο την αύξηση των ελέγχων κατά 7,5% σε σχέση με τον προγραμματισμό του 2025,
6. Στο Χονδρικό εμπόριο, εκτός από το εμπόριο μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσυκλετών (στόχος η αύξηση των ελέγχων κατά 7,6% σε σχέση με τον προγραμματισμό του 2025),
7. Σε γεωγραφικές περιοχές και κλάδους οικονομικής δραστηριότητας που παρατηρούνται υψηλά επίπεδα απασχόλησης ανηλίκων,
   Σε γεωγραφικές περιοχές και κλάδους οικονομικής δραστηριότητας όπου υπάρχει υψηλή πιθανότητα εργασιακής εκμετάλλευσης,
8. Σε μεγάλα κατασκευαστικά έργα.

Υγιεινή και ασφάλεια

Συγχρόνως, εντός του 2026 θα διενεργηθούν 25.187 έλεγχοι στις συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας στις επιχειρήσεις, οι οποίοι θα επικεντρωθούν κατά προτεραιότητα στις κατασκευαστικές επιχειρήσεις, όπου θα διενεργηθεί το 20% του συνολικού αριθμού ελέγχων, ενώ το 30% θα γίνει με την επιλογή επιχειρήσεων βάσει της της εξειδικευμένης αξιολόγησης κινδύνου (risk analysis), όπως και εκείνες που δεν έχουν ελεγχθεί την τελευταία τριετία.

Θα πραγματοποιηθούν, επίσης, φέτος 5.236 έλεγχοι από τους Ειδικούς Επιθεωρητές Εργασίας, οι οποίοι θα αφορούν την πρόληψη και την αντιμετώπιση της παραβατικότητας στον τομέα των εργασιακών σχέσεων, περιλαμβανομένης της καταπολέμησης της αδήλωτης εργασίας, καθώς και τον τομέα της ασφάλειας και υγείας στην εργασία σε όλους τους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας με κύρια προτεραιότητα:

• Κατασκευές - τεχνικά έργα,
• Καταλύματα,
• Εστίαση,
• Εταιρείες προσωρινής απασχόλησης,

Προβλέπονται επίσης και στοχευμένοι, εξειδικευμένοι έλεγχοι σε επιχειρήσεις οι ο οποίες θα επιλεγούν με συγκεκριμένα κριτήρια ανάλυσης κινδύνου.

Ποιά είναι τα πρόστιμα

Τα βασικά πρόστιμα για τις παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας είναι:

• Αδήλωτη εργασία: Χρηματικό πρόστιμο 10.500 ευρώ για κάθε αδήλωτο εργαζόμενο και μέχρι 31.500 ευρώ σε περίπτωση υποτροπής.
• Είσπραξη αδικαιολόγητων παροχών ανεργίας: Αν ο εργαζόμενος εισπράττει παροχές ανεργίας και παράλληλα εργάζεται, χωρίς να έχει ενημερώσει σχετικά τη ΔΥΠΑ, ο εργοδότης τιμωρείται και με χρηματικό πρόστιμο 3.000 ευρώ (πλέον των ποινών για την αδήλωτη εργασία.
• Απασχόληση αλλοδαπού χωρίς την απαιτούμενη άδεια (άδεια εργασίας της ΕΕ/άδεια διαμονής): Χρηματικό πρόστιμο μέχρι 5.000 ευρώ.
• Μη χορήγηση του ελάχιστου μισθού σύμφωνα με τον νομοθετημένο κατώτατο μισθό ή τη ΣΣΕ. Εάν υποκρύπτει υποδηλωμένη εργασία το πρόστιμο μπορεί να ανέλθει έως τα 10.500 ευρώ.
• Μη γνήσιος δανεισμός προσωπικού από εργοδότη που δανείζει προσωπικό χωρίς την απαιτούμενη άδεια: Το πρόστιμο φτάνει έως 10.500 ευρώ.
• Δανεισμός προσωπικού χωρίς την απαιτούμενη άδεια ή κατά παράβαση των προϋποθέσεων λειτουργίας Εταιρειών Προσωρινής Απασχόλησης. Το πρόστιμο είναι σε 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο.
• Μη επίδειξη αντιγράφων των εγγράφων διαμονής: Ενεργοποιεί το πρόστιμο για αδήλωτη εργασία (10.500 ευρώ).
• Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας: Για τις παραβάσεις προβλέπονται κυρώσεις; 10.500 ευρώ για κάθε παράβαση.