«Τρέχει» η πιστωτική επέκταση, «ασπίδα» στην αβεβαιότητα το Ταμείο Ανάκαμψης

Η πιστωτική επέκταση προς τον ιδιωτικό τομέα συνέχισε τη δυναμική της πορεία και τον Μάρτιο, με το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF) να λειτουργεί ως «αντίδοτο» στα υψηλά επιτόκια δανεισμού και τα αυστηρά κριτήρια χρηματοδότησης.

Τον μήνα που μας πέρασε, οι τράπεζες χορήγησαν 2,4 δισ. ευρώ στον ιδιωτικό τομέα, εκ των οποίων τα 2,2 δισ. ευρώ κατευθύνθηκαν προς τις επιχειρήσεις και τα 112 εκατ. ευρώ προς τα νοικοκυριά, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδος.

Παράλληλα, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της συνολικής τραπεζικής χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα διαμορφώθηκε στο 7,6% τον Μάρτιο του 2026, από 7,4% τον προηγούμενο μήνα.

Η συμβολή των χρηματοδοτικών εργαλείων του Ταμείου Ανάκαμψης είναι καθοριστική στην επιτάχυνση της πιστωτικής επέκτασης, σημειώνει η ΤτΕ σε έκθεσή της. 

Ενδεικτικά, το 2025 εκταμιεύθηκαν τραπεζικά δάνεια προς επιχειρήσεις συνολικού ύψους 3,5 δισ. ευρώ με τη στήριξη του RRF, ποσό σημαντικά αυξημένο από τα 2,6 δισ. του 2024.

Από αυτά, περίπου 2 δισ. ευρώ αφορούσαν αποκλειστικά πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ τα υπόλοιπα χρήματα προήλθαν από τη συμμετοχή των πιστωτικών ιδρυμάτων στο πλαίσιο των συγχρηματοδοτήσεων. 

Μάλιστα, το 2025 το 29% της συνολικής πιστωτικής επέκτασης προς τις επιχειρήσεις χορηγήθηκε μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων.

Μάλιστα, η ώθηση που δίνουν τα δάνεια του RRF στην πιστωτική επέκταση αναμένεται πως θα συνεχιστούν και μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας συμβασιοποίησης εντός του φετινού καλοκαιριού. 

Επειδή οι επενδύσεις που έχουν εγκριθεί θα υλοποιούνται πέραν του εν λόγω χρονικού ορίζοντα, οι εκταμιεύσεις θα συνεχιστούν έως και το 2029.

Παράλληλα, στα «σκαριά» βρίσκονται και νέα χρηματοδοτικά προγράμματα που συνδέονται με επενδύσεις σε τομείς όπως οι μεταφορές, η ενέργεια και τα ψηφιακά δίκτυα.

Μπήκαν 2,2 δισ. ευρώ στα ταμεία των επιχειρήσεων τον Μάρτιο

Η καθαρή πιστωτική επέκταση στα δάνεια προς επιχειρήσεις ήταν θετική κατά 2,2 δισ. ευρώ τον Μάρτιο, με τον ετήσιο ρυθμό μεταβολής να διαμορφώνεται στο 10,1%, από 9,9% τον Φεβρουάριο.

Από τα 2,2 δισ. ευρώ, τα 2,16 δισ. ευρώ κατευθύνθηκαν προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ), οι οποίες σημείωσαν ετήσιο ρυθμό μεταβολής 10,4%, από 10,3% τον προηγούμενο μήνα (965 εκατ. ευρώ καθαρή ροή).

Όσον αφορά στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις και λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης αυξήθηκε στο 7,4% από 5,8% τον προηγούμενο μήνα, ενώ η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησής τους ήταν θετική κατά 68 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 279 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. 

Θετική ήταν και η πιστωτική επέκταση στα δάνεια προς τους ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις, καθώς τον Μάρτιο του 2026 άγγιξαν τα 47 εκατ. ευρώ, έναντι αρνητικής καθαρής ροής 6 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.

Γιατί οι επιχειρήσεις προτιμούν δάνεια μέσω του RRF

Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης είναι πως αποτελούν συγχρηματοδοτούμενα εργαλεία, και ως αποτέλεσμα το επιτόκιο είναι αισθητά χαμηλότερο από τον μέσο όρο της αγοράς.

Όπως αναφέρει η έκθεση της ΤτΕ, το μεσοσταθμικό επιτόκιο των δανείων του RRF διαμορφώθηκε σε 1,72% το 2025, την ίδια στιγμή που το αντίστοιχο μέσο ετήσιο επιτόκιο των κοινών τραπεζικών επιχειρηματικών δανείων διαμορφώθηκε σε 5,06% κατά μέσο όρο την περίοδο 2023-25.

Αυτή η διαφορά δεν ελαφραίνει μονάχα το κόστος χρηματοδότησης, αλλά αποτελεί και ένα «μαξιλάρι» προστασίας για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των επενδυτικών σχεδίων και των επιχειρήσεων εν γένει.

Διατηρούν τη θετική τους πορεία τα δάνεια προς νοικοκυριά

Θετική κατά 112 εκατ. ευρώ ήταν η μηνιαία καθαρή ροή της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τους ιδιώτες και τα ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα, τον Μάρτιο του 2026, έναντι θετικής καθαρής ροής 28 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, με τον ετήσιο ρυθμό μεταβολής να διαμορφώνεται στο 2,7% από 2,6%.

Συγκεκριμένα για τα νοικοκυριά, κατά κύριο λόγο έλαβαν καταναλωτικά δάνεια, ύψους 118 εκατ. ευρώ, με ετήσιο ρυθμό μεταβολής στο 7,7%, από 7% τον προηγούμενο μήνα.

 Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, σημαντικό ρόλο σε αυτήν την πορεία παίζει η βελτίωση των υπηρεσιών που προσφέρουν οι τράπεζες μέσω e-banking, το οποίο εξελίσσεται σε ισχυρό κανάλι πωλήσεων.

Όσον αφορά στη στεγαστική πίστη, μπορεί να σημειώνει αργή άνοδο, ωστόσο είναι εξαιρετικά σημαντικό το ότι διατηρεί το θετικό έδαφος που πέτυχε για πρώτη φορά τον Δεκέμβριο του 2025, έπειτα από 15 χρόνια συρρίκνωσης.

Τον Μάρτιο του 2026, η καθαρή πιστωτική επέκταση στα στεγαστικά δάνεια διαμορφώθηκε στα 3 εκατ ευρώ, με ετήσιο ρυθμό μεταβολής 1,1%.

Αντιστοίχως, η στεγαστική πίστη έχει ενισχυθεί τόσο από επιδοτούμενα προγράμματα, όπως είναι το «Σπίτι μου ΙΙ», αλλά και από πρωτοβουλίες που έχουν λάβει οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, με ειδικά προϊόντα στεγαστικών δανείων για αγορά πρώτης κατοικίας με ευνοϊκούς όρους.

Σύμφωνα με τραπεζικά στελέχη, η «παραγωγική» ηλικία των Ελλήνων, στην οποία μπορούν υπεύθυνα να λάβουν και να αποπληρώσουν ένα στεγαστικό δάνειο είναι συχνά μετά τα 35, με αποτέλεσμα το κυβερνητικό πρόγραμμα να μην μπορεί να τους χρηματοδοτήσει. 

Για να διορθώσουν αυτό το «κενό», προσφέρουν ειδικά προϊόντα για αγορά πρώτης κατοικίας με προνομιακούς όρους, που καλύπτουν τις ανάγκες ενδιαφερόμενων που δεν πληρούν τα αυστηρά εισοδηματικά ή πολεοδομικά κριτήρια του «Σπίτι μου ΙΙ».

Τραπεζικές πηγές δηλώνουν πως το ενδιαφέρον των πολιτών για αυτά τα προϊόντα είναι έντονο, τροφοδοτώντας τη στεγαστική πίστη, καθώς το ηλικιακό όριο αυξάνεται στα 50 έτη, ενώ τα εισοδηματικά κριτήρια είναι πιο ελαστικά.