Μόνο το 0,5% των εξαγωγών στην ΗΠΑ επηρεάζεται από τους νέους δασμούς

Περιορισμένες αναμένονται οι επιπτώσεις των νέων αμερικανικών δασμών στις ελληνικές εξαγωγές, σύμφωνα με εκτίμηση του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής Πρεσβείας στην Ουάσιγκτον.

Σύμφωνα με τη σύνοψη της έκθεσης, που υπογράφουν ο Διονύσης Πρωτοπαπάς, γενικός σύμβουλος ΟΕΥ Β΄, και η Ζαφειρένια Προεστάκη, γραμματέας ΟΕΥ Β΄, οι επιπτώσεις από το νέο δασμολογικό καθεστώς των ΗΠΑ θεωρούνται περιορισμένες και προσωρινού χαρακτήρα.

Το ισχύον από 24 Φεβρουαρίου 2026 καθεστώς εισαγωγικών δασμών, με επιβολή δασμού 10% συν τον δασμό MFN, έχει διάρκεια 150 ημερών και λήγει στα τέλη Ιουλίου 2026. Εφόσον δεν υπάρξει νέα ρύθμιση, θα επανέλθει το καθεστώς των γενικών δασμών βάσει της ρήτρας του πλέον ευνοούμενου κράτους (MFN), όπως ίσχυε πριν από τη 2η θητεία της κυβέρνησης Τραμπ.

Για τα προϊόντα χάλυβα, αλουμινίου και χαλκού, από τις 2 Απριλίου 2026 εφαρμόζεται δασμός 50%, ενώ για τα παράγωγά τους 25%. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη έξι διαδικασίες έρευνας βάσει του Άρθρου 232 και δύο βάσει του Άρθρου 301, οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν στην επιβολή πρόσθετων δασμών σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων.

Οι έρευνες βάσει του Άρθρου 232 εκτιμάται ότι επηρεάζουν ελληνικές εξαγωγές που το 2025 αντιστοιχούσαν στο 0,49% του συνόλου των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ. Από τις δύο διαδικασίες του Άρθρου 301, η μία αφορά παραγωγή με αναγκαστική εργασία, χωρίς επίδραση στις ελληνικές εξαγωγές, ενώ η άλλη σχετίζεται με «πλεονάζουσα παραγωγή», η οποία επίσης δεν αναμένεται να έχει εφαρμογή σε ελληνικά προϊόντα.

Συνεπώς, η δασμολογική αντιμετώπιση των ελληνικών εξαγωγών μετά τα τέλη Ιουλίου εκτιμάται ότι θα επανέλθει στα προ της 2ης θητείας Τραμπ επίπεδα, με εξαίρεση τα προϊόντα χάλυβα, αλουμινίου και χαλκού.

Το ιστορικό των αποφάσεων

Στις 20 Φεβρουαρίου 2026, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε ότι ο Πρόεδρος Τραμπ δεν έχει εξουσία επιβολής ανταποδοτικών εισαγωγικών δασμών βάσει του Νόμου περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA). Κατόπιν αυτής της απόφασης, ακυρώθηκαν οι δασμοί που είχαν επιβληθεί με βάση τον IEEPA, μεταξύ αυτών και ο δασμός 15% για την ΕΕ.

Ωστόσο, παρέμειναν σε ισχύ οι δασμοί που επιβάλλονται βάσει άλλων νόμων, όπως το Άρθρο 232 (εθνική ασφάλεια) και το Άρθρο 301 (αθέμιτες εμπορικές πρακτικές). Την ίδια ημέρα, ο Πρόεδρος Τραμπ επικαλέστηκε το Άρθρο 122 του Εμπορικού Νόμου του 1974, επιβάλλοντας νέο καθολικό δασμό 10% συν τον MFN, με ισχύ έως τα τέλη Ιουλίου 2026 και δυνατότητα παράτασης από το Κογκρέσο.

Καθώς πλησιάζει η λήξη του καθολικού δασμού, η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξετάζει τρόπους επέκτασης των μέτρων μέσω των Άρθρων 232 και 301. Οι σχετικές διαδικασίες δημόσιας διαβούλευσης αναμένεται να ολοκληρωθούν μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου 2026.

Οι συνέπειες για τις ελληνικές εξαγωγές

Με βάση το Άρθρο 122, από τις 24 Φεβρουαρίου, ο πρόσθετος δασμός για προϊόντα προέλευσης ΕΕ ανέρχεται σε 10% συν τον MFN. Οι δασμοί 50% και 25% για προϊόντα χάλυβα, αλουμινίου, χαλκού και τα παράγωγά τους, αντίστοιχα, παραμένουν σε ισχύ. Παρά την επιβάρυνση, οι ελληνικές εξαγωγές στους κλάδους αυτούς εμφανίζουν ανοδική πορεία, λόγω της αυξημένης ζήτησης στις ΗΠΑ.

Οι νέες έρευνες βάσει του Άρθρου 232 ενδέχεται να επηρεάσουν ελληνικές εξαγωγές αξίας περίπου 12 εκατ. ευρώ, που αντιστοιχούν μόλις στο 0,5% του συνόλου. Η έρευνα του Άρθρου 301 για αναγκαστική εργασία δεν αναμένεται να έχει επίδραση, καθώς η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει τέτοιο ζήτημα.

Αντίθετα, η έρευνα του Άρθρου 301 για τη Διαρθρωτική Πλεονάζουσα Δυναμικότητα και Παραγωγή στη Μεταποίηση ενδέχεται να αποτελέσει πηγή μελλοντικών πιέσεων. Ωστόσο, οι βασικές εξαγωγικές κατηγορίες της Ελλάδας, όπως τα τρόφιμα-ποτά και οι υδρογονάνθρακες, που αθροιστικά αντιστοιχούν στα δύο τρίτα των εξαγωγών, δεν αναμένεται να επηρεαστούν. Οι δασμοί στα προϊόντα μετάλλου παραμένουν υψηλοί, περιορίζοντας έτσι τον κίνδυνο περαιτέρω επιβάρυνσης.