Η αύξηση των τιμών κατοικίας και ενοικίων στην Ελλάδα συνεχίζεται, καθώς η ζήτηση εξακολουθεί να υπερβαίνει την προσφορά, σύμφωνα με την έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τραπέζης της Ελλάδος. Όπως επισημαίνεται, η διατήρηση συνθηκών υπερβάλλουσας ζήτησης αποτελεί τον βασικό παράγοντα για την ανοδική πορεία των τιμών στην αγορά ακινήτων.
Από την πλευρά της ζήτησης, παρατηρείται έντονο ενδιαφέρον τόσο από το εξωτερικό όσο και από το εσωτερικό. Οι ξένες άμεσες επενδύσεις σε ακίνητα διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο σε 1,6 δισ. ευρώ ετησίως την περίοδο 2018–2025, έναντι μόλις 170 εκατ. ευρώ την περίοδο 2008–2017. Αν και το 2025 σημειώθηκε μείωση κατά 25% λόγω περιορισμών στο καθεστώς της Golden Visa, η ζήτηση από το εξωτερικό παραμένει ισχυρή.
Δημογραφικές τάσεις και εγχώρια ζήτηση
Η ενίσχυση της αστικοποίησης και η αύξηση των μονοπρόσωπων και μονογονεϊκών νοικοκυριών εντείνουν την εγχώρια ζήτηση. Παρά τη συνολική μείωση του πληθυσμού, ο αριθμός των νοικοκυριών αυξάνεται, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετη ανάγκη για κατοικίες, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Περιορισμένη προσφορά και δεσμευμένα ακίνητα
Από την πλευρά της προσφοράς, η αγορά κατοικίας αντιμετωπίζει σημαντικούς περιορισμούς λόγω της απόσυρσης μεγάλου μέρους του διαθέσιμου αποθέματος. Πολλά ακίνητα παραμένουν δεσμευμένα ως εξασφαλίσεις για μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ενώ η καθυστέρηση στη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους εμποδίζει την επανένταξή τους στην αγορά.
Στην έκθεση σημειώνεται ότι «η αβεβαιότητα ως προς την έκβαση των σχετικών διαδικασιών περιορίζει σημαντικά τα κίνητρα των ιδιοκτητών για επενδύσεις συντήρησης ή αναβάθμισης», γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω την προσφορά κατοικιών.
Η επίδραση της βραχυχρόνιας μίσθωσης
Η συνεχιζόμενη εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων ασκεί πρόσθετη πίεση στην αγορά, παρά τα μέτρα περιορισμού που έχουν τεθεί σε εφαρμογή. Το 2024, τα καταλύματα με οριστική εγγραφή στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Μίσθωσης ανήλθαν σε 207.572. Η πολυιδιοκτησία και το υψηλό κόστος ανακαίνισης καθιστούν δυσκολότερη τη διαχείριση και αξιοποίηση των ακινήτων.
Υποτονική οικοδομική δραστηριότητα
Η οικοδομική δραστηριότητα παραμένει υποτονική, με την ακαθάριστη προστιθέμενη αξία του κατασκευαστικού τομέα να διαμορφώνεται κοντά στο 2% του ΑΕΠ, έναντι 5% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Το 2025 καταγράφηκε μείωση στις οικοδομικές άδειες κατά 2,4% σε αριθμό και 9,4% σε επιφάνεια.
Η προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας για τα κίνητρα του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού προκάλεσε πρόσκαιρη αβεβαιότητα, ωστόσο η αναμόρφωση του συστήματος κινήτρων συνέβαλε σε ανάκαμψη το δεύτερο εξάμηνο του έτους.
Η Τράπεζα της Ελλάδος τονίζει την ανάγκη παροχής νέων κινήτρων για την ενίσχυση του διαθέσιμου κτιριακού αποθέματος, τόσο μέσω ανάπτυξης νέων κατοικιών όσο και μέσω αναβάθμισης των υφιστάμενων. Παράλληλα, προτείνεται η διευκόλυνση της επιστροφής στην αγορά ακινήτων που έχουν αποσυρθεί, ώστε να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικότερα το στεγαστικό πρόβλημα.