Οι ελληνικές επιχειρήσεις-μέλη του ΣΕΤΠΕ στρέφονται ολοένα και περισσότερο σε αγορές εκτός Ελλάδας, καθώς η δυναμική που δημιούργησε μεταπανδημικά το Ταμείο Ανάκαμψης στην εγχώρια αγορά σταδιακά περιορίζεται
. Η μείωση αυτή ωθεί τις εταιρείες του κλάδου να αναζητήσουν εξαγωγικές ευκαιρίες και διεθνείς συνεργασίες, με πρώτο προορισμό τις αγορές των Βαλκανίων.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις που τα τελευταία χρόνια προχώρησαν σε σημαντικές αυξήσεις μισθών λαμβάνουν πλέον βιογραφικά από στελέχη πολυεθνικών, τα οποία θεωρούν ότι η επαγγελματική ανέλιξη είναι πιο εφικτή σε εταιρείες μεσαίου μεγέθους.
Τα παραπάνω επισημαίνει, σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο πρόεδρος του ΣΕΤΠΕ, Αναστάσιος Μάνος, CEO της Dotsoft SA. Ο ίδιος εξηγεί τους λόγους που οδήγησαν στη διάλυση του cluster Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) της Θεσσαλονίκης, ενώ αναλύει τις ευκαιρίες που δημιουργεί η έλευση της ΤΝ για τον κλάδο του λογισμικού.
Παράλληλα, υπογραμμίζει τη σημασία των πρωτοβουλιών για το εργοστάσιο ΤΝ «Pharos» και τον υπερυπολογιστή «Δαίδαλος», οι οποίες, όπως σημειώνει, προς το παρόν δεν μπορούν να αξιοποιηθούν από τις επιχειρήσεις-μέλη του Συνδέσμου.
Εξαγωγές και νέες αγορές
Ακριβή στατιστικά στοιχεία για τον αριθμό των εξαγωγικών επιχειρήσεων πληροφορικής δεν υπάρχουν ακόμη. Η εικόνα αναμένεται να αποσαφηνιστεί μέσω έρευνας που θα διενεργηθεί στο πλαίσιο της έκθεσης Beyond στα περίπου 200 μέλη του ΣΕΤΠΕ.
Σύμφωνα με τον κ. Μάνο, «αποκλείεται το ποσοστό των εξαγωγικών επιχειρήσεων να είναι κάτω από 15%», ενώ το ποσοστό αυτό αυξάνεται χάρη σε εταιρείες που λειτουργούν με το μοντέλο software on demand, αναλαμβάνοντας υπεργολαβίες για ανάπτυξη εξατομικευμένου λογισμικού. Αντίθετα, λίγες είναι οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό με δικά τους προϊόντα.
Οι ελληνικές επιχειρήσεις, όπως εξηγεί, επικεντρώθηκαν τα τελευταία χρόνια στην εσωτερική αγορά, λόγω των έργων ψηφιοποίησης που χρηματοδότησε το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ωστόσο, η «πίτα» αυτή δεν μπορεί να διατηρηθεί, γεγονός που καθιστά αναγκαία την εξωστρέφεια. «Στόχος μας είναι να προσεγγίσουμε αρχικά τις κοντινές αγορές. Ήδη συμμετείχαμε σε επιχειρηματικές αποστολές στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και τη Σερβία, ενώ στη Βόρεια Μακεδονία κινηθήκαμε αυτόνομα», σημειώνει ο κ. Μάνος.
Στις αγορές αυτές, οι ελληνικές εταιρείες προσφέρουν τεχνογνωσία και αποκτούν πρόσβαση σε δίκτυα. «Εμείς διαθέτουμε το πλεονέκτημα της τεχνογνωσίας και του χαμηλότερου μισθολογικού κόστους, ενώ οι τοπικοί εταίροι διαθέτουν διεθνές αποτύπωμα.
Εκείνοι παίρνουν τη γνώση μας και εμείς το δίκτυό τους», αναφέρει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως οι ελληνικές εταιρείες έχουν πλέον ωριμάσει και διαθέτουν ρευστότητα για να διεκδικήσουν παρουσία εκτός συνόρων.
Έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού
Οι επιχειρήσεις του κλάδου συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε εξειδικευμένα στελέχη. «Στο πλαίσιο έργων που έχουν υλοποιηθεί, έχουμε προσδιορίσει ότι τα μέλη μας χρειάζονται συν 10% περισσότερο προσωπικό», αναφέρει ο κ. Μάνος.
Παράλληλα, παρατηρείται ενδιαφέρον από εργαζόμενους πολυεθνικών που αναζητούν πιο ευέλικτο εργασιακό περιβάλλον και καλύτερες προοπτικές εξέλιξης σε μικρότερες εταιρείες.
Όπως επισημαίνει, «τα τελευταία χρόνια δεν υπάρχει εταιρεία που να μην έχει προχωρήσει σε διψήφιες αυξήσεις αποδοχών». Ωστόσο, η ελκυστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων δεν περιορίζεται στις αμοιβές.
«Η Ελλάδα προσφέρει ικανοποιητικούς μισθούς και υψηλή ποιότητα ζωής. Γιατί να επιλέξει κάποιος το βροχερό Βερολίνο όταν μπορεί να εργαστεί σε ένα ευχάριστο περιβάλλον εδώ;», υπογραμμίζει.
Η διάλυση του cluster Τεχνητής Νοημοσύνης
Το πρώτο cluster ΤΝ στην Ελλάδα ιδρύθηκε το 2016 στη Θεσσαλονίκη, με πρωτοβουλία της Τεχνόπολης και τη συμμετοχή δεκάδων εταιρειών. Το 2019 απέκτησε νομική μορφή, ωστόσο η γενική συνέλευση αποφάσισε πρόσφατα τη διάλυσή του.
«Οι επιχειρήσεις έβαλαν κεφάλαια, υπήρχε προοπτική χρηματοδότησης 50% από το ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας, αλλά το εγχείρημα δεν προχώρησε», αναφέρει ο κ. Μάνος.
«Όταν ξεκινάς κάτι τόσο νωρίς, πρέπει να το πιστεύεις διπλά. Δεν το πιστέψαμε αρκετά και δεν υπήρχε ο κατάλληλος "ενορχηστρωτής", οπότε χάσαμε την ευκαιρία», προσθέτει.
Ο πρόεδρος του ΣΕΤΠΕ σημειώνει ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις λογισμικού μπορούν να αναπτυχθούν μόνο αν μεγαλώσουν μέσω συνεργειών ή συγχωνεύσεων. «Αν καταφέρουμε να πείσουμε τον έμπορο ή την επιχείρηση πληροφορικής να συνεταιριστεί με όρους συγχώνευσης, τα αποτελέσματα θα είναι πολύ καλύτερα», δηλώνει.
Η επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον κλάδο
Ο κ. Μάνος εκτιμά ότι η ΤΝ θα έχει συνολικά θετικό αντίκτυπο στον κλάδο. «Οι καλοί "μεσαίοι" θα γίνουν καλύτεροι», υπογραμμίζει, προβλέποντας αυξημένες ανάγκες για software review, testing και quality assurance.
«Η ΤΝ παράγει περισσότερο κώδικα, αλλά απαιτεί ανθρώπινο έλεγχο. Ένα πλήρως αυτόματο CRM μπορεί να είναι λειτουργικό, αλλά όχι ισάξιο με ένα σύστημα που έχει σχεδιάσει ομάδα ανθρώπων με γνώση κόστους συντήρησης και αναβάθμισης», εξηγεί.
Επιπλέον, τα επαγγελματικά εργαλεία ΤΝ είναι ακριβά, καθώς χρεώνεται η υπολογιστική ισχύς, ενώ οι μικρές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να ορίσουν σωστές προδιαγραφές και prompts για να λάβουν το επιθυμητό αποτέλεσμα.
«Η τεχνολογία είναι ισχυρή, αλλά χρειάζεται εξειδίκευση για να αξιοποιηθεί σωστά», σημειώνει.
Οι υποδομές «Pharos» και «Δαίδαλος»
Αναφερόμενος στις νέες υποδομές ΤΝ, ο πρόεδρος του ΣΕΤΠΕ τονίζει τη σημασία τους για την εγχώρια τεχνολογική αυτονομία. «Είναι πολύ σημαντικό η επεξεργασία και αποθήκευση των δεδομένων της χώρας να παραμένουν στην Ελλάδα», αναφέρει.
Ωστόσο, προς το παρόν, οι υποδομές αυτές θα εξυπηρετήσουν κυρίως ερευνητικούς σκοπούς και σε δεύτερο χρόνο τις επιχειρήσεις, «οπότε τα μέλη του ΣΕΤΠΕ δεν μπορούν ακόμη να ωφεληθούν άμεσα».