Από την 1η Ιουλίου 2026, κάθε δέμα που εισέρχεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τρίτες χώρες θα υπόκειται σε τελωνειακό έλεγχο και επιβάρυνση, ανεξαρτήτως αξίας, σύμφωνα με το νέο κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ.
Με αφορμή την εφαρμογή του μέτρου, ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ Σταύρος Καφούνης δήλωσε: «Η σημερινή απόφαση ενισχύει την προστασία των καταναλωτών, δίνει στα κράτη-μέλη περισσότερες δυνατότητες ελέγχου των προϊόντων που εισέρχονται στις αγορές τους και περιορίζει ένα καθεστώς που δημιούργησε σοβαρές στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.
Ωστόσο, η επιτυχία της μεταρρύθμισης δεν θα κριθεί μόνο από την επιβολή νέων κανόνων αλλά και από το πού θα καταλήξει τελικά το κόστος τους.
Στην Ελλάδα της διαρκούς κρίσης, οι εμπορικές επιχειρήσεις κλήθηκαν πολλές φορές να απορροφήσουν αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος, στις μεταφορές και στις προμήθειες, προκειμένου να προστατεύσουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και να συγκρατήσουν τις τιμές, ιδιαίτερα στα διαρκή καταναλωτικά αγαθά.
Γι' αυτό και το επόμενο βήμα είναι εξίσου σημαντικό με το σημερινό, να διασφαλιστεί ότι η εφαρμογή του νέου πλαισίου θα ενισχύσει τον θεμιτό ανταγωνισμό χωρίς να μεταφέρει δυσανάλογα το βάρος στον τελικό καταναλωτή.»
Σύμφωνα με ανακοίνωση της ΕΣΕΕ, περίπου 6 δισεκατομμύρια μικροδέματα αξίας έως 150 ευρώ εισέρχονται ετησίως στην ΕΕ μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών τρίτων χωρών. Για χρόνια, τα προϊόντα αυτά απολάμβαναν ειδική τελωνειακή μεταχείριση, η οποία δεν ίσχυε για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Από την 1η Ιουλίου 2026, το καθεστώς αυτό καταργείται οριστικά.
Με τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2026/1200, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εφαρμόζει το νέο τελωνειακό καθεστώς, βάσει του οποίου κάθε εξ αποστάσεως πώληση από τρίτη χώρα αξίας έως 150 ευρώ υπόκειται πλέον σε τελωνειακή επιβάρυνση 3 ευρώ και αντιμετωπίζεται ως κανονική εισαγωγή.
Τι αλλάζει στην πράξη
Εκτελωνισμός στο σημείο αγοράς: Για αποστολές εκτός του ειδικού καθεστώτος IOSS, αρμόδιο τελωνείο καθίσταται εκείνο του κράτους μέλους όπου βρίσκεται ο τελικός καταναλωτής. Έτσι, όταν ένα προϊόν προορίζεται για Έλληνα καταναλωτή, οι ελληνικές αρχές αποκτούν αυξημένη δυνατότητα ελέγχου και εποπτείας της διακίνησής του.
Τέλος στα τεχνάσματα κατάτμησης αποστολών: Οι τελωνειακές αρχές έχουν πλέον ρητή αρμοδιότητα να διερευνούν εάν μια ενιαία αποστολή αντιστοιχεί σε πολλαπλές παραγγελίες προς διαφορετικούς καταναλωτές και να επιβάλλουν δασμό σε κάθε μεμονωμένη πώληση. Η ρύθμιση βασίζεται σε απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (C-7/08), που προβλέπει ότι κάθε συναλλαγή πρέπει να εξετάζεται χωριστά.
Αναβάθμιση τελωνειακών συστημάτων: Καταργούνται οι κωδικοί απαλλαγής χαμηλής αξίας και εισάγονται νέοι για τον δασμό των 3 ευρώ. Παράλληλα, δημιουργούνται τεχνικές υποδομές για αυτοματοποιημένη αναγνώριση και επεξεργασία των αποστολών από όλες τις εθνικές τελωνειακές αρχές.
Προστασία καταναλωτή και ενίσχυση κρατών-μελών: Το νέο πλαίσιο επιτρέπει στα κράτη μέλη να γνωρίζουν ποια προϊόντα εισέρχονται στις αγορές τους, να διενεργούν στοχευμένους ελέγχους και να προστατεύουν αποτελεσματικότερα τους καταναλωτές από μη συμμορφούμενα προϊόντα.
Σημαντικό βήμα για το ευρωπαϊκό εμπόριο
Η μεταρρύθμιση αποτελεί καθοριστικό ορόσημο για το ευρωπαϊκό εμπόριο, δικαιώνοντας τη συνεργασία της ΕΣΕΕ με την EuroCommerce στην ανάδειξη των στρεβλώσεων του προηγούμενου καθεστώτος. Οι στρεβλώσεις αυτές επηρέαζαν τη βιωσιμότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, τα δημόσια έσοδα και την ασφάλεια των καταναλωτών.
Καθοριστική υπήρξε και η μελέτη της ΕΣΕΕ για την επίδραση των ασιατικών πλατφορμών στο εμπόριο και στα δημοσιονομικά των κρατών μελών.
Η μελέτη αυτή συνέβαλε ουσιαστικά στην τεκμηρίωση της ανάγκης μεταρρύθμισης και αποτέλεσε σημείο αναφοράς για αντίστοιχες πρωτοβουλίες σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ.
Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι, όταν οι θέσεις του εμπορίου στηρίζονται σε τεκμηριωμένα στοιχεία και ρεαλιστικές προτάσεις, μπορούν να οδηγήσουν σε ουσιαστικές ευρωπαϊκές πολιτικές.