Η πρώτη καθυστέρηση στην εκταμίευση δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης

Για τον Φεβρουάριο μετατίθεται η εκταμίευση της πρώτης δόσης των 3,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, έναντι του Οκτωβρίου που προέβλεπε το αρχικό χρονοδιάγραμμα, γεγονός που αναμένεται να αλλάξει τον προγραμματισμό και για τις πληρωμές του 2022.  

Η κυβέρνηση σχεδιάζει να υποβάλλει το σχετικό αίτημα στην Κομισιόν στο τέλος Νοεμβρίου, έχοντας εκπληρώσει τα 12 ορόσημα που αποτελούσαν προαπαιτούμενα για το τρίτο τρίμηνο του έτους, προκειμένου να πάρει τα 3,5 δισ. ευρώ μετά την προκαταβολή των 4 δισ. ευρώ που εκταμιεύθηκε το καλοκαίρι.

Αν και η καθυστέρηση στην εκταμίευση των κονδυλίων οφείλεται σε κοινοτικές διαδικασίες, ωστόσο αποτελεί αρνητική εξέλιξη, καθώς όσο αργούν να εισρεύσουν οι πόροι του Ταμείου, τόσο χάνεται πολύτιμος χρόνος για την κινητοποίηση των επενδύσεων και την δυναμική επανάκαμψη της οικονομίας, δεδομένης της σημαντικής συμβολής του Ταμείου Ανάκαμψης στη μεγέθυνση του ΑΕΠ.

Σύμφωνα με μελέτη της Τράπεζας της Ελλάδος, η συμβολή του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης στο ρυθμό ανάπτυξης του πραγματικού ΑΕΠ κυμαίνεται σε περίπου 1,15 ποσοστιαίες μονάδες κατά μέσο όρο κάθε χρόνο για την περίοδο 2021-2026 ενώ η πλήρης εφαρμογή του μπορεί να αυξήσει το επίπεδο του πραγματικού ΑΕΠ κατά 6,9% έως το 2026.

Επιπλέον, οι ιδιωτικές επενδύσεις μπορούν να αυξηθούν κατά περίπου 20% το 2026 και η απασχόληση κατά 4% που μεταφράζεται σε δημιουργία επιπλέον 180 έως 200 χιλιάδων νέων θέσεων εργασίας έως το 2026. Παράλληλα η εφαρμογή του σχεδίου αυξάνει το λόγο των φορολογικών εσόδων προς το ΑΕΠ κατά 2,8 ποσοστιαίες μονάδες, δημιουργώντας έτσι δημοσιονομικό χώρο που επιτρέπει τη μείωση των φόρων ή/και την αύξηση των δημόσιων δαπανών, κάτι που μπορεί να δώσει περαιτέρω ώθηση στην οικονομική δραστηριότητα.

Το οικονομικό επιτελείο ποντάρει στο Ταμείο Ανάκαμψης για την αλλαγή του οικονομικού μοντέλου, την αναβάθμιση της δημόσιας διοίκησης, την ενίσχυση του κοινωνικού δικτύου προστασίας και την αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος, με μείωση του βάρους για τα νοικοκυριά και επιχειρήσεις και κίνητρα για την ανάπτυξη

Με βάση τον κοινοτικό κανονισμό για το Ταμείο Ανάκαμψης τα συνολικά κονδύλια από επιδοτήσεις και δάνεια που θα λάβει η Ελλάδα το επόμενο έτος ανέρχονται σε 5,281 δισ. ευρώ. Ειδικότερα, στο τρίτο τρίμηνο του 2022 θα εκταμιευθεί ποσό 1,718 δισ. ευρώ για επιδοτήσεις, ενώ στο τέταρτο τρίμηνο το συνολικό ποσό φθάνει τα 3,563 δισ. ευρώ (1,718 δισ. ευρώ από επιδοτήσεις και 1,845 δισ. ευρώ από δάνεια).

Όπως αναφέρεται στο προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού την περίοδο 2021-2026 αναμένεται να εκταμιευθούν 30,5 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ), εκ των οποίων 17,8 δισ. ευρώ αφορούν σε επιχορηγήσεις και 12,7 δισ. ευρώ σε δάνεια. Στόχος είναι το συνολικό ποσό των επενδυτικών πόρων που θα κινητοποιηθούν από τον ιδιωτικό τομέα να προσεγγίσει τα 59 δισ. ευρώ, ποσό διπλάσιο από το αντίστοιχο κονδύλι που θα εκταμιευθεί από το Ταμείο.

Οι τέσσερις βασικοί πυλώνες με τα αντίστοιχα ποσά στο σκέλος των επιχορηγήσεων και την επιπλέον κινητοποίηση πόρων είναι:

1. Πράσινη Μετάβαση: με προϋπολογισμό ύψους 6,17 δισ. ευρώ (προβλέπεται η κινητοποίηση πόρων ύψους 11,58 δισ. ευρώ)
2. Ψηφιακή Μετάβαση: με προϋπολογισμό ύψους 2,2 δισ. ευρώ (προβλέπεται η κινητοποίηση πόρων ύψους 2,36 δισ. ευρώ)
3. Απασχόληση, δεξιότητες και κοινωνική συνοχή (υγεία, παιδεία, κοινωνική προστασία): με προϋπολογισμό ύψους 5,18 δισ. ευρώ (προβλέπεται η κινητοποίηση πόρων ύψους 5,27 δισ. ευρώ)
4. Ιδιωτικές επενδύσεις, οικονομικός και θεσμικός μετασχηματισμός: με προϋπολογισμό ύψους 4,84 δισ. ευρώ (προβλέπεται η κινητοποίηση πόρων ύψους 8,78 δισ. ευρώ).

Το Ελληνικό Σχέδιο επιδιώκει μέσω της αξιοποίησης των δανείων του Ταμείου ύψους 12,7 δισ. ευρώ, να κινητοποιήσει επενδυτικούς πόρους 30,9 δισ. ευρώ, χρηματοδοτώντας σχέδια για τη πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, την εξωστρέφεια, την καινοτομία και την ανάπτυξη οικονομιών κλίμακας μέσω της αύξησης της παραγωγικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων.

Η χρηματοδότηση των ιδιωτικών επενδύσεων από τους πόρους των δανείων θα πραγματοποιηθεί μέσω των διεθνών χρηματοδοτικών θεσμών, συμπεριλαμβανομένων της ΕΤΕπ και της ΕΤΑΑ,  των εμπορικών τραπεζών, ελληνικών αλλά και διεθνών και ενός ταμείου επιχειρηματικών συμμετοχών υπό την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων ΑΕ (ΕΑΤΕ).