Σε μια σημαντική αναδιάρθρωση του πλαισίου λειτουργίας των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης προχωρά η κυβέρνηση, εφαρμόζοντας τις διατάξεις του Νόμου 5253/2025.
Σύμφωνα με εγκύκλιο που εξέδωσε ο Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, Δημήτριος Κιρμικίρογλου, καθορίζονται οι υποχρεώσεις των παρόχων υπηρεσιών μέσων ενημέρωσης σχετικά με τη διαφάνεια του ιδιοκτησιακού καθεστώτος και τη δημοσιοποίηση των πόρων που λαμβάνουν από κρατική διαφήμιση.
Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί την εθνική ανταπόκριση στην εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 2024/1083, γνωστού ως European Media Freedom Act (EMFA), ο οποίος αποσκοπεί στην ενίσχυση της πολυφωνίας και της συντακτικής ανεξαρτησίας σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το νέο καθεστώς δημοσιότητας
Σύμφωνα με το άρθρο 27 του νέου νόμου, κάθε επιχείρηση που δραστηριοποιείται στον τομέα της ενημέρωσης –είτε πρόκειται για παραδοσιακά μέσα όπως τηλεόραση, ραδιόφωνο και έντυπο τύπο, είτε για ψηφιακές πλατφόρμες– υποχρεούται να αναρτά στον ιστότοπό της, με τρόπο «εμφανή και εύκολα προσβάσιμο», πλήρη εικόνα της δομής της.
Οι πάροχοι οφείλουν να δημοσιοποιούν την επίσημη επωνυμία και τα στοιχεία επικοινωνίας τους, τα ονόματα των άμεσων ή έμμεσων ιδιοκτητών, τους πραγματικούς δικαιούχους, καθώς και το συνολικό ετήσιο ποσό των δημόσιων πόρων για κρατική διαφήμιση και των διαφημιστικών εσόδων που λαμβάνουν από δημόσιες αρχές ή οντότητες τρίτων χωρών.
Το ορόσημο της 30ής Ιουνίου
Η εγκύκλιος ορίζει ως καταληκτική ημερομηνία για τη δημοσιοποίηση των οικονομικών στοιχείων που αφορούν το έτος 2025 την 30ή Ιουνίου 2026. Η ρύθμιση αυτή στοχεύει στη διασφάλιση της διαφάνειας και της λογοδοσίας για τη χρήση του δημόσιου χρήματος στον τομέα της ενημέρωσης.
Επιπλέον, αποσαφηνίζονται οι ορισμοί του Κανονισμού: ως «Υπηρεσία Μέσων Ενημέρωσης» νοείται κάθε υπηρεσία που παρέχει προγράμματα ή εκδόσεις τύπου υπό συντακτική ευθύνη, ενώ «Υπόχρεοι» είναι οι πάροχοι που έχουν τη συντακτική ευθύνη για το περιεχόμενο και τον τρόπο οργάνωσης των υπηρεσιών τους.
Ως «Πραγματικοί Δικαιούχοι» θεωρούνται τα φυσικά πρόσωπα που κατέχουν ή ελέγχουν, άμεσα ή έμμεσα, την επιχείρηση, σύμφωνα με την Οδηγία 2015/849/ΕΕ.
Εξαιρέσεις και εποπτεία
Ο νόμος προβλέπει εξαιρέσεις για οντότητες που ήδη υπόκεινται σε αυστηρό έλεγχο, όπως οι εισηγμένες εταιρείες σε οργανωμένες χρηματιστηριακές αγορές (Χ.Α., Ε.Ε. ή ΟΟΣΑ) και οι Οργανισμοί Συλλογικών ή Εναλλακτικών Επενδύσεων που εδρεύουν στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και εποπτεύονται από αρμόδιες αρχές.
Το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ) αναλαμβάνει τον ρόλο εποπτείας της τήρησης του νέου πλαισίου. Σε περιπτώσεις παράλειψης ή ελλιπούς ανάρτησης στοιχείων, προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα και άλλες κυρώσεις, όπως ορίζεται στο άρθρο 34 του ν. 5253/2025.
Η σημασία για την ενημέρωση
Η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης επισημαίνει ότι η «άμεση συμμόρφωση» με το νέο πλαίσιο είναι κρίσιμη για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τα ΜΜΕ.
Σε μια εποχή που η παραπληροφόρηση και οι «σκιώδεις» χρηματοδοτήσεις απειλούν τη δημοκρατία, η διαφάνεια ως προς την ιδιοκτησία και τη χρηματοδότηση των μέσων θεωρείται το πιο αποτελεσματικό εργαλείο προστασίας της ενημέρωσης.
Οι ενώσεις ιδιοκτητών και δημοσιογραφικές οργανώσεις καλούνται να ενημερώσουν τα μέλη τους, καθώς η εφαρμογή του ευρωπαϊκού πλαισίου αποτελεί πλέον εθνική δέσμευση με άμεση ισχύ.