Ο ελληνικός τουρισμός συνεχίζει να σημειώνει υψηλές επιδόσεις, ωστόσο οι πιέσεις σε υποδομές, φυσικούς πόρους και τοπικές κοινωνίες εντείνονται. Σε αυτό το πλαίσιο, το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠΤ) επιχειρεί να διαμορφώσει ένα σταθερό θεσμικό υπόβαθρο για μια πιο ανθεκτική και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη.
Σε συνέντευξή της στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη υπερασπίζεται τη φιλοσοφία του νέου σχεδιασμού, υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι να προστατευθούν οι ήδη κορεσμένοι προορισμοί και παράλληλα να ενισχυθούν λιγότερο προβεβλημένες περιοχές με αναπτυξιακό δυναμικό.
Όπως εξηγεί, το ΕΧΠΤ αποτελεί έναν ολοκληρωμένο μηχανισμό κατευθύνσεων και κανόνων, συνοδευόμενο από ειδικά κίνητρα που συνδυάζουν την τουριστική ανάπτυξη με την περιβαλλοντική προστασία και την κοινωνική συνοχή. Το νέο πλαίσιο, τονίζει, θέτει βάσεις για ένα βιώσιμο τουριστικό μέλλον με ισορροπία και προοπτική.
Προστασία κορεσμένων προορισμών και μικρών νησιών
Η υπουργός δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις περιοχές αυξημένου ελέγχου, όπου τα αυστηρότερα όρια δόμησης και κλινών αφορούν κυρίως κορεσμένους προορισμούς και μικρά νησιά. Όπως επισημαίνει, στόχος είναι η προστασία της φέρουσας ικανότητας και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας τους, ώστε να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των τοπικών οικονομιών.
Στις περιοχές αυτές προβλέπεται η δυνατότητα κατασκευής νέων καταλυμάτων 4 και 5 αστέρων, ενώ για τα νησιά τίθεται ανώτατο όριο 100 κλινών. Παράλληλα, για εκτός σχεδίου περιοχές το ελάχιστο απαιτούμενο εμβαδόν γηπέδου ορίζεται στα 16 στρέμματα.
Ρυθμίσεις για βραχυχρόνιες μισθώσεις
Αναφερόμενη στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, η Όλγα Κεφαλογιάννη τονίζει ότι το νέο χωροταξικό δίνει τη δυνατότητα επιβολής διαφοροποιημένων περιορισμών ανά περιοχή, ανάλογα με τις πιέσεις που δέχεται κάθε προορισμός. Η κυβέρνηση έχει ήδη θεσπίσει προδιαγραφές λειτουργίας και ελέγχου για τα ακίνητα τύπου airbnb, με στόχο τη διασφάλιση της ποιότητας και της ασφάλειας φιλοξενίας.
Οι κατευθύνσεις του ΕΧΠΤ στοχεύουν στη διαχείριση της ζήτησης και στην προστασία του τοπικού τουριστικού πλεονεκτήματος, αποτρέποντας φαινόμενα υπερκορεσμού και αλλοίωσης της ταυτότητας των περιοχών.
Ισορροπία ανάπτυξης και περιβαλλοντικής προστασίας
Η στρατηγική του υπουργείου, όπως αναφέρει η υπουργός, βασίζεται στην ισορροπία μεταξύ ανάπτυξης και προστασίας του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος. Το ΕΧΠΤ ενσωματώνει δράσεις προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και προωθεί την πράσινη ανάπτυξη, με στόχο τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Ιδιαίτερα αυστηροί κανόνες προβλέπονται για την παράκτια ζώνη — όπως η απαγόρευση νέων διαμορφώσεων και κατασκευών σε απόσταση έως 25 μέτρων από την ακτογραμμή — ενώ ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν για τις προστατευόμενες περιοχές του Εθνικού Συστήματος.
Δυνατότητα αναθεώρησης και διάλογος με τους φορείς
Η Όλγα Κεφαλογιάννη σημειώνει ότι, αν και το ΕΧΠΤ δεν αναθεωρείται σε σύντομο χρονικό διάστημα, προβλέπεται δυνατότητα επικαιροποίησης της κατηγοριοποίησης των περιοχών κάθε πέντε χρόνια, βάσει σχετικών μελετών. Η πρόβλεψη αυτή, όπως αναφέρει, ενθαρρύνει τους προορισμούς να ενισχύουν τη φέρουσα ικανότητά τους μέσω έργων χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Απαντώντας στις αιτιάσεις φορέων του τουρισμού για τη διαδικασία διαβούλευσης, η υπουργός υπογραμμίζει ότι το σχέδιο παραμένει ανοιχτό σε παρατηρήσεις και βελτιώσεις. Όπως αναφέρει, η δημόσια διαβούλευση του καλοκαιριού του 2024 οδήγησε στην ενσωμάτωση εκατοντάδων σχολίων, ενώ η δυνατότητα υποβολής νέων παρατηρήσεων παραμένει ενεργή έως τις 25 Μαΐου.