Η έλλειψη πολιτικής συνοχής στην Ευρώπη και η ανάγκη επανασύνδεσης με τις θεμελιώδεις αξίες της Ένωσης βρέθηκαν στο επίκεντρο των παρεμβάσεων στο ετήσιο συνέδριο με θέμα «Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας», που διοργάνωσε ο Κύκλος Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.
Ο πρώην Ευρωπαίος επίτροπος Μετανάστευσης Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας, πρώην υπουργός Εξωτερικών και βουλευτής της ΝΔ, Δημήτρης Αβραμόπουλος, τόνισε ότι «η Ευρώπη έχασε την πολιτική συνοχή της και γυρίσαμε σε πολιτικές πίσω από τα εθνικά οδοφράγματα». Όπως σημείωσε, η κρίση αυτή ξεκίνησε το 2015-16, μετά την οικονομική κρίση, και επιδεινώθηκε με την προσφυγική κρίση, ανοίγοντας τον δρόμο στον λαϊκισμό.
«Είναι διασπασμένη αυτή τη στιγμή η Ευρώπη», ανέφερε ο κ. Αβραμόπουλος, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει ενιαία στρατηγική και ότι η Ένωση, παρά την οικονομική της ισχύ, δεν έχει αναπτύξει γεωστρατηγική φωνή. «Δεν υπάρχει ομοφωνία. Κάθε χώρα βλέπει το διεθνές περιβάλλον μέσα από τη δική της εθνική οπτική. Αυτό δεν μπορεί με τίποτα να φέρει αποτελέσματα» υπογράμμισε.
Η άνοδος του εθνικισμού και η πρόκληση για τις νέες γενιές
Ο κ. Αβραμόπουλος στάθηκε και στη διάχυση του εθνικισμού στην Ευρώπη, λέγοντας ότι «η δύναμη της Ευρώπης δεν είναι στην Επιτροπή, αλλά στο Συμβούλιο, το οποίο αυτή τη στιγμή είναι κατακερματισμένο». Παράλληλα, χαρακτήρισε ανησυχητικό το γεγονός ότι, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, το 25% των νέων Ελλήνων δηλώνουν ότι επιθυμούν αυταρχική διακυβέρνηση, επισημαίνοντας πως «οι νέες γενιές δεν εμπνέονται από την Ευρώπη».
Η ελληνική στρατηγική απέναντι στην Τουρκία
Αναφερόμενος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε: «Πρέπει να τελειώνουμε στην Ελλάδα με αυτές τις φοβικές μας αντιδράσεις σε οτιδήποτε κάνουν οι Τούρκοι. Αυτοί κάνουν τη δουλειά τους, εμείς θα κοιτάξουμε τη δουλειά μας». Τόνισε ότι η Ελλάδα πρέπει να αντιμετωπίζει τα ζητήματα στρατηγικά και όχι αντιδραστικά, επισημαίνοντας πως «η Ελλάδα δεν απειλείται και δεν πρέπει να φοβάται».
Στηρίζοντας τη θέση υπέρ του διαλόγου, ανέφερε ότι «αν πάψει ο διάλογος μεταξύ των δύο χωρών, θα πάρουν τη θέση των συνομιλητών οι στρατοί».
Το μεταναστευτικό και οι ευρωπαϊκές προκλήσεις
Για το μεταναστευτικό, ο κ. Αβραμόπουλος προειδοποίησε ότι «εάν έχουμε νέες ανεξέλεγκτες προσφυγικές ροές, τότε η Ευρώπη δεν έχει καμία δυνατότητα να διαχειριστεί αυτή τη δύσκολη κατάσταση». Υπογράμμισε ότι «δεν υπάρχουν κοινά σύνορα Ευρώπης. Τα σύνορα τα διαχειρίζεται η χώρα».
Οι παρεμβάσεις Πρεβελάκη και Φάμπε
Ο ομότιμος καθηγητής Γεωπολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης, Γιώργος Πρεβελάκης, τόνισε ότι είναι κρίσιμο να κατανοηθεί πώς εξελίσσεται ο κόσμος και πώς μπορεί να λειτουργήσει η Ευρώπη. «Το υλικό από το οποίο θα φτιαχτεί το μέλλον βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στο παρελθόν», ανέφερε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για παιδεία αντί για τεχνοκρατία.
Η Κριστίν Φάμπε, καθηγήτρια στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας, επισήμανε τη σημασία ύπαρξης καταρτισμένων διπλωματών και ψύχραιμης εξωτερικής πολιτικής, ειδικά στην Ανατολική Μεσόγειο. Όπως είπε, οι ενέργειες της Τουρκίας στοχεύουν κυρίως στο εσωτερικό της ακροατήριο, ενώ υποστήριξε τη διατήρηση του ανοιχτού διαλόγου. Για το μεταναστευτικό, σημείωσε ότι η Ευρώπη δεν έχει ακόμη βρει τρόπο να πραγματοποιεί μαζικές επιστροφές μεταναστών, κάτι απαραίτητο για τη βιωσιμότητα του ασύλου.