«Επιλέγουμε την Ελλάδα που τολμά. Επιλέγουμε την Ελλάδα που πρωτοπορεί», υπογράμμισε ο υφυπουργός Ανάπτυξης και αρμόδιος για Έρευνα και Καινοτομία Σταύρος Καλαφάτης, στο πλαίσιο του Aristotle Innovation Forum του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα Αιμίλιος Ριάδης της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Ο Σταύρος Καλαφάτης παρουσίασε το κυβερνητικό αποτύπωμα στους τομείς της έρευνας, της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης, δίνοντας έμφαση στις επενδύσεις, τα αριθμητικά στοιχεία, τα νέα τεχνολογικά έργα, τις διεθνείς συνεργασίες και τη στρατηγική μετατροπής της Θεσσαλονίκης σε περιφερειακό κόμβο καινοτομίας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Ο υφυπουργός έθεσε το βασικό ερώτημα της επόμενης περιόδου, σημειώνοντας: «Το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται ενώπιον όλων μας είναι σαφές: Ποιος είναι ο ρόλος της Ελλάδας σε αυτή τη νέα εποχή; Θα περιοριστούμε στη θέση του παθητικού καταναλωτή εισαγόμενων τεχνολογιών ή θα διεκδικήσουμε τη θέση του ισότιμου συνδιαμορφωτή των εξελίξεων;». «Θέλουμε να γίνουμε παραγωγοί, με νέες ιδέες, προϊόντα και υπηρεσίες, διεθνώς ανταγωνιστικά, που να παράγουν πλούτο για όλους και κοινωνική ευημερία», πρόσθεσε.
Όπως ανέφερε, οι συνολικές επενδύσεις για Έρευνα και Ανάπτυξη αυξήθηκαν από 2,2 δισ. ευρώ το 2018 σε 3,65 δισ. ευρώ στα τέλη του 2024, σημειώνοντας αύξηση 68% μέσα σε επτά χρόνια. Οι σχετικές δαπάνες ανήλθαν στο 1,54% του ΑΕΠ, εξέλιξη που χαρακτήρισε ως «ιστορική πρωτιά».
Αναφερόμενος στις χρηματοδοτικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης, ο κ. Καλαφάτης επισήμανε ότι μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης διατέθηκαν περισσότερα από 300 εκατ. ευρώ για τον εκσυγχρονισμό, την κτιριακή αναβάθμιση και τον εργαστηριακό εξοπλισμό των ερευνητικών κέντρων. Παράλληλα, το πρόγραμμα «Ερευνώ - Δημιουργώ - Καινοτομώ» χρηματοδότησε 1.105 έργα καινοτομίας, με συμμετοχή 1.200 επιχειρήσεων και τη δημιουργία 8.700 νέων θέσεων εργασίας. Σε εξέλιξη βρίσκεται και το πρόγραμμα «Ερευνώ - Καινοτομώ» του ΕΣΠΑ 2021-2027.
Στην ίδια κατεύθυνση, αναφέρθηκε στον ρόλο της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων, που λειτουργεί ως εθνικό sovereign fund of funds, καθώς και στη δημιουργία του EquiFund II, το οποίο αποτελεί νέο «ταμείο των ταμείων» για την ανάπτυξη του οικοσυστήματος venture capital και private equity.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη νομοθετική πρωτοβουλία για τη δημιουργία spin-offs από πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, καθώς και στην ενίσχυση των Γραφείων Μεταφοράς Τεχνολογίας, με στόχο τη μετατροπή της ερευνητικής γνώσης σε επιχειρηματική δραστηριότητα, νέες θέσεις εργασίας και εξαγώγιμα προϊόντα.
Η Ελλάδα στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης
Στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης, ο κ. Καλαφάτης υπογράμμισε ότι η χώρα «δεν ακολουθεί απλώς το ευρωπαϊκό πλαίσιο αλλά αναπτύσσει υποδομές εθνικής εμβέλειας». Αναφέρθηκε στον νέο εθνικό υπερυπολογιστή «Δαίδαλος», που βρίσκεται σε φάση υλοποίησης, καθώς και στο εργοστάσιο τεχνητής νοημοσύνης «Pharos», το οποίο αποτελεί «ένα από τα επτά πρώτα εγκεκριμένα AI Factories σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο».
Παράλληλα, τόνισε τις στρατηγικές συνεργασίες με διεθνείς τεχνολογικούς ομίλους όπως η openai, η google, η microsoft και η mistral ai, που συνδέονται με τη δημιουργία του Greek AI Startup Accelerator και τη θεσμοθέτηση ειδικής Golden Visa για επενδύσεις αποκλειστικά σε ελληνικές startups.
Η Θεσσαλονίκη ως κόμβος καινοτομίας
Παρουσιάζοντας την αναπτυξιακή διάσταση της Θεσσαλονίκης, ο υφυπουργός στάθηκε στο σχέδιο των 30 μεγάλων έργων για τη Θεσσαλονίκη του 2030, το οποίο παρουσίασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται το Thess INTEC, που «δεν αποτελεί πλέον μια αφηρημένη προσδοκία», αλλά έργο με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και στόχο να αποτελέσει χώρο συνύπαρξης ερευνητικών ομάδων, startups και διεθνών επιχειρήσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Αναφέρθηκε επίσης στο νέο AI Nucleus του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης, επένδυση που «ξεπερνά τα 2 εκατ. ευρώ», καθώς και στην εγκατάσταση νέου υπερυπολογιστή στη Δυτική Μακεδονία και τη δημιουργία του Mega Data Center της ΔΕΗ στην Κοζάνη, το οποίο μπορεί να εξελιχθεί σε AI Giga Factory.
Συνδέοντας τις επενδύσεις αυτές με την παρουσία μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών στη Θεσσαλονίκη, υπογράμμισε ότι το ανθρώπινο δυναμικό και οι νέες υποδομές αποτέλεσαν καθοριστικούς παράγοντες ώστε εταιρείες όπως η pfizer, η deloitte και η accenture να επιλέξουν την πόλη για τη δημιουργία διεθνών κέντρων ψηφιακής τεχνολογίας και ανάλυσης.
Καινοτομία στην καθημερινότητα και αναστροφή του brain drain
Ο κ. Καλαφάτης συνέδεσε την τεχνολογία με την καθημερινότητα των πολιτών, αναφερόμενος στη συνεργασία του ΕΚΕΤΑ με το Ινστιτούτο Μεταφορών για τη διαχείριση των κυκλοφοριακών επιπτώσεων του Flyover. Όπως είπε, κατά την πρόσφατη επίσκεψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο ΙΜΕΤ/ΕΚΕΤΑ παρουσιάστηκε σύστημα τεχνητής νοημοσύνης «που προβλέπει την κίνηση με ακρίβεια 93% και μειώνει την κυκλοφορία κατά 10%-15%, βελτιώνοντας την καθημερινότητα 600.000 πολιτών ετησίως».
Παράλληλα, επεσήμανε ότι έχουν δημιουργηθεί 20.000 νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης, συνδέοντας την εξέλιξη αυτή με την προσπάθεια αντιστροφής του brain drain. «Το πιο σημαντικό αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι βαθιά ανθρώπινο», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι «πετυχαίνουμε μια μεγάλη συλλογική επιδίωξη: την αντιστροφή του brain drain».
Κλείνοντας την ομιλία του, ο υφυπουργός υπογράμμισε: «Δεν διαχειριζόμαστε απλώς το σήμερα, χτίζουμε το οικοσύστημα του αύριο».