Η πρώτη επίσημη παρουσίαση του τόμου «'Αγιον Όρος και Ορθόδοξη Οικουμένη», μιας εκδοτικής πρωτοβουλίας της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας (ΔΣΟ) σε συνεργασία με την Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών και την Αγιορειτική Εστία, πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών στη Θεσσαλονίκη.
Ο τόμος επιχειρεί να αναδείξει τον ρόλο του Αγίου Όρους ως πνευματικού και πολιτιστικού κέντρου κατά την περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας και να φωτίσει τη συμβολή του στη διαμόρφωση της Ορθόδοξης οικουμένης.
Ο Γενικός Γραμματέας της ΔΣΟ, βουλευτής Μάξιμος Χαρακόπουλος, υπογράμμισε στην ομιλία του την πρωτοβουλία της ΔΣΟ για την έκδοση και τον ιστορικό ρόλο της Αθωνικής Πολιτείας. «Χαιρόμαστε ιδιαίτερα γιατί εδώ από τη Θεσσαλονίκη, τη βυζαντινή συμβασιλεύουσα που επί δέκα αιώνες βρίσκεται υπό την πνευματική σκέπη του Αγίου Όρους, είχαμε τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουμε την πρώτη παρουσίαση του νέου μεγάλου εκδοτικού εγχειρήματος της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας» τόνισε ο κ. Χαρακόπουλος.
Ο ίδιος επεσήμανε τη συμβολή του Αγίου Όρους στη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας και της χριστιανικής συνείδησης, επισημαίνοντας τον υπερεθνικό του χαρακτήρα. «Προκαλεί πράγματι εντύπωση το γεγονός ότι το 'Αγιο Όρος, μένοντας απολύτως πιστό, όλους αυτούς τους αιώνες, στις υψηλές αρχές της Οικουμενικής Ορθοδοξίας, συνέβαλε ταυτόχρονα στη συγκρότηση των εθνικών ταυτοτήτων των ορθόδοξων λαών» σημείωσε, προσθέτοντας πως η Αθωνική Κοινότητα και το Οικουμενικό Πατριαρχείο απέτρεψαν την παρέκκλιση του εθνοφυλετισμού.
Αναφερόμενος στη σημασία της έκδοσης για τη σύγχρονη εποχή, ο κ. Χαρακόπουλος τόνισε: «Στη ΔΣΟ πιστεύουμε ακράδαντα ότι η Ορθόδοξη διάσταση μπορεί σήμερα να προσφέρει τη δική της ουσιαστική συμβολή στην εναγώνια αναζήτηση για τον ταυτοτικό προσανατολισμό της Ενωμένης Ευρώπης». Υπογράμμισε ότι το 'Αγιο Όρος αποτελεί φάρο Ορθοδοξίας και οικουμενικότητας, απαραίτητο στους ταραγμένους καιρούς που διανύουμε.
Ο κ. Χαρακόπουλος αναφέρθηκε επίσης στη διαχρονική αποστολή της ΔΣΟ, η οποία από το 1993 εργάζεται για την ανάδειξη της κοινής πολιτιστικής κληρονομιάς που στηρίζεται στην Ορθόδοξη παράδοση.
Η πατριαρχική ευλογία και οι τοποθετήσεις των ομιλητών
Τις ευχές και την πατριαρχική ευλογία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου μετέφερε ο Μητροπολίτης Αμορίου Νικηφόρος, τονίζοντας ότι «το 'Αγιον Όρος, η μοναστική πολιτεία της προσευχής και της ασκήσεως, δεν αποτέλεσε μόνο τόπο προσωπικού αγιασμού, αλλά και κιβωτό διαφυλάξεως της ορθοδόξου πίστεως, της ελληνικής παιδείας και της πνευματικής συνοχής των ορθοδόξων λαών».
Ο Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας, αρχιμανδρίτης Ελισσαίος, αναφέρθηκε στη διαχρονική οικουμενικότητα της Αθωνικής Πολιτείας, σημειώνοντας ότι «το 'Αγιον Όρος στάθηκε οικουμενικό σχεδόν από την ίδρυσή του». Επεσήμανε επίσης τη συμβολή της Αθωνιάδας Σχολής στην πνευματική αφύπνιση των Ελλήνων στα χρόνια της Τουρκοκρατίας.
Ο επιστημονικός επιμελητής της έκδοσης, ομότιμος Διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Κρίτων Χρυσοχοΐδης, ανέδειξε τον βασικό άξονα του έργου, υπογραμμίζοντας ότι «το ουσιαστικό που θέλει να παρουσιάσει ο τόμος είναι η οικουμενικότητα του μηνύματος του αθωνικού μοναχισμού».
Ο σύμβουλος της ΔΣΟ, Κώστας Μυγδάλης, παρουσίασε το ιστορικό της έκδοσης, επισημαίνοντας ότι η πρωτοβουλία είχε αρχικά στόχο να παρουσιαστεί στα 200 χρόνια από την απελευθέρωση του έθνους, αλλά καθυστέρησε λόγω της πανδημίας. «Με τον τρόπο αυτό τιμούμε την προσφορά του Όρους στην οικουμενική διάσταση της Ορθοδοξίας αλλά και τα πολιτιστικά αγαθά που διαθέτει» πρόσθεσε.
Ο πρόεδρος της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, Βασίλειος Πάππας, χαρακτήρισε το 'Αγιο Όρος «φάρο που σκορπίζει το φως της πίστης και του χριστιανισμού», ενώ το μέλος του ΔΣ της Αγιορειτικής Εστίας, Νικόλαος Μακραντωνάκης, τόνισε ότι η έκδοση προσφέρει «μία πολυδιάστατη προσέγγιση, συνδυάζοντας ιστορία, θεολογία και πολιτισμό».
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Μητροπολίτης Αμορίου Νικηφόρος, ο εκπρόσωπος του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης πατήρ Γρηγόριος, ο βουλευτής Δημήτρης Κούβελας, ο πρώην υφυπουργός Χρήστος Πάχτας, ο συντονιστής του Γραφείου του Πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη Γιάννης Παπαγεωργίου, ο διευθυντής της Αγιορείτικης Εστίας Αναστάσιος Ντούρος και εκπρόσωποι φορέων και της ακαδημαϊκής κοινότητας. Χαιρετιστήριο μήνυμα απέστειλε και ο Μητροπολίτης Μπάτσκας, Σερβίας, Ειρηναίος.