Με το στεγαστικό πρόβλημα να εξελίσσεται σε μείζον κοινωνικό ζήτημα, η κυβέρνηση αναζητεί λύσεις που θα αυξήσουν τη διαθεσιμότητα ακινήτων και θα στηρίξουν τα νοικοκυριά. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ενός νέου στεγαστικού προγράμματος, παρόμοιου με το «Σπίτι μου», με εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης είτε από το ΕΣΠΑ είτε μέσω νέων ευρωπαϊκών εργαλείων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο πρόγραμμα αναμένεται να συνδυαστεί με το «Ανακαινίζω». Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι πρέπει να προσφέρει ελκυστικά φορολογικά και οικονομικά κίνητρα, ώστε να αντιμετωπιστεί η συνεχιζόμενη άνοδος στις τιμές ενοικίων και ακινήτων. Παράλληλα, στόχος είναι η αξιοποίηση του μεγάλου αριθμού ανεκμετάλλευτων κατοικιών, ακόμη και σε περιοχές με αυξημένη ζήτηση.
Στέγαση και κοινωνική συνοχή
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, ως πρόεδρος του Eurogroup, έθεσε το ζήτημα της στέγασης ως βασικό θέμα στην άτυπη συνεδρίαση στη Λευκωσία. Ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει τη στέγαση ως ζήτημα κοινωνικής συνοχής αλλά και οικονομικής σημασίας για την ανάπτυξη.
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου, περίπου 794.000 κατοικίες παραμένουν κλειστές. Όπως έχει δηλώσει ο υπουργός, έχουν ληφθεί μέτρα για την αύξηση της προσφοράς, όπως η τριετής φοροαπαλλαγή, τα προγράμματα ανακαίνισης, τα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2», καθώς και το νέο πλαίσιο κοινωνικής αντιπαροχής και αξιοποίησης δημόσιων χώρων που εφαρμόζεται πιλοτικά σε Παιανία, Πάτρα, Λάρισα και Σέρρες.
Η 31η Μαΐου αποτελεί την καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2». Μετά την ημερομηνία αυτή δεν θα εγκρίνονται νέες αιτήσεις και θα διακοπεί η ηλεκτρονική έκδοση βεβαιώσεων επιλεξιμότητας. Η υπογραφή των δανειακών συμβάσεων μεταξύ δικαιούχων και τραπεζών θα μπορεί να πραγματοποιείται έως τις 31 Αυγούστου.
Ευρωπαϊκές εμπειρίες στη στέγαση
Στο άτυπο Eurogroup συζητήθηκαν τα προγράμματα στέγασης τριών χωρών: Ισπανίας, Ιρλανδίας και Κροατίας. Όπως ανέφερε ο κ. Πιερρακάκης, στόχος είναι η ανταλλαγή εμπειριών και ο συντονισμός πολιτικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η Ισπανία έχει υιοθετήσει παρεμβατικό μοντέλο για την αντιμετώπιση της αύξησης των ενοικίων, περιορίζοντας τις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb και προωθώντας κρατικά χρηματοδοτούμενα προγράμματα προσιτής κατοικίας. Παράλληλα, δόθηκαν κίνητρα για την αξιοποίηση κενών κατοικιών και ελέγχους στις τιμές ενοικίων σε περιοχές υψηλής ζήτησης, με στόχο τη στήριξη νέων και χαμηλόμισθων πολιτών.
Στην Ιρλανδία, η στεγαστική κρίση προέκυψε από τη χρόνια έλλειψη νέων κατοικιών μετά την κρίση του 2008. Το σχέδιο «Housing for All» προβλέπει την κατασκευή δεκάδων χιλιάδων κατοικιών ετησίως, με έμφαση στην κοινωνική και οικονομικά προσιτή στέγη. Περιλαμβάνει επιδοτήσεις για νέους αγοραστές, ενίσχυση κοινωνικής κατοικίας και μέτρα για τον περιορισμό του κόστους ενοικίασης.
Η Κροατία, αντιμετωπίζοντας την τουριστική πίεση και τη μετατροπή κατοικιών σε τουριστικά καταλύματα, αυστηροποίησε το πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Εφάρμοσε αυξημένη φορολογία στα κενά ή τουριστικά ακίνητα και προώθησε μέτρα για την ανάπτυξη κοινωνικής και προσιτής κατοικίας, με στόχο τη συγκράτηση των τιμών και τη βελτίωση της πρόσβασης των νέων στη στέγη.