Την ανάγκη η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) να λειτουργήσει ως υποστηρικτικό εργαλείο και όχι ως υποκατάστατο της ανθρώπινης κρίσης και της δημοκρατικής λήψης αποφάσεων, ιδιαίτερα σε ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία και το μέλλον των πόλεων, υπογράμμισε ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Νίκος Ταχιάος. Ο κ. Ταχιάος μίλησε στην ημερίδα με θέμα «AI & Πόλεις που… Σκέφτονται: Οικονομία, Υγεία, Ανάπτυξη, Εργασία, Μεταναστευτικό, Ενέργεια, Μεταφορές», που διοργάνωσε στη Θεσσαλονίκη η Βεργίνα Τηλεόραση.
Όπως επισήμανε, παρά τον έντονο δημόσιο διάλογο γύρω από τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης, παραμένει αβέβαιο πώς θα διαμορφωθεί ο κόσμος τα επόμενα χρόνια υπό την επίδραση των νέων τεχνολογιών. Η ταχύτητα των εξελίξεων, όπως ανέφερε, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το μέλλον, απαιτώντας ψύχραιμη προσέγγιση και ουσιαστικό προβληματισμό.
Στην αρχή της τοποθέτησής του, ο υφυπουργός αναφέρθηκε στον πρόσφατα εκλιπόντα Νίκο Ταγαρά, σημειώνοντας ότι είχε προγραμματίσει να παραστεί στην κηδεία του στην Κόρινθο, αλλά επέλεξε να συμμετάσχει στην εκδήλωση της Θεσσαλονίκης. Η παρουσία του, όπως είπε, συνδέεται άμεσα με τη συμβολή του Νίκου Ταγαρά στην πολεοδομική οργάνωση και ανάπτυξη των πόλεων, καθώς το έργο του περιστρεφόταν γύρω από τη ρύθμιση του αστικού χώρου και την ποιότητα ζωής των πολιτών.
Η «έξυπνη πόλη» και ο ρόλος της τεχνολογίας
Ο κ. Ταχιάος εξέφρασε επιφυλάξεις απέναντι στην αντίληψη ότι η τεχνολογική αναβάθμιση από μόνη της αρκεί για να χαρακτηρίσει μια πόλη ως «έξυπνη». Όπως σημείωσε, η εγκατάσταση αισθητήρων, συστημάτων φωτισμού ή αυτοματοποιημένων εφαρμογών δεν αρκεί για να μεταμορφώσει ουσιαστικά τον αστικό χώρο.
«Το κρίσιμο δεν είναι αν μια πόλη σκέφτεται, αλλά αν σκέφτονται οι πολίτες της», τόνισε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι οι πολίτες έχουν την ευθύνη για τη διαμόρφωση και την εξέλιξη της πόλης τους.
Το μετρό Θεσσαλονίκης και η AI στις μεταφορές
Αναφερόμενος στη Θεσσαλονίκη και το μετρό, ο υφυπουργός τόνισε ότι πρόκειται για ένα τεχνολογικά προηγμένο μέσο μεταφοράς με υψηλά επίπεδα αυτοματοποίησης και ασφάλειας. Ωστόσο, όπως διευκρίνισε, η ύπαρξη ενός «έξυπνου» μετρό δεν αρκεί από μόνη της για να καταστήσει «έξυπνη» μια πόλη.
Η πραγματική πρόκληση, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η προσαρμογή του συστήματος μεταφορών και του πολεοδομικού σχεδιασμού στις νέες υποδομές, ώστε να αξιοποιηθούν στο μέγιστο οι δυνατότητές τους. Σε αυτό το πλαίσιο, η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο ανάλυσης και επιβεβαίωσης σχεδιασμών, χωρίς να υποκαθιστά τις πολιτικές αποφάσεις.
Ο σκεπτικισμός απέναντι στο «μάρκετινγκ» της AI
Ο κ. Ταχιάος δήλωσε ότι παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις τεχνολογικές εξελίξεις και αυτοχαρακτηρίστηκε ως άνθρωπος που αγαπά την τεχνολογία, εκφράζοντας παράλληλα σκεπτικισμό απέναντι στις υπερβολικές προσδοκίες γύρω από την AI. «Σε μεγάλο βαθμό έχουμε παρασυρθεί από το μάρκετινγκ», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι ο όρος «Τεχνητή Νοημοσύνη» συχνά δημιουργεί υπερβολικές προσδοκίες.
Επανέλαβε ότι η τεχνολογία δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον άνθρωπο σε κρίσιμες λειτουργίες και αποφάσεις. Επικαλέστηκε το παράδειγμα της ιατρικής, επισημαίνοντας ότι όσο εξελιγμένα κι αν είναι τα συστήματα επεξεργασίας δεδομένων, δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τον γιατρό και την ανθρώπινη κρίση.
Μετανάστευση, δημογραφικό και όρια των αλγορίθμων
Ο υφυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο ζήτημα της μετανάστευσης, διερωτώμενος κατά πόσο θα μπορούσε ποτέ να ανατεθεί σε ένα γλωσσικό μοντέλο η λήψη αποφάσεων για τα όρια της μεταναστευτικής πολιτικής ή τη διαχείριση σύνθετων κοινωνικών θεμάτων.
Θέματα που συνδέονται με την ταυτότητα, τη συνοχή και την «ψυχή» μιας πόλης, όπως είπε, δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά μέσω μαθηματικών μοντέλων. Ακόμη και στο δημογραφικό πρόβλημα, όπου η μετανάστευση μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης, οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται από τους πολίτες και τους δημοκρατικά εκλεγμένους εκπροσώπους τους.
Γνώση και προσαρμογή στις ραγδαίες αλλαγές
Τέλος, ο κ. Ταχιάος υποστήριξε ότι η συζήτηση γύρω από την AI είναι εξαιρετικά χρήσιμη, αρκεί να διεξάγεται χωρίς υπερβολές. Όπως είπε, πρέπει να αποφεύγεται τόσο η άκριτη αποδοχή της τεχνολογίας όσο και οι καταστροφικές προβλέψεις. «Η απάντηση βρίσκεται στη γνώση, στη συζήτηση και στην εξοικείωση με κάτι εντελώς καινούργιο που εισέρχεται στη ζωή μας με πρωτοφανείς ταχύτητες», ανέφερε.
Καταλήγοντας, σημείωσε ότι οι κοινωνικές και τεχνολογικές αλλαγές που στο παρελθόν απαιτούσαν δεκαετίες, σήμερα πραγματοποιούνται σε πολύ συντομότερα χρονικά διαστήματα. Για τον λόγο αυτό, η κοινωνία οφείλει να αναπτύξει μηχανισμούς κατανόησης και ελέγχου των νέων τεχνολογιών, ώστε η προσαρμογή να διατηρεί στο επίκεντρο τον άνθρωπο.