Ο Γενικός Εισαγγελέας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρότεινε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά της απόφασης του 2024, η οποία την υποχρεώνει να αποκαλύψει πληροφορίες για τα συμβόλαια εμβολίων κατά της COVID-19.
«Το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε ότι η διαφάνεια της διαδικασίας για τη διαπραγμάτευση συμφωνιών σχετικά με τα εμβόλια κατά της COVID-19 αποτελεί συγκεκριμένο σκοπό δημοσίου συμφέροντος κατά την έννοια του δικαίου της ΕΕ», δήλωσε ο Γενικός Εισαγγελέας Αθανάσιος Ράντος, σύμφωνα με έγγραφο που δημοσιοποίησε το δικαστήριο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε διαπραγματευθεί, εκ μέρους των 27 κρατών-μελών, συμβόλαια αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ με φαρμακευτικές εταιρείες όπως οι Pfizer και BioNTech, στη διάρκεια της πανδημίας. Οι συμφωνίες αυτές αποτέλεσαν αντικείμενο έντονης δημόσιας συζήτησης λόγω του περιορισμένου βαθμού διαφάνειας που τις περιέβαλε.
Ο κ. Ράντος πρότεινε στο δικαστήριο να επικυρώσει την ετυμηγορία που ακύρωσε την απόφαση της Επιτροπής να απαλείψει τα ονόματα των μελών της διαπραγματευτικής ομάδας και ορισμένους συμβατικούς όρους σχετικά με την αποζημίωση των φαρμακευτικών εταιρειών. Η Επιτροπή είχε επικαλεστεί την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των εμπορικών συμφερόντων.
Σύμφωνα με τον Γενικό Εισαγγελέα, η στάση αυτή δεν επιτρέπει επαρκή λογοδοσία, αν και η γνωμοδότησή του δεν είναι δεσμευτική. Η Επιτροπή δεν προχώρησε άμεσα σε σχόλια επί της υπόθεσης.
Πλήγμα για την Επιτροπή και την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Οι προτάσεις του Γενικού Εισαγγελέα θεωρούνται πλήγμα για την Επιτροπή και την πρόεδρό της, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία ηγήθηκε του θεσμού κατά τη διάρκεια της κρίσης της COVID-19. Το ζήτημα έχει αναδειχθεί ως ένδειξη ελλείμματος διαφάνειας του εκτελεστικού βραχίονα της ΕΕ.
Υπόθεση με τα μηνύματα φον ντερ Λάιεν – Pfizer
Σε ξεχωριστή υπόθεση, το δικαστήριο αποφάσισε το 2025 ότι η Επιτροπή όφειλε να αποκαλύψει τα μηνύματα κειμένου που αντάλλαξαν η φον ντερ Λάιεν και ο διευθύνων σύμβουλος της Pfizer κατά τις διαπραγματεύσεις για τα εμβόλια. Η Επιτροπή δεν παρείχε επαρκή αιτιολόγηση για την απόρριψη αιτήματος των New York Times να παραδώσει τα μηνύματα, τα οποία, σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, δεν υπάρχουν πλέον. Η Επιτροπή δεν προσέφυγε κατά της απόφασης.