Τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που φιλοδοξεί να αποτελέσει το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας δήμων και Περιφερειών, παρουσίασε ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος, με αφορμή την κατάθεση στη Βουλή του νομοσχεδίου των 774 άρθρων.
Στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης βρίσκεται ο νέος τρόπος εκλογής δημάρχων και περιφερειαρχών, με την κατάργηση του δεύτερου γύρου και την εισαγωγή του συστήματος εναλλακτικής ψήφου. Οι πολίτες θα μπορούν να δηλώνουν δεύτερη επιλογή, εξασφαλίζοντας ευρύτερη δημοκρατική νομιμοποίηση χωρίς επαναληπτικές εκλογές.
Αν κανένας συνδυασμός δεν συγκεντρώσει ποσοστό 42% από την πρώτη καταμέτρηση, θα προσμετρώνται οι δεύτερες προτιμήσεις των εκλογέων των υπόλοιπων παρατάξεων στους δύο πρώτους συνδυασμούς.
Μόνιμες προσλήψεις και ενίσχυση κοινωνικών δομών
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους δημοτικούς παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς, με τη θέσπιση μόνιμου πλαισίου στελέχωσης. Δημιουργείται ηλεκτρονικός κατάλογος μέσω ΑΣΕΠ, που θα λειτουργεί ως «δεξαμενή» για την κάλυψη οργανικών θέσεων και έκτακτων αναγκών.
Το υπουργείο εκτιμά ότι με το νέο σύστημα θα καλυφθούν πάνω από 9.000 οργανικές θέσεις. Παράλληλα, οι δήμοι αποκτούν τη δυνατότητα να χορηγούν επίδομα γέννησης έως 3.000 ευρώ ανά παιδί, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου.
Στο πεδίο της οικονομικής διοίκησης, η ρύθμιση οφειλών προς τους δήμους επεκτείνεται από τις 24 στις 48 δόσεις. Οι ΟΤΑ εντάσσονται στην Ενιαία Ψηφιακή Πύλη Πληρωμών, δίνοντας στους πολίτες τη δυνατότητα ηλεκτρονικής εξόφλησης όλων των υποχρεώσεων.
Νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης
Ο νέος Κώδικας καταργεί τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων (ΦΗΧ) και το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ), αντικαθιστώντας τα με το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ). Το ΤΤΑ συνδέεται με την πραγματική αξία του ακινήτου, βάσει τιμής ζώνης και παλαιότητας.
Παραδείγματα που παρουσίασε ο κ. Λιβάνιος δείχνουν ότι για τη μεγάλη πλειονότητα των ιδιοκτητών προκύπτουν μειώσεις, ενώ αυξήσεις καταγράφονται μόνο σε ακίνητα υψηλής αξίας. Το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης αποσύρθηκε μετά τις αντιδράσεις της δημόσιας διαβούλευσης.
Αναμόρφωση του πλαισίου για τις ΔΕΥΑ
Ο Κώδικας ενσωματώνει για πρώτη φορά το σύνολο του νομοθετικού πλαισίου των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ). Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να λειτουργούν με οικονομική επάρκεια και ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, ενώ αποκτούν τη δυνατότητα τραπεζικού δανεισμού.
Προβλέπεται στήριξη άνω των 230 εκατ. ευρώ για την κάλυψη ληξιπρόθεσμων οφειλών προς παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας και δυνατότητα ρύθμισης των υπολοίπων χρεών μέσω δανεισμού. Η εξυγίανση αυτή, σύμφωνα με το υπουργείο, θα μειώσει το λειτουργικό κόστος των ΔΕΥΑ.
Διαφάνεια, λογοδοσία και αξιολόγηση
Ο νέος Κώδικας συγκεντρώνει σε ενιαίο κείμενο εκατοντάδες διατάξεις των τελευταίων δεκαετιών και εισάγει μηχανισμούς διαφάνειας. Στις ιστοσελίδες των ΟΤΑ θα δημοσιοποιούνται προϋπολογισμοί, τέλη, συντελεστές και απαλλαγές, ενώ θεσπίζεται σύστημα δεικτών αξιολόγησης.
Οι πολίτες θα μπορούν να αξιολογούν τις υπηρεσίες, ενώ καθιερώνονται βραβεία επιδόσεων για τους δήμους με τις καλύτερες αποδόσεις. Παράλληλα, συγκεντρώνονται όλες οι αρμοδιότητες δήμων και Περιφερειών σε ενιαίο πίνακα, με μόνιμο μηχανισμό μεταφοράς αρμοδιοτήτων από το κράτος στην αυτοδιοίκηση.
Έλεγχος νομιμότητας και πειθαρχικές διαδικασίες
Ενεργοποιούνται οι Αυτοτελείς Υπηρεσίες Εποπτείας, με επικεφαλής που θα επιλέγονται μέσω ΑΣΕΠ, και δημιουργείται θεσμός Γενικού Επόπτη Νομιμότητας. Ο έλεγχος των πράξεων των ΟΤΑ θα γίνεται μέσω νέου πληροφοριακού συστήματος με τυχαίο αλγόριθμο κατανομής.
Θεσπίζονται αυστηρά χρονικά όρια για την ολοκλήρωση των ελέγχων, ενώ ο Γενικός Επόπτης θα μπορεί να διατάσσει αυτεπάγγελτους ελέγχους. Παράλληλα, συγκροτείται γραφείο υποδοχής καταγγελιών πολιτών.
Ο Κώδικας αναμορφώνει και το πλαίσιο πειθαρχικού ελέγχου αιρετών, με ενιαίο Πειθαρχικό Συμβούλιο στο οποίο πλειοψηφούν ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί. Προβλέπεται εξαίρεση από την αυτόφωρη διαδικασία για αντιδημάρχους και αντιπεριφερειάρχες, καθώς και προτεραιότητα εκδίκασης ποινικών υποθέσεων επικεφαλής ΟΤΑ.
Ενίσχυση κοινωνικού χαρακτήρα
Ο νέος Κώδικας διατηρεί έντονο κοινωνικό προσανατολισμό, με μειώσεις ή απαλλαγές δημοτικών τελών για πολύτεκνους, τρίτεκνους, μονογονεϊκές οικογένειες, άτομα με αναπηρία και μακροχρόνια ανέργους.
Εισάγεται το εργαλείο της κοινωνικής αντιπαροχής για αξιοποίηση δημοτικής περιουσίας σε κοινωνικούς σκοπούς, ενώ δίνεται δυνατότητα παραχώρησης ακινήτων σε οικονομικά αδύναμους πολίτες ή φορείς κοινωφελούς έργου.
Το νομοσχέδιο θα εξεταστεί από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής την ερχόμενη Δευτέρα και θα τεθεί προς ψήφιση στην ολομέλεια στις 22 και 23 Ιουνίου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
