Οι πολίτες αναμένουν από τον συνταγματικό νομοθέτη να αναγνωρίσει τα ουσιαστικά ελλείμματα του Συντάγματος και να ενισχύσει τις εγγυήσεις του κράτους δικαίου, όπου οι εξελίξεις το απαιτούν. Αυτό τόνισε ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης, Στέλιος Φωτόπουλος, κατά τη συζήτηση για την Αναθεώρηση του Συντάγματος, υπογραμμίζοντας ότι η διαδικασία δεν έχει αξία όταν επαναλαμβάνει υφιστάμενες διατάξεις ή αφήνει περιθώρια αποδυνάμωσης της προστασίας που έχει διαμορφώσει ο συνταγματικός πολιτισμός της χώρας.
Άρθρο 17 – Ιδιοκτησία και απαλλοτρίωση
Αναφερόμενος στην πρόταση αναθεώρησης του άρθρου 17, ο κ. Φωτόπουλος επισήμανε ότι η νομολογία των ελληνικών ανώτατων δικαστηρίων και του ΕΔΔΑ έχει υιοθετήσει ευρεία έννοια της ιδιοκτησίας, η οποία περιλαμβάνει κάθε περιουσιακό δικαίωμα οικονομικής αξίας. Συνεπώς, η αντικατάσταση της έννοιας της «ιδιοκτησίας» από εκείνη της «περιουσίας» δεν μεταβάλλει ουσιωδώς το επίπεδο προστασίας.
Κατά τον ίδιο, η προτεινόμενη αναθεώρηση δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, ούτε θεραπεύει κάποιο υπαρκτό συνταγματικό έλλειμμα. Επίσης, σχολίασε ότι οι κυβερνητικές προτάσεις για κρατική μέριμνα στην προσιτή στέγη και για τη διαγενεακή δικαιοσύνη είναι θεμιτές, ωστόσο τίθεται το ερώτημα αν απαιτούν συνταγματική κατοχύρωση.
Σε ό,τι αφορά τη Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης, σημείωσε ότι υφίσταται ήδη στην ελληνική έννομη τάξη και έχει ελεγχθεί κατ’ επανάληψη από το ΣτΕ, το οποίο έχει καταστήσει την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης βασικό κριτήριο συνταγματικού ελέγχου. Ο κ. Φωτόπουλος προειδοποίησε ότι η συνταγματική κατοχύρωση της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης ενδέχεται να ερμηνευθεί ως παράκαμψη των περιορισμών του ΣτΕ, δημιουργώντας κίνδυνο υποχώρησης της προστασίας του περιβάλλοντος.
Άρθρο 21 – Προστασία οικογένειας
Για το άρθρο 21, ο βουλευτής ανέφερε ότι ήδη υποχρεώνει το κράτος να δείχνει ειδική φροντίδα για την απόκτηση κατοικίας από όσους τη στερούνται ή στεγάζονται ανεπαρκώς. Παράλληλα, το άρθρο 25 κατοχυρώνει την αρχή του κοινωνικού κράτους δικαίου, επιβάλλοντας θετικές υποχρεώσεις στην πολιτεία για την προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων.
Κατά τον κ. Φωτόπουλο, ούτε η προστασία της κατοικίας ούτε η διαγενεακή αλληλεγγύη παρουσιάζουν συνταγματικό έλλειμμα. Η προτεινόμενη αναθεώρηση δεν εισάγει νέο κανονιστικό περιεχόμενο, αλλά επαναλαμβάνει ήδη δεσμευτικές αρχές. Το πρόβλημα, πρόσθεσε, δεν είναι η επάρκεια του Συντάγματος, αλλά η εφαρμογή του, καθώς η στεγαστική κρίση οφείλεται στην απουσία συνεκτικής πολιτικής κοινωνικής κατοικίας.
Επιπλέον, επεσήμανε ότι η κυβερνητική πρόταση κάνει λόγο για κρατική μέριμνα και όχι για κρατική υποχρέωση, διαφορά που χαρακτήρισε ουσιώδη. Κατά συνέπεια, η νέα διατύπωση δεν ενισχύει το άρθρο 21, αλλά απλώς το επαναδιατυπώνει με ηπιότερο περιεχόμενο.
Άρθρο 24 – Προστασία περιβάλλοντος
Αναφερόμενος στην πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για την αναθεώρηση του άρθρου 24, ο κ. Φωτόπουλος τόνισε ότι αφορά τη συνταγματική ισορροπία μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και προστασίας του περιβάλλοντος. Όπως είπε, το ερώτημα είναι αν υπάρχει πραγματικό συνταγματικό έλλειμμα ή αν οι στόχοι μπορούν να επιτευχθούν μέσω της κοινής νομοθεσίας, δεδομένου ότι το άρθρο 24 ήδη παρέχει επαρκές θεμέλιο για τη διαχείριση των φυσικών πόρων.
Ο ίδιος εξέφρασε προβληματισμό για τη συνταγματική αναφορά στην ενίσχυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), σημειώνοντας ότι το Σύνταγμα δεν πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο ενεργειακής πολιτικής, αλλά ως θεματοφύλακας των συνταγματικών ισορροπιών μεταξύ βιώσιμης και οικονομικής ανάπτυξης.
Σχετικά με τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, ο κ. Φωτόπουλος υπογράμμισε ότι το νερό αποτελεί δημόσιο αγαθό και η πρόσβαση σε αυτό δεν πρέπει να εξαρτάται από τους κανόνες της αγοράς. Η Ελληνική Λύση προτείνει ρητή συνταγματική κατοχύρωση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού και απαγόρευση εκχώρησης της διαχείρισής του σε ιδιώτες.
Τέλος, η Ελληνική Λύση εισηγείται να προβλεφθεί στο Σύνταγμα ότι δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση ΑΠΕ σε δάση, περιοχές του δικτύου NATURA 2000, προστατευόμενους βιότοπους και γη υψηλής παραγωγικότητας.