Το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο (ΑΗΙ) εκφράζει την έντονη αντίθεσή του στην προτεινόμενη πώληση κινητήρων GE F110 στην Τουρκία για το μαχητικό αεροσκάφος KAAN, καθώς και σε κάθε διαδικασία που θα μπορούσε να οδηγήσει στην απόκτηση F-35 από την Άγκυρα. Η θέση αυτή διατυπώνεται σε επιστολή του Ινστιτούτου προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Με ημερομηνία 26 Ιουνίου 2026, η επιστολή του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου του AHI, Νικ Λαριγκάκη, καλεί την αμερικανική κυβέρνηση να αναστείλει την προτεινόμενη πώληση αμυντικού υλικού, να σεβαστεί τον συνταγματικό ρόλο ελέγχου του Κογκρέσου και να διασφαλίσει ότι η Τουρκία δεν θα αποκτήσει τα F-35 όσο δεν πληροί τις προϋποθέσεις της αμερικανικής νομοθεσίας για την εθνική ασφάλεια.
Η επιστολή κοινοποιήθηκε στον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, στον αναπληρωτή βοηθό υπουργό Εξωτερικών για Ευρωπαϊκές και Ευρασιατικές Υποθέσεις Ντάνιελ Λότον και στο Κογκρέσο των ΗΠΑ.
Σύνδεση με την υπόθεση των S-400 και τις κυρώσεις
Το AHI συνδέει το ζήτημα των κινητήρων για το KAAN με την υπόθεση των S-400 και την απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35. Υπενθυμίζει ότι η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ είχε επιβάλει κυρώσεις στην Άγκυρα βάσει του νόμου CAATSA, μετά την απόφαση για την απόκτηση του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400.
«Η κυβέρνησή σας κατέληξε στο σωστό συμπέρασμα το 2020 και σας καλούμε με σεβασμό να εμείνετε σε αυτή τη θέση», αναφέρεται στην επιστολή. Το Ινστιτούτο τονίζει ότι οι λόγοι που οδήγησαν στις κυρώσεις παραμένουν, καθώς η Τουρκία εξακολουθεί να κατέχει το ρωσικό σύστημα και οι ανησυχίες εθνικής ασφάλειας δεν έχουν αρθεί.
Παράλληλα, το AHI προειδοποιεί ότι η υιοθέτηση πολιτικών που θα υπονόμευαν τις κυρώσεις θα αποδυνάμωνε το νομικό πλαίσιο που τις στηρίζει.
Ο ρόλος του Κογκρέσου και οι συνταγματικές αρμοδιότητες
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο του Κογκρέσου. Σύμφωνα με την επιστολή, παρότι η κυβέρνηση έχει προβεί σε επίσημη κοινοποίηση για την προτεινόμενη πώληση, δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η διαδικασία προχωρά παρά τις αντιρρήσεις κορυφαίων μελών του Κογκρέσου και χωρίς την καθιερωμένη διαβούλευση που συνοδεύει τις μεγάλες πωλήσεις οπλικών συστημάτων.
Το AHI υπογραμμίζει ότι οι συνταγματικές αρμοδιότητες ελέγχου του Κογκρέσου αποτελούν θεμελιώδη ασφαλιστική δικλείδα για την εξωτερική πολιτική και την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και πρέπει να γίνονται απόλυτα σεβαστές.
Κριτική στην τουρκική στάση και οι σχέσεις με την Ελλάδα
Στην επιστολή ασκείται ευρύτερη κριτική στην τουρκική στάση. Το Ινστιτούτο επισημαίνει ότι η Τουρκία δεν έχει επιδείξει τη συνέπεια ενός αξιόπιστου συμμάχου στο ΝΑΤΟ, επικαλούμενο την παράνομη κατοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας, τις παραβιάσεις της ελληνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο, τους δεσμούς με τη Ρωσία και τη στάση της έναντι αποσταθεροποιητικών παραγόντων στη Μέση Ανατολή, όπως η Χαμάς.
Το AHI αναφέρεται επίσης στη συνεχιζόμενη δίωξη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, εντάσσοντας το ζήτημα αυτό στο πλαίσιο των παραβιάσεων διεθνών κανόνων και της αμερικανικής νομοθεσίας. «Η επιβράβευση μιας τέτοιας συμπεριφοράς με διευρυμένη αμυντική συνεργασία στέλνει λάθος μήνυμα τόσο στους συμμάχους όσο και στους αντιπάλους μας», σημειώνεται χαρακτηριστικά.
Το Ινστιτούτο αντιπαραβάλλει τη στάση της Τουρκίας με τις στρατηγικές σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με την Ελλάδα, την Κυπριακή Δημοκρατία και άλλους δημοκρατικούς συμμάχους στην Ανατολική Μεσόγειο. Όπως υπογραμμίζει, οι σχέσεις αυτές έχουν αποδειχθεί επωφελείς για την Ουάσιγκτον και πρέπει να ενισχυθούν σε μια περίοδο αυξανόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Καταλήγοντας, το AHI καλεί την κυβέρνηση Τραμπ να αναθεωρήσει την πολιτική της έναντι της Τουρκίας, να υπερασπιστεί το κράτος δικαίου, να σεβαστεί τον ρόλο του Κογκρέσου και να αποτρέψει οποιαδήποτε απόκτηση των F-35 από την Άγκυρα έως ότου πληρούνται πλήρως οι προβλέψεις της αμερικανικής νομοθεσίας.