Την ανάγκη για αλλαγή νοοτροπίας στην Ευρώπη και ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς σε όλους τους στρατηγικούς τομείς ανέδειξε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης. Ο υπουργός μίλησε στη γαλλική πόλη Aix-en-Provence, στο πλαίσιο του forum «Les Rencontres Économiques d'Aix-en-Provence», που διοργανώνει το Le Cercle des Économistes, με θέμα «Ένας κόσμος, αντικρουόμενα οράματα: Ποιος καθορίζει τα πρότυπα;».
«Για την Ευρώπη, αν έπρεπε να το συνοψίσω σε μία φράση, θα έλεγα ότι η εποχή της γεωπολιτικής αθωότητας έχει τελειώσει», σημείωσε ο κ. Πιερρακάκης, επισημαίνοντας ότι η αλλαγή αυτή δεν αφορά μόνο τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αλλά μια βαθύτερη μεταβολή στο πώς αντιλαμβάνεται η Ευρώπη τον ρόλο της στον κόσμο.
Η πολιτική βούληση για αλλαγή
Αναφερόμενος στις πρώτες του εμπειρίες ως Πρόεδρος του Eurogroup, ο υπουργός περιέγραψε χαρακτηριστικά τη διαδικασία εκλογής του Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία ολοκληρώθηκε μέσα σε δυόμισι ώρες, αντί για μήνες, όπως αναμενόταν. Το γεγονός αυτό, όπως είπε, αποτελεί παράδειγμα πολιτικής βούλησης και αποφασιστικότητας για αλλαγή.
«Το θετικό με την Ευρώπη είναι ότι γνωρίζουμε πολύ καλά τι δεν έχουμε καταφέρει να ολοκληρώσουμε εδώ και πολλά χρόνια», ανέφερε, κάνοντας λόγο για το «μέρισμα του προφανούς». Επισήμανε την ανάγκη ολοκλήρωσης της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, της Τραπεζικής και της Ενεργειακής Ένωσης, αλλά και την ανάγκη ενός συνεκτικού δόγματος για την τεχνολογία.
Η κυριαρχία και η ευρωπαϊκή ταυτότητα
Ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι το λάθος είναι να αντιμετωπίζεται η κυριαρχία ως συνώνυμο της αυτονομίας, καθώς η κυριαρχία μπορεί να ασκηθεί με πολλούς τρόπους. «Χρειαζόμαστε μια αλλαγή νοοτροπίας», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι η Ευρώπη πρέπει να πάψει να σκέφτεται με όρους εθνικών πρωταθλητών και να επικεντρωθεί στη δημιουργία ευρωπαϊκών πρωταθλητών που θα μπορούν να ανταγωνιστούν διεθνώς.
«Αν δεν καταφέρουμε να αναπτύξουμε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που θα εξελιχθούν σε παγκόσμιους πρωταθλητές, δεν θα μπορέσουμε να ανταγωνιστούμε διεθνώς σε έναν κόσμο που μετασχηματίζεται με πρωτοφανή ταχύτητα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Το τέλος της αθωότητας στην ΕΕ
Ο υπουργός επεσήμανε ότι η σημερινή γενιά των υπευθύνων χάραξης πολιτικής έχει πλήρη επίγνωση πως «η εποχή της γεωπολιτικής αθωότητας έχει πλέον τελειώσει». Τα σχέδια που συζητούνταν επί δεκαετίες, όπως η Ένωση Κεφαλαιαγορών, η Τραπεζική και η Ενεργειακή Ένωση, πρέπει πλέον να υλοποιηθούν ταυτόχρονα, ώστε η Ευρώπη να μπορέσει να δώσει ουσιαστικές απαντήσεις στις προκλήσεις του παρόντος.
Η ανάγκη για στρατηγικές επιλογές
Σε ερώτηση για το αν η Ευρώπη χρειάζεται ένα «ηλεκτροσόκ» για να προχωρήσει, ο κ. Πιερρακάκης στάθηκε στην άμυνα ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τομέα όπου υπάρχουν προφανείς λύσεις. «Σήμερα, κάθε κράτος-μέλος προμηθεύεται τα ίδια συστήματα ξεχωριστά, 27 διαφορετικές φορές», είπε, αναδεικνύοντας την ανάγκη για κοινές ευρωπαϊκές προμήθειες και στρατηγικές επιλογές.
Αναφερόμενος στον τομέα της τεχνολογίας, σημείωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να επιλέξει πού θα επικεντρώσει τις δυνάμεις της. Στο cloud, για παράδειγμα, η αγορά κυριαρχείται από αμερικανικούς παρόχους, ενώ στις υποδομές 5G η Ευρώπη διαθέτει δύο παγκόσμιους πρωταθλητές, στη Φινλανδία και στη Σουηδία. Παρ’ όλα αυτά, η αγορά τηλεπικοινωνιών παραμένει κατακερματισμένη, χωρίς κοινή στρατηγική.
«Το πρώτο βήμα είναι να βάλουμε σε τάξη το ίδιο μας το σπίτι», τόνισε, επισημαίνοντας την ανάγκη διόρθωσης των δομικών αδυναμιών της ευρωπαϊκής οικονομίας. «Ο στόχος δεν είναι η πλήρης αυτονομία, αλλά η αποφυγή μονομερών εξαρτήσεων και η θωράκιση της Ευρώπης απέναντι στις αβεβαιότητες του μέλλοντος».
Η τεχνολογία ως καθοριστικός παράγοντας
Αναφερόμενος στην τεχνητή νοημοσύνη και τις τεχνολογικές εξελίξεις, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η τεχνολογία θα αποτελέσει παράγοντα εξίσου καθοριστικό με τη γεωπολιτική. «Η πυκνότητα των εξελίξεων είναι πρωτοφανής», είπε, προσθέτοντας ότι οι πολιτικές αντιδράσεις πρέπει να προσαρμοστούν στους εκθετικούς ρυθμούς της τεχνολογικής προόδου.
«Ως Ευρωπαίοι διαθέτουμε τις δυνατότητες να ανταποκριθούμε. Αυτό που μας έλειπε ήταν το “λογισμικό”: οι κατάλληλες πολιτικές και η πολιτική βούληση. Σήμερα, διαθέτουμε και τα δύο», κατέληξε ο Κυριάκος Πιερρακάκης.