Η τεχνητή νοημοσύνη έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας μεγάλου ποσοστού του παγκόσμιου πληθυσμού, «λύνοντάς» μας συχνά τα χέρια.
Παρά την πολύτιμη βοήθεια που συχνά προσφέρουν, τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης έχουν και μια πιο σκοτεινή πλευρά: Ανάλυση του Bloomberg αποκαλύπτει ότι περίπου τα δύο τρίτα των νέων data centers που κατασκευάστηκαν από το 2022 βρίσκονται σε περιοχές υψηλού κινδύνου λειψυδρίας.
Το 2023, η Microsoft αποκάλυψε ότι το 42% του νερού που χρησιμοποίησε προήλθε από περιοχές με λειψυδρία, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τη Google ήταν 15%.
Αυτή η τάση έχει ενταθεί μετά την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης που ξεκίνησε με το ChatGPT το 2022, με 160 νέα κέντρα δεδομένων να δημιουργούνται στις ΗΠΑ τα τελευταία τρία χρόνια - μια αύξηση 70% σε σχέση με την προηγούμενη τριετία.
Τι είναι τα AI data centers
Τα κέντρα δεδομένων είναι απαραίτητα για την αποθήκευση δεδομένων και την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία χρειάζονται μεγάλες ποσότητες νερού για την ψύξη των servers που παράγουν τεράστια ποσά θερμότητας. Η πιο διαδεδομένη μέθοδος είναι η εξατμιστική ψύξη (evaporative cooling), όπου περίπου 80% του νερού χάνεται λόγω εξάτμισης, σε αντίθεση με την οικιακή χρήση, όπου μόλις το 10% του νερού χάνεται από εξάτμιση. Ως αποτέλεσμα, μόνο το 20% του νερού επιστρέφει σε μονάδες επεξεργασίας λυμάτων.
Εκτός αυτού, τα κέντρα δεδομένων χρησιμοποιούν κυρίως πόσιμο νερό για να αποφύγουν το φράξιμο των σωληνώσεων από μολυσματικές ουσίες. Αρκεί κανείς να αναλογιστεί πως το ChatGPT καταναλώνει έως και τρία μπουκάλια νερό για τη δημιουργία μόλις 100 λέξεων.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), ένα τυπικό data center ισχύος 100 μεγαβάτ καταναλώνει περίπου 2 εκατομμύρια λίτρα νερού ημερησίως, ισοδυναμώντας με την κατανάλωση 6.500 νοικοκυριών. Παγκοσμίως, τα κέντρα δεδομένων χρησιμοποιούν περίπου 560 δισεκατομμύρια λίτρα ετησίως, με προβλέψεις να ανεβάζουν τον αριθμό στα 1.200 δισεκατομμύρια λίτρα μέχρι το 2030.
Τι απαντούν οι μεγάλες εταιρείες
Η Amazon, η οποία κατέχει την πρώτη θέση στην ιδιοκτησία data centers, δηλώνει πως ήδη αντισταθμίζει το 41% της κατανάλωσης σε μη βιώσιμες περιοχές, σε μια προσπάθεια να καταστεί «θετική στο νερό» έως το 2030. Ωστόσο, πρώην στέλεχος της εταιρείας, ο Νέιθαν Γουανγκούσι, εξέφρασε αμφιβολίες για την ειλικρίνεια των προθέσεων αυτών, σύμφωνα με το The Guardian.
Η Microsoft και Google έχουν επίσης δεσμευτεί να γίνουν «θετικές στο νερό» μέχρι το 2030, μέσω εξοικονόμησης και αναπλήρωσης.