Ανησυχία επικρατεί στις ΗΠΑ μετά από συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στα τέλη Οκτωβρίου στο Μαϊάμι, κατά την οποία στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ, μεταξύ των οποίων ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, συζήτησαν με τον Κίριλ Ντμίτριεφ, επικεφαλής του Russian Direct Investment Fund (RDIF) και στενό συνεργάτη του Βλαντίμιρ Πούτιν, για πιθανό σχέδιο τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία. Η συνάντηση αυτή ήρθε στη δημοσιότητα σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα.
Ο Ντμίτριεφ βρίσκεται υπό αμερικανικές κυρώσεις, καθώς το RDIF έχει τεθεί στη μαύρη λίστα των ΗΠΑ μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, με απαγόρευση συναλλαγών για Αμερικανούς πολίτες και εταιρείες. Παρά τις κυρώσεις, η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να εξέδωσε ειδική άδεια για την είσοδό του στις ΗΠΑ, όπως ανέφερε ανώτατος Αμερικανός αξιωματούχος.
Η συνάντηση είχε ως αποτέλεσμα τη διαμόρφωση ενός «σχεδίου 28 σημείων» για τον τερματισμό του πολέμου, το οποίο προκάλεσε αιφνιδιασμό σε υπηρεσίες όπως το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, αλλά και σύγχυση σε Ουάσινγκτον και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, σύμφωνα με το Axios.
Το σχέδιο αυτό δέχθηκε έντονη κριτική από Ουκρανούς αξιωματούχους και δυτικούς συμμάχους, καθώς θεωρείται ότι εξυπηρετεί ρωσικά συμφέροντα. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι τόνισε πως δεν πρόκειται να προδώσει τα συμφέροντα της χώρας του.
Δεν έχει αποσαφηνιστεί αν ο Ντμίτριεφ μετέφερε συγκεκριμένα ρωσικά αιτήματα ή αν αυτά ενσωματώθηκαν στο σχέδιο. Σύμφωνα με δύο πηγές, ο γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας και Άμυνας της Ουκρανίας, Ρουστέμ Ουμέροφ, βρέθηκε επίσης στο Μαϊάμι για να συζητήσει το σχέδιο με τον Γουίτκοφ.
Πηγή με γνώση της υπόθεσης ανέφερε ότι το σχέδιο διαβιβάστηκε στην Ουκρανία μέσω της τουρκικής κυβέρνησης, πριν παραδοθεί απευθείας στο Κίεβο. Ο Ουμέροφ χαρακτήρισε τη συμμετοχή του «τεχνικής φύσεως» και αρνήθηκε ότι συζήτησε ουσιαστικά το σχέδιο με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Ούτε ο Ντμίτριεφ ούτε η ουκρανική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον σχολίασαν το θέμα. Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου επεσήμανε ότι κάθε ειρηνευτικό σχέδιο πρέπει να προσφέρει εγγυήσεις και αποτροπή στην Ουκρανία, την Ευρώπη και τη Ρωσία, καθώς και οικονομικά κίνητρα και για τις δύο πλευρές.
Σύμφωνα με πηγές, πολλοί ανώτατοι αξιωματούχοι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας δεν είχαν ενημερωθεί για το σχέδιο. Ο ειδικός απεσταλμένος για την Ουκρανία, Κιθ Κέλογκ, φέρεται να μην συμμετείχε στις συνομιλίες, ενώ υψηλόβαθμος αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ενημερώθηκε για το σχέδιο χωρίς να διευκρινιστεί ο χρόνος. Το περιεχόμενο του σχεδίου περιλαμβάνει στοιχεία που ο Αμερικανός ΥΠΕΞ είχε προηγουμένως απορρίψει.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει προβληματισμό στην αμερικανική κυβέρνηση και το Κογκρέσο σχετικά με το εάν οι Γουίτκοφ και Κούσνερ παρέκαμψαν θεσμικές διαδικασίες και αν το σχέδιο τελικά εξυπηρετεί ρωσικά συμφέροντα. Ο ρεπουμπλικανός Ρότζερ Γουίκερ, πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας, τόνισε ότι η Ουκρανία δεν πρέπει να αναγκαστεί να παραχωρήσει εδάφη στον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Επιχειρηματικές διασυνδέσεις και παλαιότερες επαφές
Οι επαφές της κυβέρνησης Τραμπ με τον Ντμίτριεφ έχουν προκαλέσει ανησυχία και στην αμερικανική κοινότητα των Πληροφοριών. Ο Ντμίτριεφ αξιοποιεί τη θέση του στο RDIF για να διατηρεί επαφές με δυτικές κυβερνήσεις και επιχειρήσεις, παρά τις κυρώσεις.
Η CIA απέφυγε να σχολιάσει το ζήτημα. Κατά την πρώτη θητεία Τραμπ, ο Ντμίτριεφ είχε έρθει σε επαφή με την ομάδα Τραμπ για την αποκατάσταση των σχέσεων ΗΠΑ–Ρωσίας, ενώ το 2017 συναντήθηκε με τον Έρικ Πρινς, πρώην CEO της Blackwater και σύμμαχο του Τραμπ. Είχε επίσης συντάξει σχέδιο συμφιλίωσης με φίλο του Κούσνερ, σύμφωνα με την έκθεση Μιούλερ του 2019.
Η έκθεση Μιούλερ δεν εντόπισε αποδείξεις συντονισμού μεταξύ του επιτελείου Τραμπ και Ρώσων αξιωματούχων στις εκλογές του 2016. Ωστόσο, ο Ντμίτριεφ συνεργάστηκε απευθείας με τον Κούσνερ κατά την πρώτη θητεία Τραμπ και συνέβαλε στην προμήθεια αναπνευστήρων στις ΗΠΑ μέσω του RDIF κατά την πανδημία, γεγονός που προκάλεσε ανησυχίες για πιθανή παραβίαση κυρώσεων.
Τα τελευταία χρόνια, ο Ντμίτριεφ εμφανίζεται συχνά σε αμερικανικά μέσα ενημέρωσης και διεθνή φόρα, προωθώντας την ενίσχυση των εμπορικών σχέσεων ΗΠΑ–Ρωσίας. Το ίδιο μήνυμα μετέφερε και στη συνάντηση του Μαϊάμι, σύμφωνα με δημόσιες αναφορές.
Κατά την επίσκεψή του στο Μαϊάμι, συναντήθηκε και με τη ρεπουμπλικανή βουλευτή Άννα Λούνα της Φλόριντα, με την οποία συζήτησαν την ενίσχυση των εμπορικών δεσμών. Σε βίντεο του ρωσικού πρακτορείου RIA, η Λούνα εμφανίζεται να λαμβάνει κουτί σοκολατάκια με το πρόσωπο του Πούτιν. Η συνάντηση έγινε στο Ξενοδοχείο Faena, που ανήκει στην Access Industries του Λεν Μπλαβάτνικ.
Ο Μπλαβάτνικ, γεννημένος στην Ουκρανία με αμερικανική και βρετανική υπηκοότητα, εκποίησε τα ρωσικά περιουσιακά του στοιχεία μετά τη ρωσική εισβολή, σύμφωνα με εκπρόσωπό του. Η εταιρεία του Γουίτκοφ διατηρεί επιχειρηματικές σχέσεις με τον Μπλαβάτνικ στο Μαϊάμι.