Οι πολίτες της Πορτογαλίας προσέρχονται σήμερα στις κάλπες για τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται στην πιθανή ενίσχυση της ακροδεξιάς, η οποία πλέον έχει αναδειχθεί σε αξιωματική αντιπολίτευση.
Τα εκλογικά τμήματα άνοιξαν στις 08:00 τοπική ώρα (10:00 ώρα Ελλάδας), ενώ τα πρώτα exit polls αναμένονται μετά τις 20:00 (22:00 ώρα Ελλάδας).
Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, ο Αντρέ Βεντούρα, πρόεδρος του ακροδεξιού κόμματος Σέγκα («Αρκετά»), ενδέχεται να βρεθεί στην πρώτη θέση. Ωστόσο, οι πιθανότητες να επικρατήσει στον δεύτερο γύρο, που έχει προγραμματιστεί για τις 8 Φεβρουαρίου, παραμένουν περιορισμένες.
Η προεκλογική εκστρατεία χαρακτηρίστηκε από αβεβαιότητα, με τον σοσιαλιστή υποψήφιο Αντόνιο Ζουζέ Σεγκούρου να εμφανίζεται με μικρό προβάδισμα έναντι του φιλελεύθερου ευρωβουλευτή Ζουάου Κοτρίμ Φιγκερέντου στη μάχη για τη δεύτερη θέση.
Συνολικά 11 υποψήφιοι διεκδικούν την προεδρία, αριθμός που αποτελεί ρεκόρ για τη χώρα. Μεταξύ αυτών, ο υποψήφιος της δεξιάς Λουίς Μαρκς Μεντς και ο ναύαρχος ε.α. Ενρίκε Γκουβάια ι Μέλου, ως ανεξάρτητος, διατηρούν επίσης πιθανότητες να περάσουν στον δεύτερο γύρο.
Η άνοδος της ακροδεξιάς και οι εκλογικές ισορροπίες
Ο νικητής των εκλογών θα διαδεχθεί τον συντηρητικό Μαρσέλου Χεμπέλου ντε Σόουζα, ο οποίος είχε εκλεγεί δύο φορές από τον πρώτο γύρο. Από την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Πορτογαλία, μόνο το 1986 οι προεδρικές εκλογές κρίθηκαν σε δεύτερο γύρο.
Ο Αντρέ Βεντούρα είναι ο μόνος υποψήφιος που συμμετείχε και στις προηγούμενες εκλογές του 2021, όπου συγκέντρωσε 11,9% των ψήφων και κατέλαβε την τρίτη θέση.
Έκτοτε, το κόμμα του έχει ενισχύσει σημαντικά τη θέση του, φτάνοντας το 22,8% και εκλέγοντας 60 βουλευτές τον Μάιο του 2025, γεγονός που το ανέδειξε σε αξιωματική αντιπολίτευση, ξεπερνώντας το Σοσιαλιστικό Κόμμα.
Όπως αναφέρει το κέντρο αναλύσεων Teneo, «αν η άκρα δεξιά καταγράψει νέα ισχυρή επίδοση, αυτό θα επιβεβαιώσει την κυριαρχία της στο πολιτικό τοπίο» και θα εντείνει την αντιπαράθεση εντός της δεξιάς παράταξης.
Ο Βεντούρα κάλεσε τα υπόλοιπα δεξιά κόμματα να μην του «εγείρουν εμπόδια» σε περίπτωση που βρεθεί στον δεύτερο γύρο απέναντι στον σοσιαλιστή υποψήφιο.
Στην τελευταία του προεκλογική εμφάνιση, επισήμανε πως δεν σκοπεύει να «τους ικανοποιήσει όλους», δεσμευόμενος να «επαναφέρει την τάξη» στη χώρα.
Η απάντηση των σοσιαλιστών και ο ρόλος του προέδρου
Ο σοσιαλιστής υποψήφιος Σεγκούρου, 63 ετών, επέλεξε τη συσπείρωση και τη μετριοπάθεια, προβάλλοντας τον εαυτό του ως υπερασπιστή της δημοκρατίας και των δημόσιων υπηρεσιών. Κάλεσε όλους τους δημοκράτες και προοδευτικούς να στηρίξουν την υποψηφιότητά του.
Η ανάγκη για βελτίωση σε βασικούς τομείς, όπως η υγεία και η παιδεία, αποτελεί βασικό αίτημα των ψηφοφόρων, σύμφωνα με μαρτυρίες πολιτών.
Ο πρόεδρος της Πορτογαλίας εκλέγεται με καθολική ψηφοφορία και, αν και δεν διαθέτει εκτελεστικές εξουσίες, διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο σε περιόδους πολιτικής κρίσης, έχοντας τη δυνατότητα διάλυσης του κοινοβουλίου και προκήρυξης εκλογών.