Η Meta Platforms και η εφαρμογή μηνυμάτων WhatsApp βρέθηκαν στο επίκεντρο έντασης με τη Ρωσία, καθώς το Κρεμλίνο ανακοίνωσε τον πλήρη αποκλεισμό της πλατφόρμας από τη χώρα, επικαλούμενο μη συμμόρφωση με τη ρωσική νομοθεσία.
Οι αρχές προτρέπουν τους πολίτες να χρησιμοποιούν την υποστηριζόμενη από το κράτος εφαρμογή MAX.
«Λόγω της απροθυμίας της Meta να συμμορφωθεί με τη ρωσική νομοθεσία, ελήφθη πράγματι μία τέτοια απόφαση και εφαρμόστηκε», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, προτείνοντας στους Ρώσους να στραφούν στο MAX, μια κρατικής ιδιοκτησίας εφαρμογή μηνυμάτων.
Ο Πεσκόφ χαρακτήρισε τη MAX ως «προσβάσιμη και αναπτυσσόμενη εναλλακτική», τονίζοντας ότι αποτελεί μια εθνική επιλογή επικοινωνίας διαθέσιμη για όλους τους πολίτες. Ωστόσο, επικριτές υποστηρίζουν πως η εφαρμογή λειτουργεί ως εργαλείο παρακολούθησης, κάτι που οι ρωσικές αρχές απορρίπτουν.
Κλιμάκωση στην αντιπαράθεση με τη Meta
Η απόφαση κατά του WhatsApp σηματοδοτεί την κορύφωση εξάμηνης πίεσης προς τη Meta και εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της Μόσχας να δημιουργήσει μια κρατικά ελεγχόμενη υποδομή επικοινωνιών.
Οι ξένες τεχνολογικές εταιρείες καλούνται να συμμορφωθούν με τους τοπικούς νόμους ή να αποχωρήσουν από τη ρωσική αγορά.
Η Meta Russia είχε ήδη χαρακτηριστεί εξτρεμιστική οργάνωση, ενώ η WhatsApp είχε καταγγείλει προσπάθεια πλήρους αποκλεισμού της λειτουργίας της.
Σε ανακοίνωσή της η εταιρεία ανέφερε: «Η ρωσική κυβέρνηση επιχείρησε να μπλοκάρει πλήρως το WhatsApp στην προσπάθεια να οδηγήσει τον κόσμο σε μια κρατικής ιδιοκτησίας εφαρμογή παρακολούθησης».
Η εταιρεία πρόσθεσε ότι «η απομόνωση πάνω από 100 εκατομμυρίων χρηστών από ιδιωτική και ασφαλή επικοινωνία είναι ένα βήμα προς τα πίσω και μπορεί μόνο να οδηγήσει σε λιγότερη ασφάλεια για τους ανθρώπους στη Ρωσία».
Περιορισμοί πρόσβασης και αντιδράσεις
Σύμφωνα με ρωσικά μέσα ενημέρωσης, ιστοσελίδες συνδεδεμένες με το WhatsApp αφαιρέθηκαν από το εθνικό μητρώο ιστοτόπων, εμποδίζοντας τη λήψη των διευθύνσεων IP της εφαρμογής στη Ρωσία. Πλέον, η πρόσβαση καθίσταται δυνατή μόνο μέσω εικονικών ιδιωτικών δικτύων (VPN).
Η Roskomnadzor, η κρατική αρχή ρύθμισης επικοινωνιών, δεν σχολίασε το θέμα.
Οι ρωσικές αρχές, που έχουν ήδη περιορίσει πλατφόρμες όπως Snapchat, Facebook, Instagram και YouTube, προωθούν έντονα το MAX, το οποίο, σύμφωνα με επικριτές, μπορεί να επιτρέπει τον εντοπισμό των χρηστών. Οι αρχές αρνούνται τις κατηγορίες και υποστηρίζουν πως η εφαρμογή έχει σχεδιαστεί για να διευκολύνει την καθημερινότητα των πολιτών.
Νομικές κυρώσεις και εναλλακτικές λύσεις
Η Roskomnadzor είχε ξεκινήσει από τον Αύγουστο να περιορίζει τη λειτουργία του WhatsApp, καθιστώντας αδύνατες τις τηλεφωνικές κλήσεις μέσω της εφαρμογής, μετά από κατηγορίες ότι δεν συνεργάστηκε με τις αρχές σε υποθέσεις απάτης και τρομοκρατίας. Τον Δεκέμβριο, ανακοίνωσε νέα μέτρα περιορισμού, κατηγορώντας την πλατφόρμα ότι εξακολουθεί να παραβιάζει τη ρωσική νομοθεσία.
Ρωσικά δικαστήρια έχουν επιβάλει επανειλημμένα πρόστιμα στη WhatsApp για μη διαγραφή απαγορευμένου περιεχομένου, ενώ οι αρχές απαιτούν τη δημιουργία τοπικού γραφείου εκπροσώπησης, κάτι που η εταιρεία δεν έχει υλοποιήσει.
Παρά τον αποκλεισμό, πολλοί Ρώσοι εξακολουθούν να χρησιμοποιούν το WhatsApp μέσω VPN ή στρέφονται σε άλλες εφαρμογές, όπως το Telegram, το οποίο επίσης βρίσκεται υπό πίεση από τις αρχές για παρόμοιους λόγους.