Μια πρώτη απάντηση στο «ερώτημα του ενός εκατομμυρίου» για το πότε θα ολοκληρωθεί το μεγάλο έργο της Γραμμής 4 του μετρό της Αθήνας δίνει η οικονομική έκθεση του Ομίλου ΑΒΑΞ για το 2025, που δημοσιεύθηκε σήμερα. Οι μεγάλες καθυστερήσεις έχουν ήδη ξεχειλώσει το χρονοδιάγραμμα κατά τρία χρόνια και τρεις μήνες. Πλέον, με απόφαση και της Ελληνικό Μετρό, ο ορίζοντας ολοκλήρωσης από τις 20/06/2029 που ήταν αρχικά έχει μετατοπιστεί στις 03/09/2032.
Την ίδια στιγμή, όπως σημειώνεται στις οικονομικές καταστάσεις του ομίλου, με τις καθυστερήσεις να μην αποδίδονται στον ανάδοχο, το ελληνικό δημόσιο έχει ήδη καταβάλει το πριμ, ύψους 41,6 εκατομμυρίων ευρώ. Παρόλα αυτά, με την πρόσφατη απόφαση της Ελληνικό Μετρό ζητήθηκε η επιστροφή του μέσω συμψηφισμού μελλοντικών καταβολών. Απόφαση όμως την οποία και έχει προσβάλλει η ανάδοχος και αναμένεται να εξεταστεί το επόμενο διάστημα από το αρμόδιο Τεχνικό Συμβούλιο.
Το χρονικό μιας προαναγγελθείσας παράτασης
Όπως περιγράφεται, ειδικότερα, μετά από σειρά επιμέρους παρατάσεων, η Ελληνικό Μετρό ζήτησε από τον ανάδοχο την επικαιροποίηση του συνολικού χρονοδιαγράμματος του έργου, ζητώντας μάλιστα παράταση ως τις 13/02/2034. Δηλαδή σε οκτώ χρόνια από σήμερα και τεσσεράμισι χρόνια μετά τη συμβατική προθεσμία του έργου!
Η απόφαση της Ελληνικό Μετρό ελήφθη στις αρχές Φεβρουαρίου και εγκρίνει συνολική παράταση για την περαίωση του έργου ως τις 03/09/2032, διορθώνοντας το χρονοδιάγραμμα που υπέβαλε η ανάδοχος. Είναι η ίδια απόφαση με την οποία και αποφασίστηκε η επιστροφή του καταβληθέντος πριμ.
Σημειώνεται ότι ακόμα και σήμερα -σχεδόν πέντε χρόνια από την υπογραφή της σύμβασης- δεν έχουν παραδοθεί στην κοινοπραξία ΑΒΑΞ-Ghella-Alstom οι χώροι για την κατασκευή δύο από τους δεκαπέντε σταθμούς της γραμμής, Γουδή και Ευαγγελισμός, καθώς και δύο ακόμη χώροι εργοταξίων σε Καισαριανή και Αλεξάνδρας.
Κι έτσι, ενώ η διάνοιξη της σήραγγας από την Κατεχάκη ως τον Ευαγγελισμό έχει ολοκληρωθεί από τα μέσα Φεβρουαρίου, με τον δεύτερο μετροπόντικα να σκάβει ήδη από το Γαλάτσι για να φτάσει επίσης στον Ευαγγελισμό στο τέλος του 2026, το πλάνο για τους σταθμούς έχει ανατραπεί.
Το έργο «πληρώνει», πέρα από τις συνήθεις παθογένειες, την επιλογή του τότε υπουργού Υποδομών, Χρήστου Σπίρτζη, να γίνουν οι πρόδρομες εργασίες με ξεχωριστή σύμβαση, που έχει ανάδοχο την ΕΡΕΤΒΟ, η οποία όμως ξεκίνησε σχεδόν ταυτόχρονα με το βασικό έργο. Για όλους τους παραπάνω λόγους, όλες οι επιμέρους παρατάσεις που έχουν μέχρι σήμερα δοθεί στον ανάδοχο είναι με αναθεώρηση, χωρίς να του αποδίδεται υπαιτιότητα ή αποκλειστική υπαιτιότητα.
Λίγο πολύ σε αυτή τη συλλογιστική στηρίζεται και η ένσταση που έχει καταθέσει ο ανάδοχος για το ζήτημα της επιστροφής του πριμ. Σύμφωνα με όσα περιγράφονται στην έκθεση, η ανάδοχος έχει υποστηρίξει συνοπτικά ότι «η επίμαχη κρίση περί επιστροφής και συμψηφισμού της πρόσθετης καταβολής είναι νομικά πλημμελής και ακυρωτέα, καθότι από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο (άρθρα 153-154 ν. 4938/2022) προκύπτει ότι η απώλεια του πριμ συνδέεται μεν με παρατάσεις του χρονοδιαγράμματος, εκτός εάν αυτές οφείλονται σε λόγους ανωτέρας βίας».
Εν προκειμένω, σημειώνει ο Όμιλος ΑΒΑΞ, οι καθυστερήσεις του έργου που οφείλονται στη μη έγκαιρη παράδοση ελεύθερων χώρων εργασίας, εμπίπτουν στη συμβατική ευθύνη του κυρίου του έργου και συνιστούν γεγονός που προσιδιάζει σε ανωτέρα βία για την Ανάδοχο, σύμφωνα και με τη σχετική νομολογία.
«Η έλλειψη οποιασδήποτε υπαιτιότητας της Αναδόχου για τη χορηγηθείσα παράταση
αναγνωρίζεται ρητά με την προαναφερθείσα απόφαση, ενώ, επιπλέον, η Ελληνικό Μετρό Α.Ε. χορήγησε την υπόψη παράταση με αναθεώρηση (γεγονός που επιβεβαιώνει ότι δεν αποδίδεται καμία ευθύνη στην Ανάδοχο για την παράταση των
προθεσμιών)», επισημαίνεται. Έτσι, καταλήγει ότι «η επιμήκυνση του χρονοδιαγράμματος για λόγους μη αποδιδόμενους στην ανάδοχο δεν αίρει το δικαίωμα λήψης του πριμ, ούτε θεμελιώνει υποχρέωση επιστροφής του».
Επικαλείται, μάλιστα, τόσο διευκρινιστική εγκύκλιο του υπουργείου Υποδομών από το 2022, όσο και το γεγονός ότι μέχρι σήμερα αυτή τη θέση έχει ακολουθήσει και η διοίκηση σε αρκετές περιπτώσεις, όπου οι καθυστερήσεις οφείλονται στον κύριο του έργου.