Ο Δήμος Αθηναίων προσφέρει στους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης μια ξεχωριστή ευκαιρία να γνωρίσουν την πρωτεύουσα μέσα από έναν κύκλο θεματικών περιπάτων και οργανωμένων επισκέψεων με δωρεάν ξεναγήσεις, που πραγματοποιούνται καθ’ όλη τη διάρκεια του Μαρτίου. Η πρωτοβουλία αναδεικνύει την πολιτιστική ταυτότητα της Αθήνας, μέσα από αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία και ιστορικά κτίρια.
Το πρόγραμμα υλοποιείται με πρωτοβουλία της εντεταλμένης δημοτικής συμβούλου Ιστορικής Ανάδειξης της Πόλης των Αθηνών, Αρτέμιδος Σκουμπουρδή, σε συνεργασία με το Σωματείο Διπλωματούχων Ξεναγών της Αθήνας. Οι ξεναγήσεις πραγματοποιούνται εθελοντικά από επαγγελματίες ξεναγούς, με στόχο να προσφέρουν στους πολίτες μια ουσιαστική γνωριμία με την ιστορία και τον πολιτισμό της πόλης.
Ο Μάρτιος έχει καθιερωθεί ως «μήνας ξεναγήσεων» και περιλαμβάνει επισκέψεις σε εμβληματικούς αρχαιολογικούς χώρους, όπως η Αρχαία Αγορά και το Λύκειο του Αριστοτέλη, καθώς και θεματικές διαδρομές σε περιοχές όπως ο Εθνικός Κήπος, οι λόφοι γύρω από την Ακρόπολη και το ιστορικό κέντρο. Το πρόγραμμα επεκτείνεται και σε σημαντικά μουσεία, όπως το Μουσείο Μπενάκη, η Εθνική Πινακοθήκη, το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και το Νομισματικό Μουσείο.
Η ιστορία μιας πρωτοβουλίας που άντεξε στον χρόνο
Η κ. Σκουμπουρδή, ξεναγός, ιστορικός και συγγραφέας, θυμάται ότι η ιδέα γεννήθηκε τον χειμώνα του 1981-82, όταν μια μικρή ομάδα ξεναγών αποφάσισε να διοργανώσει περιπάτους για τους κατοίκους της Αθήνας. Όπως εξηγεί, το πρόγραμμα συνέχισε να λειτουργεί για χρόνια με τη στήριξη διαδοχικών δημάρχων, μέχρι τη διακοπή του το 2019. Η ίδια εισηγήθηκε την επανεκκίνησή του πέρυσι, δίνοντάς του νέα πνοή.
«Δυστυχώς, όποτε υπάρχουν οικονομικά προβλήματα, την πληρώνουν πρώτα τα πολιτιστικά», σημειώνει η κ. Σκουμπουρδή, επισημαίνοντας ότι οι ξεναγήσεις πραγματοποιούνται χάρη στην εθελοντική προσφορά των ξεναγών. Παρά τις δυσκολίες, η ανταπόκριση του κοινού είναι εντυπωσιακή, με εκατοντάδες πολίτες να συμμετέχουν ενεργά.
Η ανταπόκριση του κοινού και η αξία της πολιτιστικής συμμετοχής
Οι συμμετέχοντες εκφράζουν τον ενθουσιασμό τους για την πρωτοβουλία. «Είναι μεγάλη ευκαιρία, όχι μόνο να επισκεφτείς σημαντικούς χώρους της πόλης, αλλά και να μάθεις από τον κατάλληλο άνθρωπο τόσα πράγματα», λέει η Ιωάννα Μ., ενώ η φοιτήτρια Κατερίνα Β. προσθέτει ότι «μαθαίνει την ίδια την ιστορία της πόλης» μέσα από τις ξεναγήσεις.
Σύμφωνα με την κ. Σκουμπουρδή, «οι Αθηναίοι σήμερα γνωρίζουν την πόλη καλύτερα απ’ ό,τι παλαιότερα». Όπως υπογραμμίζει, οι ξεναγήσεις αποτέλεσαν για πολλούς μια πολιτιστική διέξοδο, ιδιαίτερα στα χρόνια της οικονομικής κρίσης, όταν οι δυνατότητες για άλλες δραστηριότητες ήταν περιορισμένες.
Η συνεργασία με μουσεία και φορείς
Παρά τα περιστατικά που έχουν περιορίσει κάποιες επισκέψεις, όπως στην Ακαδημία, τα περισσότερα μουσεία και πολιτιστικοί φορείς ανταποκρίνονται θετικά στο πρόγραμμα. «Τα μουσεία ανοίγουν τις πόρτες τους και ο κόσμος ανταποκρίνεται», αναφέρει η κ. Σκουμπουρδή, προσθέτοντας ότι εξετάζονται τρόποι για να μειωθεί το κόστος εισόδου σε αρχαιολογικούς χώρους για τους Έλληνες επισκέπτες.
Η ίδια εκφράζει αισιοδοξία για τη συνέχεια του προγράμματος, τονίζοντας τη στήριξη του δημάρχου, της Ρωξάνης Μπέη, προέδρου του ΟΠΑΝΔΑ, και του αντιπροέδρου Θόδωρου Αγγελόπουλου. «Μπορούμε να κάνουμε ωραία πράγματα και να βρούμε ακόμη και χορηγούς», σημειώνει.
Το πρόγραμμα και το νέο όραμα
Οι θεματικές ξεναγήσεις του Μαρτίου περιλαμβάνουν επισκέψεις σε χώρους όπως η Αρχαία Αγορά, οι λόφοι γύρω από την Ακρόπολη, το Μέγαρο Τσίλλερ – Λοβέρδου, η Εθνική Πινακοθήκη, το Νομισματικό Μουσείο και το Μουσείο Αλέκος Φασιανός, καθώς και διαλέξεις και περιπάτους αφιερωμένους στην αρχιτεκτονική, τη φιλοσοφία και τη street art.
Κλείνοντας, η κ. Σκουμπουρδή αναφέρεται στο νέο της όραμα, το έργο «Οι γλαύκες της Αθήνας». Στόχος είναι η τοποθέτηση ηλεκτρονικής σήμανσης σε μνημεία και ιστορικά κτίρια της πόλης, ώστε οι κάτοικοι και οι επισκέπτες να μπορούν να γνωρίζουν την ιστορία τους μέσω ψηφιακής πληροφόρησης. «Το θέλει ο δήμαρχος, αλλά λεφτά δεν υπάρχουν, οπότε θα ψάξω για χορηγό», επισημαίνει, προσθέτοντας ότι θα συνεχίσει να αγωνίζεται για την υλοποίηση του σχεδίου.