Νέα «Εξοικονομώ» με επιδοτήσεις 1,6 δισ. για επιχειρήσεις και νοικοκυριά

Νέα «Εξοικονομώ» με αποδέκτες 62.000 ευάλωτα νοικοκυριά και 10.000 μικρές επιχειρήσεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, στο «μπουκέτο» των 25 παρεμβάσεων που αναμένεται να χρηματοδοτηθούν με 5,3 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο της ΕΕ.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε κατά τη διάρκεια της χθεσινής Συνέντευξης Τύπου ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, οι προτάσεις που έχουν υποβληθεί προς έγκριση στην Κομισιόν, είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της κυβέρνησης με 13 διαφορετικά υπουργεία και αφορούν δράσεις που θα ξεκινήσουν από φέτος με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2032.

«Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο είναι το πρώτο ευρωπαϊκό ταμείο για την πράσινη μετάβαση με έντονο κοινωνικό χρώμα, δηλαδή χρησιμοποιούνται χρήματα από το Ταμείο Ρύπων προκειμένου να επιταχυνθεί η πράσινη μετάβαση αλλά ταυτόχρονα με έντονη φροντίδα για την κοινωνική συνοχή και για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Το ελληνικό κοινωνικό κλιματικό σχέδιο περιλαμβάνει δέσμη 5,3 δισ. ευρώ για μία σειρά από δράσεις που σχετίζονται με την ενεργειακή αναβάθμιση των νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων και κοινωνική στέγαση και τις δημόσιες και ιδιωτικές μεταφορές. Στόχος είναι οι πρώτες δράσεις να ξεκινήσουν φέτος», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Χατζηδάκης.

Στο 48% του συνολικού σχεδίου οι παρεμβάσεις του ΥΠΕΝ με 1 εκατ. αποδέκτες

Αξίζει να σημειωθεί πως σύμφωνα με όσα ανέφερε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, οι δράσεις που αφορούν στο ΥΠΕΝ αντιπροσωπεύουν το 48% του νέου Ταμείου και αφορούν περισσότερους από 1 εκατ. πολίτες, από τους συνολικά 1,5 εκατ. ωφελούμενους.

«Οι περιβαλλοντικοί στόχοι δε μπορεί και δεν πρέπει να είναι αυτοσκοπός. Προφανώς δεσμευόμαστε για τη μείωση των εκπομπών έως το 2030 και το 2040, αλλά αυτό δε μπορεί να γίνει χωρίς να ληφθεί υπόψιν  η κοινωνική συνοχή και η κοινωνική αλληλεγγύη και το μεγάλο στοίχημα είναι να πιάσουμε τους στόχους για την προστασία του περιβάλλοντος χωρίς να μείνει κανένας πίσω», ανέφερε ο κ. Παπασταύρου.

«Ναυαρχίδα» των μέτρων το Νέο Εξοικονομώ

«Ναυαρχίδα» όλων των μέτρων χαρακτήρισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας το Νέο Εξοικονομώ, στο οποίο κατανέμεται σχεδόν το 1/5 του προϋπολογισμού. Με προϋπολογισμό 1,2 δισ. ευρώ μετά φόρων αναμένεται να ωφελήσει 62.000 νοικοκυριά, με πολύ υψηλές επιδοτήσεις που μπορεί να ξεπερνούν και το 80% (με επιδότηση και του ΦΠΑ).

Τα νοικοκυριά θα έχουν την δυνατότητα να επιλέξουν δαπάνες, όπως μονώσεις, θερμοπροσόψεις, συστήματα σκίασης, αλλαγή κουφωμάτων κλ.π. με την αποπληρωμή του αναλογούντος ποσού από το νοικοκυριό να μπορεί να γίνεται για πρώτη φορά με σταδιακές καταβολές και μέσω του λογαριασμού ηλεκτρικής ενέργειας κατόπιν συμφωνίας του με τον πάροχο.

Για παράδειγμα αν ένα νοικοκυριό επιλέγει να κάνει παρεμβάσεις συνολικής αξίας 24.800 ευρώ, (συμπερ. ΦΠΑ) θα λάβει ως επιδότηση συνολικά 19.800 ευρώ και θα καταβάλει μόλις 5.000 ευρώ.

«Είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα του ταμείου γιατί αντιπροσωπεύει περίπου το 20% του προϋπολογισμού και έχει δύο ιδιαιτερότητες, οι οποίες προέκυψαν από την εμπειρία από τα προηγούμενα προγράμματα.

Αφενός υπήρχαν πολλά ευάλωτα νοικοκυριά που ενώ είχαν πραγματική ανάγκη ενεργειακής εξοικονόμησης δεν είχαν τα μέσα για τη συμμετοχή τους.

Το νέο πρόγραμμα έχει μία αυξημένη συμμετοχή επιδότησης που μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και το 80%. Το δεύτερο στοιχείο είναι πως πολλά νοικοκυριά όχι μόνο αδυνατούσαν να συμμετάσχουν, αλλά αδυνατούσαν αυτό να γίνει σε one off.

Οπότε τώρα προβλέπεται η δυνατότητα σταδιακής κατανομής της αποπληρωμής. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα ναυαρχίδα των τελευταίων ετών για τη βιώσιμη μετάβαση κατοικιών, που οι πολίτες πια διαθέτουν την απαραίτητη εξοικείωση για να το αξιοποιήσουν και το υπουργείο έχει την απαραίτητη εμπειρία για να το τρέξει», ανέφερε ο Σταύρος Παπασταύρου.

Εξοικονομώ για 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις

Το Εξοικονομώ για μικρές επιχειρήσεις με προϋπολογισμό 394 εκατ. ευρώ μετά φόρων αναμένεται να ωφελήσει 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις με έμφαση σε κλάδους που έχουν υψηλό ενεργειακό κόστος λειτουργίας.

Το μέτρο προβλέπει ενεργειακή αναβάθμιση των κτιριακών υποδομών καθώς και αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας, όπως και αλλαγή θερμοσιφώνων με ηλιακούς.

Η επιχείρηση θα έχει την δυνατότητα να ωφελείται τόσο για τις δαπάνες του κτιριακού κελύφους όσο και για την αντικατάσταση ενεργειακού εξοπλισμού, ενώ προβλέπονται ενισχυμένα ποσοστά επιδότησης προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα υλοποίησης των παρεμβάσεων χωρίς να επιβαρύνεται δραστικά η ρευστότητα της επιχείρησης.

Αλλαγή Συστήματος Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα 

Από το μέτρο προϋπολογισμού 950 εκατ. ευρώ μετά φόρων θα ωφεληθούν τουλάχιστον 170.000 νοικοκυριά για την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και 110.000 για εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων, αντικαθιστώντας συστήματα θέρμανσης ή/και παροχής ζεστού νερού με πετρέλαιο ή φυσικό αέριο.

Θα παρέχεται η δυνατότητα επιλογής είτε αντλίας θερμότητας είτε ηλιακού θερμοσίφωνα, είτε και των δυο, ενώ επιδότηση παρέχεται και για τις απαιτούμενες εργασίες εγκατάστασης,

Το νοικοκυριό, μάλιστα, ενισχύεται μέσω υψηλών ποσοστών επιδότησης που δύνανται να φτάνουν και το 80%. Σύμφωνα με το υπουργείο, εάν ένα νοικοκυριό επιθυμεί να προμηθευτεί αντλία θερμότητας (6.200 ευρώ με ΦΠΑ, επιδότηση 80%) και ηλιακό θερμοσίφωνα (1.240 ευρώ με ΦΠΑ, επιδότηση 40%) θα λάβει συνολική ενίσχυση 5.450 ευρώ και θα χρειαστεί να δαπανήσει μόλις 2.000 ευρώ.

Έρχεται αύξηση του επιδόματος θέρμανσης

Ανάμεσα στα μέτρα που δρομολογεί το ΥΠΕΝ μέσω χρηματοδότησης (340 εκατ. ευρώ) από το νέο Ταμείο είναι και η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για περίπου 780.000 νοικοκυριά.

Η πρόσθετη αυτή στήριξη θα φτάνει περίπου τα 100 ευρώ τον χρόνο ανά νοικοκυριό για την περίοδο 2027 - 2032, ώστε να απορροφάται, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, ένα σημαντικό μέρος της επιβάρυνσης στο πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και το υγραέριο για θέρμανση.

Παράλληλα, το υπουργείο Ενέργειας δρομολογεί τα παρακάτω:

• Δημιουργία μητρώου ενεργειακής στήριξης για νοικοκυριά:

Μέσω του Μητρώου, που θα συγκροτήσει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, διευκολύνεται η πρόσβαση των ευάλωτων πολιτών σε όλα τα μέτρα στήριξης και στις δράσεις ενεργειακής αποδοτικότητας (μείωση γραφειοκρατίας και επιτάχυνση διαδικασιών ένταξης στις δράσεις).

Όλα τα νοικοκυριά τα οποία πληρούν τα κριτήρια του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου θα μπορούν να εγγράφονται ηλεκτρονικά, με το Μητρώο να επικαιροποιείται σε ετήσια βάση.

Κάθε μέλος του Μητρώου θα εφοδιάζεται με ειδική κάρτα ευάλωτου προκειμένου να έχει πρόσβαση σε υπηρεσίες και δράσεις ενεργειακής στήριξης.

• Ίδρυση one-stop shops για υποστήριξη ενεργειακά/μεταφορικά ευάλωτων πολιτών και επιχειρήσεων (22 εκατ. ευρώ):

Σε κάθε Περιφέρεια δημιουργείται ένα σημείο δωρεάν υποστήριξης για ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε πολίτες που δυσκολεύονται με τις σχετικές διαδικασίες υποβολής αιτήσεων ή δεν έχουν τις απαραίτητες ψηφιακές δεξιότητες, ώστε να έχουν εύκολη και άμεση πρόσβαση στις δράσεις του ταμείου και να ωφεληθούν από αυτές.

• Δωρεάν έκδοση πιστοποιητικών ενεργειακής απόδοσης (40 εκατ. ευρώ):

Το Ταμείο θα επιδοτήσει την έκδοση 200.000 Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης, μηδενίζοντας το κόστος για τα ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά.

Το Πιστοποιητικό θα δείχνει την πραγματική ενεργειακή εικόνα της κατοικίας και βοηθά το νοικοκυριό να γνωρίζει πού χάνει ενέργεια και ποιες παρεμβάσεις χρειάζονται για να μειωθεί το κόστος διαβίωσης.
Aξίζει να σημειώσουμε πως για πρώτη φορά, η έκδοση ΠΕΑ χρηματοδοτείται αυτόνομα, χωρίς να απαιτείται συμμετοχή σε πρόγραμμα ανακαίνισης.

«Πρόκειται για μια ενεργειακή ακτινογραφία για να δει ο καθένας πως μπορεί να βελτιώσει την ενεργειακή ασφάλεια και εξοικονόμηση σπίτι του», ανέφερε σχετικά ο κ. Παπασταύρου.

1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 επιχειρήσεις ωφελούνται συνολικά

Συνολικά η κυβέρνηση μέσω του νέου Ταμείου φιλοδοξεί να ωφελήσει περίπου 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και 70.000 μικρές επιχειρήσεις, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε περιοχές και κοινωνικές ομάδες που επηρεάζονται περισσότερο από την ενεργειακή φτώχεια.

Ειδικότερα, έμφαση δίνεται σε οικογένειες, νοικοκυριά με μέλος άτομο με αναπηρία, νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή και μεταφορική φτώχεια και σε επιχειρήσεις με έως 9 εργαζόμενους και τζίρο έως 2 εκατ. ευρώ.

Σχετικά με το που θα δοθεί προτεραιότητα ο κ. Χατζηδάκης ανέφερε πως «τα μέτρα που σε αυτή τη φάση έχουν μία προτεραιότητα είναι η επιδότηση για ηλεκτρικά ταξί και η προώθηση των κοινωνικών κατοικιών».

Ο κ. Παπασταύρου είπε από την πλευρά του πως κάποιες δράσεις έχουν μία αυτονομία ως προς την υλοποίηση και άλλες απαιτούν νομοσχέδιο, όπως τα Εξοικονομώ, που σημαίνει πως δεν είναι από τις δράσεις που θα τρέξουν πρώτες.

Αξίζει να σημειωθεί πως, σύμφωνα με τον κ. Χατζηδάκη, «σε σχέση με το ταμείο αυτό, η Ελλάδα είναι δεύτερη στην ΕΕ σε πόρους ανά κάτοικο και έκτη από τις 27 χώρες-μέλη που υποβάλλουν ένα τέτοιο σχέδιο, ενώ μέχρι σήμερα είναι το μεγαλύτερο από πλευράς προϋπολογισμού που έχει υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή».

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, το συνολικό ύψος του πακέτου εκτιμάται ότι θα ανέλθει περίπου στα 86,7 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένης της εθνικής συμμετοχής των κρατών-μελών.

«Δεδομένου πως το Ταμείο αυτό αφορά σε τρεις διαφορετικούς τομείς πολιτικής ο συντονισμός του θα ανατεθεί σε έναν ενιαίο συντονιστικό φορέα. Για το λόγο αυτό είναι σε εξέλιξη η διαβούλευση ενός σχεδίου νόμου με τη δημόσια διαβούλευση να βρίσκεται στον αέρα έως τις 23 Μαρτίου.

Η αποστολή της συντονιστικής αρχής είναι ο συντονισμός όλων των αρμόδιων υπουργείων και η εποπτεία των φορέων υλοποίησης.

Παράλληλα, θα έχει τη ευθύνη του συντονισμού των διαπραγματεύσεων με την Κομισιόν ώστε να υπάρχει μία αποτελεσματική, έγκαιρη και ορθή αξιοποίηση των πόρων», ανέφερε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης.