Ένα ακόμα βήμα ενίσχυσης της διαφάνειας στα πρότυπα των διαγωνισμών του Ταμείου Ανάκαμψης κάνει το Υπερταμείο, έχοντας απλωμένη μια βεντάλια έργων ύψους 13 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ακόμα, με τις ρυθμίσεις που βρίσκονται προ των πυλών, διπλασιάζεται στο 1% η αμοιβή του PPF για να «τρέξει» τους διαγωνισμούς που του ανατίθενται, ενώ στην εξίσωση μπαίνει ως «από μηχανής θεός» το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ).
Με το κλείσιμο του Ταμείου Ανάκαμψης, επί της ουσίας, το μείγμα των διαγωνισμών που αναλαμβάνει να ωριμάσει και να φέρει εις πέρας η ειδική μονάδα συμβάσεων στρατηγικής σημασίας του Υπερταμείου αλλάζει.
Μικρότερου προϋπολογισμού, αλλά συχνά πιο πολύπλοκα έργα παίρνουν τη σκυτάλη.
Προκειμένου να καλύπτονται οι λειτουργικές δαπάνες του PPFγια την ωρίμανση των διαγωνισμών, στο νομοσχέδιο για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το οποίο βρίσκεται στη Βουλή, αυξάνεται η αμοιβή του από 0,5% σε 1% επί τους προϋπολογισμού της σύμβασης.
Ορίζεται, παράλληλα, η δυνατότητα προκαταβολής του συνόλου των δαπανών και λειτουργικών εξόδων για έργα που είναι ενταγμένα στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).
Κι αυτό γιατί είναι τέτοιο το πλήθος των συμβάσεων που περνούν στο PPF, που χρειάζονται «καύσιμα» για την εκκίνηση. Δηλαδή πόροι και ανθρώπινο δυναμικό, οι οποίοι όμως είναι πεπερασμένοι, με αποτέλεσμα σήμερα να δημιουργούνται συνθήκες ασφυξίας.
Προσυμβατικός έλεγχος παντού
Εντωμεταξύ, με το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που βρίσκεται σε διαβούλευση ως τις 14 Απριλίου, καθιερώνεται η δυνατότητα προσυμβατικού ελέγχου στα συγχρηματοδοτούμενα έργα.
Πρόκειται για μια ρύθμιση που διεκδίκησε, σύμφωνα με πληροφορίες, το ίδιο το Υπερταμείο με τη στήριξη μάλιστα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, για μεγαλύτερη διαφάνεια ήδη από το στάδιο της διακήρυξης.
Πρόκειται, εξάλλου, για μια δοκιμασμένη πρακτική. Αυτή εφαρμόστηκε κατά κόρον στους 598 διαγωνισμούς και συμβάσεις του Ταμείου Ανάκαμψης, συνολικού ύψους 2,5 δισ. ευρώ, που έχει ήδη ολοκληρώσει η ειδική task force του Υπερταμείου, υπό τον αναπληρωτή διευθύνοντα σύμβουλο, Παναγιώτη Σταμπουλίδη.
Έτσι, εφόσον θεσμοθετηθεί, το Υπερταμείο θα μπορεί να ζητά από το αρμόδιο κλιμάκιο να ασκεί προσυμβατικό έλεγχο στο σχέδιο της διακήρυξης για συμβάσεις που συγχρηματοδοτούνται από την Ε.Ε.
Δικλείδα που οδηγεί σε λιγότερες προσφυγές ή δικαστικές εμπλοκές, επιταχύνοντας τις διαγωνιστικές διαδικασίες κι εξασφαλίζοντας ότι δεν θα πηγαίνουν ευρωπαϊκοί πόροι χαμένοι.
Ετοιμάζει logistics park στην Αλεξανδρούπολη
Επιπλέον, στο ίδιο νομοσχέδιο, λύνεται το κουβάρι για μια σειρά ακινήτων, τα οποία ανήκουν κυρίως σε Πανεπιστήμια, όχι όμως κατά κυριότητα, αλλά έχουν μόνο τη διαχείριση, διοίκηση και εκμετάλλευση, ώστε αυτά να μπορούν να αξιοποιηθούν μέσω του Υπερταμείου.
Συγχρόνως, περιέρχονται στο ελληνικό δημόσιο δύο ακίνητα-φιλέτα, συνολικής έκτασης περίπου 140 στρεμμάτων, τα οποία και είχαν περιέλθει στην κυριότητα του δήμου Αλεξανδρούπολης ως κοινοτικός κλήρος από το 1965.
Δεδομένου ότι βρίσκονται σε προνομιακή θέση μεταξύ του λιμανιού και του αεροδρομίου της πόλης, θεωρούνται κατάλληλα για την ανάπτυξη logistics park, στο πλαίσιο της στρατηγικής για τη μετατροπή της πόλης σε κόμβο μεταφορών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Ειδικότερα, στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο προβλέπεται πως το δικαίωμα διαχείρισης, χρήσης και εκμετάλλευσης αυτών των ακινήτων, με εξαίρεση τις περιοχές του δικτύου NATURA 2000, περιέρχεται άνευ ανταλλάγματος στο Υπερταμείο, «προς τον σκοπό ανάπτυξης επιχειρηματικού πάρκου ή κόμβου συνδυασμένων μεταφορών στην Αλεξανδρούπολη».
Επισημαίνεται, μάλιστα, ότι αυτό δεν θίγει προγενέστερα εμπράγματα δικαιώματα τρίτων και ειδικότερα δουλείες διελεύσεως αγωγών φυσικού αερίου για το Ανεξάρτητο Σύστημα Φυσικού Αερίου της πόλης.
Σφήνα το ΤΕΕ
Με τις υπό διαβούλευση ρυθμίσεις, επιχειρείται να γίνει by pass σε ένα σημαντικό εμπόδιο. Καθώς η βεντάλια των έργων που ανατίθενται στο PPF έχει μεγαλώσει, με τις αναθέτουσες αρχές να είναι όλο και συχνότερα δήμοι και περιφέρειες, έρχεται στην επιφάνεια το ζήτημα της υποστελέχωσης των τεχνικών υπηρεσιών ή της έλλειψης τεχνογνωσίας.
Είναι, δε, γεγονός ότι αντίστοιχα προβλήματα αντιμετωπίζουν ακόμα και υπουργεία, όπως για παράδειγμα το Παιδείας, για λογαριασμό του οποίου το PPF θα προχωρήσει στην ανακαίνιση 13 φοιτητικών εστιών ανά την Ελλάδα με πόρους του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου.
Για να κλείσει αυτή την «τρύπα», το Υπερταμείο θα μπορεί να ζητά χείρα βοηθείας από το ΤΕΕ, το οποίο και θα ορίζεται ως διευθύνουσα ή επιβλέπουσα υπηρεσία.
Μάλιστα, προβλέπεται η δυνατότητα το κληθεί το ΤΕΕ και εκ των υστέρων, προκειμένου να αντικαταστήσει την αναθέτουσα αρχή που αδυνατεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις επίβλεψης ενός έργου.
Όπως προβλέπεται, το ΤΕΕ ορίζει τους αρμόδιους μηχανικούς από μητρώο που καταρτίζει και τηρεί, προσδιορίζει τα καθήκοντά τους, καθώς και τα απαιτούμενα προσόντα, «με γνώμονα τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, της αντικειμενικότητας και της αποφυγής συγκρούσεων συμφερόντων».
Επίσης, παρακολουθεί το έργο τους και γενικά προβαίνει σε κάθε ενέργεια που απαιτείται για την καλή και έγκαιρη εκτέλεση των έργων.
Προκειμένου να καλυφθούν οι δαπάνες του ΤΕΕ για την εκτέλεση αυτών των αρμοδιοτήτων, μεταξύ των οποίων και η αμοιβή των μηχανικών, θα λαμβάνει ένα ποσοστό 2% επί του προϋπολογισμού εκάστου έργου.
Όσο για τα ειδικότερα θέματα, όπως ο έλεγχος των προσόντων των ενδιαφερομένων και η κατάρτιση του σχετικού μητρώου, καθώς και ζητήματα που συναρτώνται με την ευθύνη του ΤΕΕ και των μηχανικών έναντι του κυρίου του έργου, τις εγγυήσεις αμεροληψίας, τα μέτρα για την αποτροπή σύγκρουσης συμφερόντων με τον ανάδοχο, αλλά και το ύψος της αμοιβής τους, αυτά θα ρυθμιστούν με απόφαση του ΤΕΕ.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
