Με νέα διάταξη που τροποποιεί το άρθρο 19 του ν. 1650/1986, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) επιχειρεί να οργανώσει ορθολογικά τον χώρο και να περιορίσει την άναρχη εκτός σχεδίου δόμηση. Στόχος είναι η αντιμετώπιση των σημαντικών αρνητικών επιπτώσεων στο αστικό και φυσικό περιβάλλον, καθώς και στο τοπίο.
Όπως τονίζουν οι αρμόδιοι, τα προβλήματα αυτά δεν μπορούν να παραμένουν άλυτα, καθώς χιλιάδες πολίτες σε χωριά και πόλεις της Ελλάδας, όπως τα Γιάννενα, το Ναύπλιο και η Καστοριά, βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε ένα καθεστώς πολεοδομικής αβεβαιότητας, που διαιωνίζει την αυθαιρεσία στον σχεδιασμό.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 28% του χερσαίου τμήματος της χώρας ανήκει σε περιοχή Natura. Εντός των προστατευόμενων αυτών ζωνών περιλαμβάνονται αρκετές πόλεις, ολόκληρα νησιά και πάνω από 1.000 οικισμοί.
Διευκρινίζεται ότι η νέα διάταξη δεν αφορά δάση, αρχαιολογικούς χώρους, οικοτόπους προτεραιότητας ή υγροτόπους, καθώς έχουν τεθεί αυστηρές δικλείδες ασφαλείας για τη διασφάλιση της περιβαλλοντικής προστασίας.
Προϋποθέσεις περιορισμένης επέκτασης
Η διάταξη προβλέπει τη δυνατότητα περιορισμένης επέκτασης σχεδίων πόλης σε περιοχές με αυξητικές πληθυσμιακές πιέσεις, εφόσον πληρούνται σωρευτικά συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Πιο συγκεκριμένα, οι περιοχές αυτές πρέπει να είναι σε επαφή με υπάρχουσες πόλεις και οικισμούς και να έχουν χαρακτηριστεί από την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη ως Ζώνες Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων (4η ζώνη), όπου επιτρέπεται ήδη ένα ευρύ φάσμα χρήσεων γης.
Επιπλέον, απαιτείται η επέκταση να επιτρέπεται από την εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ), η οποία θα κρίνει τη συμβατότητα του σχεδίου με το προστατευόμενο αντικείμενο και την ακεραιότητα της περιοχής ως προς τις οικολογικές της λειτουργίες.
Η επέκταση δεν πρέπει να υπερβαίνει το 20% της έκτασης των Ζωνών Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων, ενώ οφείλει να εξειδικεύεται στο πλαίσιο του Τοπικού ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου της περιοχής, σύμφωνα με τους όρους της εγκεκριμένης ΕΠΜ.
Ισορροπημένη ανάπτυξη και προστασία περιβάλλοντος
Ο τελικός στόχος του ΥΠΕΝ είναι η επίτευξη μιας ισορροπημένης ανάπτυξης που θα καλύπτει ορθολογικά τις πληθυσμιακές ανάγκες, θα διατηρεί την ποιότητα ζωής και θα προστατεύει το φυσικό κεφάλαιο και τη βιοποικιλότητα της χώρας.