Την αλληλεγγύη της ΕΕ προς την Κύπρο επανέλαβε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τις εξελίξεις στον πόλεμο στο Ιράν και τις ενεργειακές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.
«Στεκόμαστε όλοι μας με πλήρη αλληλεγγύη στο πλευρό της Κύπρου. Η ασφάλειά σας είναι και δική μας ασφάλεια», δήλωσε η Πρόεδρος της Επιτροπής, τονίζοντας ότι «η πρώτη ευθύνη της Ευρώπης είναι να προστατεύσει τους πολίτες της και να προετοιμαστεί για τις επιπτώσεις της σύγκρουσης».
Αναφερόμενη στην κατάσταση στο Ιράν, η Φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι «πολλοί Ιρανοί γιόρτασαν την πτώση του (ανώτατου ηγέτη του Ιράν αγιατολάχ Αλί) Χαμενεΐ» και ελπίζουν πως «αυτή η στιγμή μπορεί να ανοίξει το δρόμο για ένα ελεύθερο Ιράν». Παράλληλα, υπογράμμισε την ακλόνητη προσήλωση της ΕΕ στην ειρήνη, στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και στο διεθνές δίκαιο.
Ενεργειακές επιπτώσεις και στρατηγικές επιλογές
Η Πρόεδρος της Επιτροπής στάθηκε στις ενεργειακές συνέπειες της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Όπως ανέφερε, παρά τις προσπάθειες διαφοροποίησης των πηγών ενέργειας, η Ευρώπη παραμένει ευάλωτη στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε, από την έναρξη της σύγκρουσης «οι τιμές του φυσικού αερίου αυξήθηκαν κατά 50% και του πετρελαίου κατά 27%», προκαλώντας επιπλέον επιβάρυνση 3 δισ. ευρώ στους Ευρωπαίους φορολογούμενους σε μόλις δέκα ημέρες.
Η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η στρατηγική της ΕΕ πρέπει να βασίζεται στις εγχώριες πηγές ενέργειας, δηλαδή στις ανανεώσιμες και στην πυρηνική ενέργεια. «Έχουμε ενεργειακές πηγές που παράγονται στην Ευρώπη - τις ανανεώσιμες και την πυρηνική ενέργεια», είπε, επισημαίνοντας ότι οι τιμές τους «παρέμειναν σταθερές τις τελευταίες δέκα ημέρες». Προειδοποίησε πως η επιστροφή στα ρωσικά ορυκτά καύσιμα «θα ήταν στρατηγικό λάθος» που θα καθιστούσε την Ευρώπη «πιο εξαρτημένη, πιο ευάλωτη και πιο αδύναμη».
Δομή λογαριασμών και μεταρρυθμίσεις στην αγορά ενέργειας
Αναλύοντας τη δομή των λογαριασμών ενέργειας, η Πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε ότι το κόστος της ίδιας της ενέργειας αντιστοιχεί σε περίπου 56% του λογαριασμού, οι χρεώσεις δικτύου σε 18%, οι φόροι και εισφορές σε 15% και το κόστος άνθρακα περίπου σε 11%. Η Επιτροπή εξετάζει μέτρα για τη μείωση του κόστους, όπως καλύτερη χρήση συμβολαίων αγοράς ενέργειας και πιθανές παρεμβάσεις στην τιμή του φυσικού αερίου.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων (ETS). Όπως τόνισε, «χωρίς το ETS θα καταναλώναμε σήμερα 100 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα περισσότερο φυσικό αέριο», κάτι που θα αύξανε την εξάρτηση της Ευρώπης. Ωστόσο, σημείωσε ότι το σύστημα «χρειάζεται εκσυγχρονισμό», ανοίγοντας τη συζήτηση για μεταρρυθμίσεις.
Νέος οδικός χάρτης για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα
Κλείνοντας, η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι σύντομα θα παρουσιαστεί ένας νέος οδικός χάρτης για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας με τίτλο «Μια Ευρώπη, Μια Αγορά». Όπως είπε, ο σχεδιασμός αυτός θα περιλαμβάνει βασικά νομοθετικά μέτρα με σαφές χρονοδιάγραμμα έως το τέλος του 2027, με στόχο «να υλοποιηθούν οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για τους Ευρωπαίους πολίτες».