Η διαπραγματευτική στάση του Ιράν έχει σκληρύνει αισθητά από την έναρξη του πολέμου, καθώς οι Φρουροί της Επανάστασης ασκούν ολοένα και μεγαλύτερη επιρροή στη λήψη αποφάσεων. Σύμφωνα με τρεις ανώτερες πηγές στην Τεχεράνη, η χώρα αναμένεται να απαιτήσει σημαντικές παραχωρήσεις από τις ΗΠΑ, εφόσον οι προσπάθειες διαμεσολάβησης οδηγήσουν σε ουσιαστικές συνομιλίες.
Σε ενδεχόμενες συνομιλίες με την Ουάσινγκτον, η Τεχεράνη δεν θα περιοριστεί μόνο στην απαίτηση για τον τερματισμό του πολέμου. Θα ζητήσει επίσης εγγυήσεις κατά μελλοντικής στρατιωτικής δράσης, αποζημιώσεις για πολεμικές ζημιές και επίσημο έλεγχο των Στενών του Χορμούζ — αιτήματα που θεωρούνται κόκκινες γραμμές για τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Οι πηγές υπογραμμίζουν ότι το Ιράν δεν προτίθεται να διαπραγματευτεί περιορισμούς στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του, το οποίο παραμένει ζήτημα εθνικής ασφάλειας και κόκκινη γραμμή για την Ισλαμική Δημοκρατία. Το θέμα αυτό είχε τεθεί και σε προηγούμενες συνομιλίες, πριν από την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου.
Από την πλευρά του, ο Τραμπ δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον είχε «πολύ καλές και εποικοδομητικές συνομιλίες» με την Τεχεράνη, ωστόσο το Ιράν έχει αρνηθεί δημοσίως την ύπαρξη οποιασδήποτε μορφής διαλόγου με τις ΗΠΑ. Οι ίδιες πηγές επιβεβαιώνουν πως μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί μόνο προκαταρκτικές επαφές με το Πακιστάν, την Τουρκία και την Αίγυπτο, σχετικά με τη δυνατότητα έναρξης διαλόγου για τον τερματισμό του πολέμου.
Πιθανές διαπραγματεύσεις και ρόλος των μεσαζόντων
Ευρωπαίος αξιωματούχος ανέφερε ότι, αν και δεν έχουν υπάρξει άμεσες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, χώρες όπως η Αίγυπτος, το Πακιστάν και κράτη του Κόλπου μεταφέρουν μηνύματα μεταξύ των δύο πλευρών. Πακιστανός αξιωματούχος και άλλη πηγή δήλωσαν ότι άμεσες συνομιλίες ενδέχεται να πραγματοποιηθούν στην Ισλαμαμπάντ εντός της εβδομάδας.
Αν οι συνομιλίες αυτές προγραμματιστούν, η Τεχεράνη θα εκπροσωπηθεί από τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ και τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Παράλληλα, οι αποφάσεις θα εγκριθούν τελικά από το σκληροπυρηνικό Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης, όπως διευκρινίζουν οι ίδιες πηγές.
Αμφιβολίες για πιθανή συμφωνία
Τρεις υψηλόβαθμοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι, παρότι ο Τραμπ δείχνει αποφασισμένος να επιτύχει συμφωνία, είναι απίθανο η Τεχεράνη να αποδεχθεί τις αμερικανικές απαιτήσεις. Οι απαιτήσεις αυτές αναμένεται να περιλαμβάνουν περιορισμούς στο πυρηνικό και το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν.
Η χρήση βαλλιστικών πυραύλων και η δυνατότητα ελέγχου των Στενών του Χορμούζ — διαδρομή μέσω της οποίας διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου — αποτελούν για την Τεχεράνη τα πιο αποτελεσματικά μέσα άμυνας. Αναλυτές σημειώνουν ότι η χώρα δεν θα μπορούσε να τα εγκαταλείψει χωρίς να μείνει εκτεθειμένη σε νέες επιθέσεις.
Εσωτερικές πιέσεις και πολιτικές ισορροπίες
Η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται διστακτική απέναντι σε νέα συμφωνία με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, καθώς το Ιράν δέχθηκε επίθεση μετά από προηγούμενη συμφωνία, παρά το γεγονός ότι τότε διεξάγονταν συνομιλίες. Παράλληλα, η Τεχεράνη βλέπει το Ισραήλ να συνεχίζει τις επιχειρήσεις σε Λίβανο και Γάζα, ακόμη και μετά τις εκεχειρίες.
Εσωτερικά, οι ανώτερες ιρανικές πηγές επισημαίνουν ότι η αυξανόμενη επιρροή των Φρουρών της Επανάστασης, η αβεβαιότητα γύρω από τη νέα ηγεσία με τον ανώτατο ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, και το δημόσιο αφήγημα ανθεκτικότητας στον πόλεμο, περιορίζουν το περιθώριο ελιγμών της Τεχεράνης στις διαπραγματεύσεις.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
