Ο Ρούμεν Ράντεφ, φιλορώσος πρώην πιλότος μαχητικών αεροσκαφών που παραιτήθηκε τον Ιανουάριο από τη θέση του προέδρου, προηγείται στις δημοσκοπήσεις ενόψει των βουλευτικών εκλογών της 19ης Απριλίου στη Βουλγαρία.
Οι πολίτες της χώρας προσέρχονται στις κάλπες για όγδοη φορά μέσα σε πέντε χρόνια, σε μια περίοδο πολιτικής αστάθειας και διαδοχικών κυβερνητικών κρίσεων. Η φθίνουσα εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων στο δημοκρατικό σύστημα καθιστά τη φετινή αναμέτρηση καθοριστική.
Όπως σημειώνουν αναλυτές, η συγκεκριμένη εκλογική μάχη έχει διαφορετικό χαρακτήρα. Ο Ράντεφ, που εξελέγη πρόεδρος το 2016 και παραιτήθηκε για να διεκδικήσει την πρωθυπουργία, διατηρεί υψηλή δημοφιλία. Έχει δεσμευθεί να καταπολεμήσει τη διαφθορά και να αποκαταστήσει τη σταθερότητα στη χώρα.
Διαφθορά και κοινωνική δυσαρέσκεια
Η διαφθορά παραμένει μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη Βουλγαρία, με φαινόμενα να εντοπίζονται από τις δημόσιες συμβάσεις έως τις τοπικές εκλογές.
Σύμφωνα με την Transparency International, η χώρα κατατάσσεται στην 84η θέση παγκοσμίως, στο ίδιο επίπεδο με την Ουγγαρία – τη χαμηλότερη βαθμολογία μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ.
Ο Ράντεφ έχει δεσμευθεί να βάλει τέλος «στους ντόπιους φεουδάρχες και τους ισχυρούς άνδρες που πνίγουν ολόκληρες περιοχές της Βουλγαρίας».
Αλλαγή πορείας στην εξωτερική πολιτική;
Μια ενδεχόμενη νίκη του Ράντεφ θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά την εξωτερική πολιτική της χώρας, η οποία μέχρι σήμερα καθοριζόταν από φιλοευρωπαϊκά κόμματα.
Η Βουλγαρία εντάχθηκε στην ευρωζώνη τον Ιανουάριο και υπέγραψε συμφωνία ασφαλείας με την Ουκρανία τον Μάρτιο — κινήσεις στις οποίες ο Ράντεφ έχει εκφράσει την αντίθεσή του.
«Ο κυβερνητικός συνασπισμός εισήγαγε το ευρώ στη Βουλγαρία χωρίς να σας ρωτήσουν. Και τώρα, όταν πληρώνετε τους λογαριασμούς σας, να θυμάστε πάντα ποιοι πολιτικοί σας υποσχέθηκαν ότι θα ήσασταν στο “κλαμπ των πλουσίων”», δήλωσε πρόσφατα, εκφράζοντας τη δυσαρέσκεια των πολιτών για την αύξηση του κόστους ζωής.
Μετά την ήττα του φιλορώσου Βίκτορ Ορμπάν στις εκλογές της Ουγγαρίας, ο Ράντεφ παραμένει ο μόνος ηγέτης της ΕΕ που δηλώνει πρόθυμος να βελτιώσει τις σχέσεις με τη Μόσχα, παρά τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία.
«Είμαστε η μοναδική χώρα μέλος της ΕΕ που είμαστε και σλάβοι και χριστιανοί ορθόδοξοι», ανέφερε σε συνέντευξή του, προσθέτοντας ότι η Βουλγαρία μπορεί να λειτουργήσει ως σύνδεσμος για την αποκατάσταση των σχέσεων με τη Ρωσία.
Αναζήτηση συμμαχιών και πολιτική ισορροπία
Η παραίτηση της κυβέρνησης τον Δεκέμβριο, μετά τις μαζικές κινητοποιήσεις κατά της διαφθοράς και τις αντιδράσεις για την αύξηση φόρων, άνοιξε τον δρόμο για νέες εκλογές.
Το κόμμα του Ράντεφ, Προοδευτική Βουλγαρία (PB), συγκεντρώνει περίπου 30% της πρόθεσης ψήφου, δέκα μονάδες μπροστά από το GERB, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίζει αυτοδυναμία.
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο Ράντεφ θα χρειαστεί να αναζητήσει συμμάχους, πιθανώς περιορίζοντας τη φιλορωσική του στάση. Πιθανός εταίρος θεωρείται το φιλοευρωπαϊκό κόμμα Συνεχίζουμε την Αλλαγή – Δημοκρατική Βουλγαρία (PP-DB), που συγκεντρώνει περίπου 12% και στηρίζει μεταρρυθμίσεις.
Ο Ράντεφ έχει αποκλείσει συνεργασία με το GERB του Μπόικο Μπορίσοφ και το Κίνημα για τα Δικαιώματα και τις Ελευθερίες, του οποίου ο επικεφαλής Ντέλιαν Πεέβσκι έχει δεχθεί κυρώσεις για διαφθορά από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία.
«Όλες οι ενδείξεις δείχνουν προς (...) τη δημιουργία συνασπισμού», δήλωσε ο Τίχομιρ Μπεζλόφ από το Κέντρο Μελέτης της Δημοκρατίας, επισημαίνοντας ότι η βιωσιμότητα ενός τέτοιου σχήματος παραμένει αβέβαιη.
Η πρόκληση της συμμετοχής και της εμπιστοσύνης
Η συμμετοχή των ψηφοφόρων αναμένεται να ξεπεράσει το 50%. Η υπηρεσιακή κυβέρνηση έχει εντείνει τα μέτρα κατά της εξαγοράς ψήφων και έχει ζητήσει τη συνδρομή της ΕΕ για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, περιλαμβανομένης εκείνης που αποδίδεται σε ρωσικές πηγές.
Ο Ράντεφ, ωστόσο, κάνει λόγο για «τέχνασμα» με στόχο τη νοθεία των εκλογών. «Κανείς από το εξωτερικό δεν μπορεί να έρθει και να μας πει ποιον και τι να ψηφίσουμε. Αυτό αποφασίζεται εδώ, από εμάς τους Βούλγαρους», υπογράμμισε.
Η Ρωσία, από την πλευρά της, αρνείται οποιαδήποτε ανάμειξη σε ξένες εκλογικές διαδικασίες.