Ορατός είναι ο κίνδυνος απαξίωσης των έργων Πληροφορικής που έχουν μετασχηματίσει το Δημόσιο, μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, με την αγορά να κάνει λόγο για νέα «Ολυμπιακά Ακίνητα», δηλαδή τις εγκαταστάσεις των Ολυμπιακών του 2004 που μετά την ολοκλήρωση των αγώνων δεν ακιοποιήθηκνα, εγκαταλείφθηκαν και απαξιώθηκαν.
Ο κλάδος της Πληροφορικής εκφράζει την ανησυχία πως η χώρα δεν έχει αποκτήσει ακόμα ψηφιακή πολιτική, και η πρόοδος που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, απουσία σχεδιασμού μπορεί να χαθεί.
Όπως συνέβη με τα φυσικά ακίνητα της περιόδου των Ολυμπιακών Αγώνων, τα οποία πολλά πλέον έχουν μείνει ανεκμετάλλευτα, υπάρχει κίνδυνος τα σύγχρονα έργα (cloud, κυβερνοασφάλεια, εφαρμογές) να μείνουν χωρίς επαρκή τεχνική υποστήριξη και αναβαθμίσεις, και να προστεθούν σε μια μακρά λίστα αποτυχημένων ευκαιριών της χώρας.
Έργα τα οποία εκτιμάται ότι απορρόφησαν πάνω από 3 δις. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, και είχαν σαν στόχο να αλλάξουν την εικόνα της χώρας.
Ωστόσο πλέον, γεννάται το ερώτημα σχετικά με το τι θα απογίνουν τα έργα Πληροφορικής μετά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης και δεν θα απαξιωθούν. «Αυτή τη στιγμή, θεωρητικά υπάρχουν μόνο στα ευχολόγια», όπως σημείωσε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Cosmos Business Systems Δ. Δάφνης.
Ο κ. Δάφνης τόνισε πως επίσημα δεν υπάρχει κάποιο πλάνο δαπανών για την συντήρηση των έργων, επισημαίνοντας την έλλειψη ψηφιακής πολιτικής. «Όλες οι σοβαρές χώρες αυτή τη στιγμή λένε ότι δαπανούν ένα μέρος του ΑΕΠ τους για την υποστήριξη των έργων Πληροφορικής», την ίδια στιγμή που στην Ελλάδα συνεχίζεται «η λογική του βλέποντας και κάνοντας».
Ο ίδιος έθεσε ζήτημα εξεύρεσης πόρων όχι μόνο για νέα έργα αλλά και για τη συντήρηση, αναβάθμιση και συνεχή βελτίωση των συστημάτων που δημιουργούνται σήμερα. Σε διαφορετική περίπτωση, προειδοποίησε ότι υπάρχει ο κίνδυνος σημαντικά ψηφιακά έργα να καταλήξουν να θυμίζουν «Ολυμπιακά ακίνητα», δηλαδή υποδομές που κατασκευάστηκαν αλλά δεν αξιοποιήθηκαν επαρκώς στη συνέχεια.
Με τις υποδομές και τις ενεργειακές ανάγκες να μεγαλώνουν, ο κ. Δάφνης δήλωσε ότι πρέπει να υπάρξει ένα master plan για το πώς θα περάσει η Ελλάδα στην επόμενη μέρα. «Πρέπει να αποφασίσουμε πού θέλουμε να πάμε ως χώρα», σημείωσε.
Προχωράμε χωρίς πλάνο στην επόμενη ημέρα
Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της CBS, υπογράμμισε ότι τα περισσότερα έργα Πληροφορικής απαιτούν σε βάθος χρόνου αναβαθμίσεις ή ακόμα και αντικατάσταση των αρχικών υποδομών, καθώς διευρύνονται οι λύσεις που προσφέρει η τεχνολογία.
«Η περίοδος της απορρόφησης τελειώνει και τώρα είναι ο καιρός πως θα πάνε τα χρήματα αυτά να αξιοποιηθούν και να δημιουργήσουν υπεραξίες».
Υποστήριξε πως μέχρι σήμερα, πέρα από εξαγγελίες, δεν έχουν υπάρξει δεσμευτικά νούμερα, και πλάνο για την ψηφιακή πολιτική της χώρας. Όπως επισήμανε, δεν είναι μόνο το κόστος της κατασκευής των συστημάτων και των αρχικών αδειών λογισμικού, αλλά θα πρέπει να υπάρξει ένα σχέδιο για την ανανέωση των αδειών έτσι ώστε τα συστήματα να συνεχίσουν να λειτουργούν και να αναπτύσσονται.
«Αν δεν έχεις τα χρήματα να δώσεις για αυτές τις άδειες, οι εγκαταστάσεις αυτές σε μερικά χρόνια θα έχουν πρόβλημα. Δεν θα δουλεύουν».
Παράλληλα τόνισε και την ανάγκη να υπάρξει σχεδιασμός για την καθημερινή λειτουργία και συντήρηση των έργων και την επόμενη ημέρα, καθώς «τα έργα Πληροφορικής δεν είναι στατικά. Υπάρχουν ανάγκες και κάθε 4-5 χρόνια θα πρέπει να αλλάζουν», να εξελίσσονται.
«Πρέπει να υπάρξει ένα πρώτο βήμα διαλόγου με την κυβέρνηση και όλα τα κόμματα» σημείωσε.
Επιπλέον, ο κ. Δάφνης τόνισε την σημασία για την παρακολούθηση της απόδοσης των έργων Πληροφορικής, ενώ σημείωσε πως «αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα συντηρούμε εξοπλισμούς 15ετίας», τα οποία συντηρούνται «με κόπο και δυσκολία», και με τον κύκλο του εξοπλισμού να είναι στα 7 χρόνια το μέγιστο, έχει δημιουργηθεί μια κατάσταση η οποία πρέπει να αλλάξει.
«Η κορδέλα δεν είναι το τέλος. Είναι η αρχή. Τα υπόλοιπα έπονται, και αυτό πρέπει να προβληματίσει όλους».
Μεγάλο προβληματισμό έχει προκαλέσει επίσης στην αγορά και η κακοδιαχείριση που έχουν υπάρξει σε πολλά έργα, τα οποία έχουν οδηγήσει σε καθυστερήσεις, οι οποίες έχουν να αντιμετωπίσουν πλέον την εκτόξευση του κόστους για τις εταιρείες Πληροφορικής.
Όπως σημείωσε ο κ. Δάφνης, πολλά έργα έχουν φύγει πλέον από τα χρονοδιαγράμματα, και από τον Νοέμβριο του 2025 σημειώνονται αυξήσεις τιμών για τους εξοπλισμούς που φτάνουν μέχρι και το 200%, επηρεάζοντας ειδικά έργα που έχουν υπογραφεί πριν από τρία χρόνια.
Η επόμενη ημέρα της αγοράς Πληροφορικής
«The party is about to close» δήλωσε ο κ. Δάφνης, καθώς βρισκόμαστε στο τελείωμα μιας «μοναδικής περιόδου, στην οποία είχε μια εξαιρετικά μεγάλη ανοδική πορεία που οδήγησε στην άνοιξη της αγοράς Πληροφορικής στην Ελλάδα».
Σημείωσε πως υπήρξε η κατανομή ενός τεράστιου ποσού από το Ταμείο Ανάκαμψης στις ευρωπαϊκές χώρες, με την Ελλάδα να εμφανίζεται λίγο πιο έτοιμη από τις υπόλοιπες χώρες. «Μια περίοδος ανάπτυξης στην οποία η αγορά είχε να μοιράσει χρήματα» και να αφήσει πίσω τις παλινωδίες που είχαν υπάρξει την περίοδο των Μνημονίων.
Το στοίχημα της επόμενης περιόδου μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, σύμφωνα με τον κ. Δάφνη θα είναι η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής που δημιουργήθηκε τα τελευταία χρόνια, μετά την έκρηξη που υπήρξε χάρη στα ευρωπαϊκά κονδύλια. «Θα πρέπει να υπάρξει ένας σχεδιασμός για τα επόμενα 15-20 χρόνια και όχι με βάση ένα-δυο εκλογικούς κύκλους»
Υπενθύμισε ότι «ο κλάδος της Πληροφορικής στην Ελλάδα έγινε σέξι, αφότου ξεκίνησε το RRF. Μέχρι τότε, τα πράγματα ήταν πολύ δύσκολα, που είχε δημιουργήσει μεγάλα κενά στο χώρο των επενδύσεων», δήλωσε, σημειώνοντας πως πλέον οι επιχειρήσεις του κλάδου, «διαχειρίζονται έσοδα και όχι ζημιές».
«Υπάρχει μια μεγάλη κουβέντα για το πώς θα δουλέψει η αγορά την επόμενη περίοδο, και προφανώς το άγχος του κλάδου, είναι το που θα γίνουν αυτές οι επενδύσεις, γιατί ο ιδιωτικός τομέας εξυπηρετείται σε μεγάλο βαθμό από το Δημόσιο».
Παράλληλα, υπάρχουν σημαντικά ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν για την επόμενη ημέρα. Όπως το πώς θα καλυφθεί το έλλειμμα εργαζομένων στην Πληροφορική και το πώς έγινε η διακυβέρνηση των ψηφιακών έργων.
Για τη διακυβέρνηση των έργων τόνισε πως πρέπει να εξεταστεί και πάλι όλος ο κύκλος πορείας ενός έργου, από τον προγραμματισμό μέχρι την υλοποίηση και την συντήρηση. «Με πολύ προσοχή, για να έχουμε παραγωγή».
Κάτι που αποτελεί υποχρέωση και για τον Σύνδεσμο των Eταιρειών Πληροφορικής (ΣΕΠΕ) να συζητήσει με την εκάστοτε κυβέρνηση, να βρει λύσεις σε ζητήματα που απασχολούν τον κλάδο αλλά και θα βοηθήσουν τις εταιρείες να παραμείνουν κερδοφόρες και μετά τη λήξη του RRF.