Την ώρα που νοικοκυριά και επιχειρήσεις αναζητούν τρόπους να μειώσουν το ενεργειακό τους κόστος, η πολυαναμενόμενη τροποποιητική Υπουργική Απόφαση για το net billing παραμένει στο συρτάρι του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Παρότι η μετάβαση από το καθεστώς του net metering στο νέο μοντέλο πραγματοποιήθηκε πριν από περίπου δύο χρόνια και παρά τις επανειλημμένες δεσμεύσεις του Υπουργείου για άμεση έκδοση της σχετικής τροποποιητικής απόφασης, η διαδικασία εξακολουθεί να καθυστερεί, με αποτέλεσμα να ανακόπτεται η ανάπτυξη της αγοράς.
Στο περίμενε σχεδόν 2 χρόνια
Θυμίζουμε πως η προηγούμενη ΥΑ για την αυτοκατανάλωση εκδόθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024 από την τότε ηγεσία του ΥΠΕΝ και στόχευε στην αντικατάσταση του net-metering, ενός σχήματος που είχε αποδειχθεί ανεπαρκές και δυσλειτουργικό.
Από την πρώτη στιγμή η αγορά ζητούσε αλλαγές και βελτιώσεις, καθώς είχαν εντοπιστεί τεχνικά ζητήματα στην εφαρμογή του πλαισίου και ενώ η τότε ηγεσία του ΥΠΕΝ επεξεργάστηκε κάποιες αλλαγές μεσολάβησε ο ανασχηματισμός που «πάγωσε» τις διαδικασίες την Άνοιξη του 2025.
Έκτοτε έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές άτυπες διαβουλεύσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και του ΥΠΕΝ.
Μάλιστα, περίπου πριν από δύο μήνες το υπουργείο προχώρησε σε νέο κύκλο συζητήσεων με όλους τους εμπλεκόμενους, μεταξύ των οποίων, ο ΔΑΠΕΕΠ, ο ΔΕΔΔΗΕ, οι πάροχοι ενέργειας και οι Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης, και είχε δεσμευτεί ότι η τροποποιητική απόφαση θα τεθεί άμεσα σε διαβούλευση, με στόχο να υπογραφεί έως τα τέλη Μαΐου.
Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, η απόφαση εξακολουθεί να παραμένει στο γραφείο του υπουργού, χωρίς να έχει προχωρήσει η διαδικασία έκδοσής της.
Τα «αγκάθια» του net billing
Το νέο πλαίσιο, το λεγόμενο net-billing, φιλοδοξούσε να φέρει τη χώρα πιο κοντά στο ευρωπαϊκό μοντέλο αυτοκατανάλωσης, επιτρέποντας στους καταναλωτές να συμψηφίζουν σε πραγματικό χρόνο την ενέργεια που παράγουν και καταναλώνουν.
Ωστόσο, οι ασάφειες και οι εκκρεμότητες από τις οποίες συνοδευόταν κατέστησαν το νέο σύστημα ουσιαστικά «ανενεργό», αφήνοντάς το στα χαρτιά.
Μεταξύ άλλων, και ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) έχει χτυπήσει εδώ και μήνες καμπανάκι προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Θυμίζουμε, μάλιστα, πως με επιστολή του προς το Υπουργείο ήδη από το φθινόπωρο του 2025 τόνιζε πως η καθυστερήσεις στην έκδοση της απόφασης δημιουργεί εμπόδια όχι μόνο για τους αυτοκαταναλωτές, αλλά και για τους ίδιους τους προμηθευτές, τους Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης (Φο.Σ.Ε.), τον ΔΕΔΔΗΕ και τον Διαχειριστή Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης (ΔΑΠΕΕΠ).
Όσον αφορά στις αστοχίες του πλαισίου, η βασικότερη έχει να κάνει με τον τρόπο διαχείρισης των συμψηφισμών, δηλαδή εκκαθάρισης της παραγόμενης και καταναλισκόμενης ενέργειας, ιδίως στις περιπτώσεις όπου η παροχή κατανάλωσης και ο σταθμός παραγωγής βρίσκονται σε διαφορετικά επίπεδα τάσης.
Επιπλέον, η διάθεση των μετρητικών δεδομένων σε προμηθευτές, αυτοκαταναλωτές και Φο.Σ.Ε., ειδικά στις ενεργειακές κοινότητες, όπου η πολυπλοκότητα των μελών και των παροχών αυξάνει τις καθυστερήσεις.
Η κατάσταση είναι ακόμη πιο περίπλοκη στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά, καθώς τα ειδικά δίκτυα και οι τεχνικές ιδιαιτερότητες καθιστούν τις διαδικασίες συμψηφισμού και εκκαθάρισης δυσκολότερες.
Πηγές της αγοράς αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι «υπάρχουν περιπτώσεις καταναλωτών που περιμένουν μήνες για εκκαθαρίσεις, καθώς δεν έχει αποσαφηνιστεί ποιος φορέας έχει την ευθύνη αποστολής των δεδομένων».
Ένα άλλο προβληματικό σημείο του ισχύοντος πλαισίου είναι οι τριμερείς συμβάσεις μεταξύ προμηθευτή, ΔΑΠΕΕΠ και αυτοκαταναλωτή, οι οποίες, σύμφωνα με την αγορά, έχουν αποδειχθεί δυσλειτουργικές, καθώς κάθε αλλαγή προμηθευτή απαιτεί νέα υπογραφή σύμβασης.
Έτσι, τόσο οι ΦΟΣΕ όσο και οι προμηθευτές εμφανίζονται απρόθυμοι να προχωρήσουν σε νέες συμβάσεις έως ότου ξεκαθαρίσει το ρυθμιστικό πλαίσιο.
Η αγορά προτείνει τη μετάβαση σε διμερή μοντέλα, ώστε να μειωθεί η γραφειοκρατία και να αποκατασταθεί η ευελιξία του σχήματος.
Πάντως, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το ΥΠΕΝ έχει διαβεβαιώσει πως οι τεχνικές παρατηρήσεις, τουλάχιστον οι περισσότερες, των εμπλεκομένων φορέων έχουν ληφθεί υπόψη και ενσωματωθεί.
Σοβαρές δυσλειτουργίες στην αγορά αυτοπαραγωγής
Σύμφωνα με όσα μεταφέρει στο Business Daily ο Νίκος Τζωρτζακάκης, Γενικός Διευθυντής της ΑΕΝΑΟΣ Ενεργειακά Συστήματα, η καθυστέρηση στην έκδοση της τροποποιητικής υπουργικής απόφασης για το net billing προκαλεί σοβαρές δυσλειτουργίες στην αγορά της αυτοπαραγωγής ενέργειας.
Όπως εξηγεί, το 2024 εγκαταστάθηκαν περίπου 250 MW νέων έργων αυτοκατανάλωσης, ενώ το 2025 η αντίστοιχη ισχύς περιορίστηκε μόλις στα 17-18 MW, γεγονός που αποδίδεται στις θεσμικές εκκρεμότητες.
«Πρόκειται για μια αγορά που ακμάζει σε τεράστιο βαθμό σε όλη την Ευρώπη. Ενδεικτικά, στη Γερμανία η αυτοκατανάλωση από φωτοβολταϊκά στέγης αντιστοιχεί στο 50%-60% του συνολικού μείγματος των φωτοβολταϊκών, ενώ στη χώρα μας το αντίστοιχο ποσοστό είναι μόλις 8%-9%.
Αντί, λοιπόν, η αγορά να βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη στην Ελλάδα, επικρατεί αυτή η κατάσταση. Οι φορείς του κλάδου κάνουν λόγο για χαμένες θέσεις εργασίας κατά τα τελευταία δύο χρόνια», αναφέρει ο κ. Τζωρτζακάκης.
Όπως εξηγεί, «όταν κάποιος εγκαθιστά φωτοβολταϊκά, το κάνει κυρίως για να μειώσει το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, είτε πρόκειται για νοικοκυριά είτε για επιχειρήσεις.
Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα μέσα προστασίας των καταναλωτών απέναντι στην αβεβαιότητα της ενεργειακής αγοράς και στις συνεχείς αυξομειώσεις των τιμών.
Δυστυχώς, στη χώρα μας υπάρχουν τεράστια προβλήματα σε ό,τι αφορά αυτή τη διαδικασία και, ως αποτέλεσμα, η αγορά έχει μείνει πολύ πίσω. Το πλήγμα είναι ακόμη μεγαλύτερο για τις επιχειρήσεις.
Στα νοικοκυριά η κατάσταση είναι κάπως πιο απλή, καθώς μεσολαβεί ο ΔΑΠΕΕΠ και οι διαδικασίες προχωρούν. Είναι πραγματικά κρίμα».
Μάλιστα, σύμφωνα με τον ίδιο, ακόμη και πρόσφατες θετικές ρυθμίσεις, όπως η δυνατότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών σε διαφορετική τοποθεσία από την κατανάλωση, για παράδειγμα από ξενοδοχειακές μονάδες που δεν διαθέτουν κατάλληλες στέγες, παραμένουν, όπως υποστηρίζει, ουσιαστικά ανενεργές λόγω των εκκρεμοτήτων στο κανονιστικό πλαίσιο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
