Η διπλωματία του Ιράν επιβεβαίωσε ότι έλαβε και «εξετάζει» την πιο πρόσφατη αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου, μέσω Πακιστάν, το οποίο έχει αναλάβει μεσολαβητικό ρόλο. Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε πως η κατάσταση βρίσκεται «στο όριο» — είτε της σύναψης συμφωνίας είτε της επανέναρξης της ένοπλης σύρραξης.
«Λάβαμε τις απόψεις της αμερικανικής πλευράς και τις εξετάζουμε αυτή τη στιγμή», δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, εκφράζοντας τη «μεγάλη δυσπιστία» της Τεχεράνης προς την Ουάσιγκτον.
Ο Μπαγαεΐ επανέλαβε τις αξιώσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ζητώντας την «αποδέσμευση ιρανικών πόρων που έχουν παγώσει» στο εξωτερικό και τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.
Οι δηλώσεις αυτές έγιναν μετά τη δεύτερη επίσκεψη μέσα σε λίγες ημέρες στην Τεχεράνη του πακιστανού υπουργού Εσωτερικών Μόχσεν Νάκβι, ο οποίος διαδραματίζει ενεργό ρόλο στις διαμεσολαβήσεις.
Διπλωματικές κινήσεις και αντιδράσεις
Από την πλευρά του, ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο συνέχισης της διπλωματικής οδού, δηλώνοντας πως δεν «βιάζεται». «Θα δούμε τι θα γίνει. Είτε θα καταλήξουμε σε συμφωνία, ή θα λάβουμε λίγο πιο σκληρά μέτρα. Αλλά ελπίζω πως δεν θα φτάσουμε εκεί», ανέφερε σε δημοσιογράφους στην αεροπορική βάση Άντριους.
«Βρισκόμαστε πάνω στο όριο, πιστέψτε με. Αν εξασφαλίσουμε καλές απαντήσεις, αυτό μπορεί να εξελιχτεί πολύ γρήγορα. Είμαστε όλοι έτοιμοι να δράσουμε», πρόσθεσε ο Τραμπ, τονίζοντας ότι οι απαντήσεις πρέπει να είναι «100% ικανοποιητικές».
Ο αμερικανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι μια συμφωνία θα επιτρέψει στο Ιράν να εξοικονομήσει «πολύ χρόνο, ενέργεια και ζωές» και εκτίμησε πως θα μπορούσε να επιτευχθεί «μέσα σε μερικές ημέρες».
Αντίκτυπος στις αγορές και εντάσεις
Η προοπτική προόδου στις διαπραγματεύσεις οδήγησε σε πτώση τις τιμές του πετρελαίου. Το Brent Βόρειας Θάλασσας υποχώρησε κατά 5,63%, στα 105,02 δολάρια, ενώ τα ευρωπαϊκά και τα αμερικανικά χρηματιστήρια έκλεισαν με καθαρές ανόδους.
Σύμφωνα με τα μέσα Axios και Wall Street Journal, ο Τραμπ και ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είχαν τεταμένη συνομιλία σχετικά με την αμερικανική πρόταση, με τον Νετανιάχου να εμφανίζεται ιδιαίτερα δυσαρεστημένος μετά τη συζήτηση.
Κλιμάκωση και στρατιωτικές απειλές
Ο Τραμπ είχε δώσει «δυο ή τρεις ημέρες» διορία στην Τεχεράνη για να κλείσει συμφωνία, όμως το τελεσίγραφο απορρίφθηκε. Ο ιρανός επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ τόνισε ότι το Ιράν «δεν θα υποχωρήσει ποτέ εξαιτίας εκφοβισμών» και προειδοποίησε πως η χώρα «ενισχύει τις προετοιμασίες της για να δώσει δυναμική απάντηση».
Οι Φρουροί της Επανάστασης διαμήνυσαν ότι, σε περίπτωση επανέναρξης του πολέμου, «θα επεκταθεί αυτήν τη φορά πολύ πέραν της περιοχής και τα καταστροφικά μας πλήγματα θα σας συντρίψουν».
Εύθραυστη εκεχειρία και επιπτώσεις
Από την ανακοίνωση της εκεχειρίας στις 8 Απριλίου, οι συνομιλίες προχωρούν με αργούς ρυθμούς, ενώ η ανταλλαγή απειλών συνεχίζεται. Η μοναδική συνάντηση αντιπροσωπειών, στις 11 Απριλίου στην Ισλαμαμπάντ, δεν απέδωσε αποτελέσματα.
Ο πόλεμος, που ξέσπασε με την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά της Τεχεράνης στις 28 Φεβρουαρίου, έχει προκαλέσει χιλιάδες θύματα, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο, και έχει επιφέρει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία.
Η κρίση στο στενό του Ορμούζ έχει οδηγήσει σε εκτίναξη των τιμών ενέργειας και σε ελλείψεις πρώτων υλών, καθώς η Τεχεράνη έχει επιβάλει αποκλεισμό στη στρατηγική αυτή θαλάσσια οδό.
Περιφερειακή πίεση και στρατηγικά συμφέροντα
Στον Κόλπο, το Ριάντ εντείνει την πίεση στο Ιράν. Ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας Φάισαλ μπιν Φαρχάν, κάλεσε την Τεχεράνη να αξιοποιήσει την «ευκαιρία» που προσφέρει η διπλωματία για να αποφύγει νέα «κλιμάκωση».
Σε αντίποινα, το Ιράν εξαπέλυσε αντεπιθέσεις στην περιοχή, στοχεύοντας κυρίως τις πετρελαιοπαραγωγικές μοναρχίες του Κόλπου, συμμάχους των ΗΠΑ, ενώ το Ισραήλ έχει θέσει τον στρατό του σε μέγιστη επιφυλακή.
Το στενό του Ορμούζ, από όπου πριν τον πόλεμο διερχόταν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου, παραμένει υπό ιρανικό έλεγχο. Η Τεχεράνη έχει ήδη δημιουργήσει οργανισμό για την επίβλεψη της θαλάσσιας αρτηρίας και την επιβολή διοδίων.
Σύμφωνα με το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης, περίπου 26 πλοία διέσχισαν το στενό μέσα σε 24 ώρες, ανάμεσά τους και νοτιοκορεατικό δεξαμενόπλοιο «σε συντονισμό με το Ιράν». Παράλληλα, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι επιβιβάστηκε σε ιρανικό δεξαμενόπλοιο λόγω «υποψιών» για παραβίαση του αποκλεισμού.